Updates from Mongold Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Mongold 0 on 2021.03.02 Permalink | Reply  

    Сонгуулийн сурталчилгаа vs Хэвлэлийн эрх чөлөө 

    Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2021 оны сонгуулийн кампанит ажил зугуухан эхэлж байна. Нэр дэвших хүсэлтэй эрхмүүдийн нэрс эхнээсээ тодорхой. МАН-аас У.Хүрэлсүх, АН-аас Х.Баттулга, Ц.Оюунгэрэл, харин МАХН-аас Н.Энхбаяр, С.Ганбаатар хоёулаа, гэхдээ намын дарга нь Их хурлын гишүүнээ чадахын тулд МАН-тэй эвсэх юмуу нэгдэх сурагтай. ХҮН-ээс хэн нэгэн нэмэгдэнэ. Эцсийн шийдвэрийг УИХ-д суудалтай эдгээр намууд их хурлаараа гаргана.

    Харин сонгуульд “оролцох” хэвлэл мэдээллийн асуудлыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулиар аль хэдийнэ шийдчихсэн. Хэвлэл мэдээллийн сурталчилгаанд хамаарах заалтууд нь “41 дүгээр зүйл. Сонгуулийн сурталчилгаанд радио, телевиз ашиглах” гэж багцлагджээ. Ашиглах шүү! Үүний дагуу Харилцаа холбооны зохицуулах хороо “Радио, телевизээр сонгуулийн сурталчилгааг нэвтрүүлэх, хяналт тавих журам” ба “Цахим орчин ашиглан сонгуулийн сурталчилгаа явуулах, түүнд хяналт тавих журам” гэсэн хоёр төслийг цахим хуудсандаа байршуулж санал аваад дуусчээ. Хувь хүмүүс хэр санал өгснийг мэдэхгүй, харин хэвлэл мэдээллийн байгууллага, сэтгүүлчдийн дунд энэ сэдвээр яриа хэлэлцүүлэг огт өрнөөгүй. Яагаад гэвэл хэвлэл мэдээлэл өөрөө дуртайяа ингэж журамлуулдаг. Ялангуяа томчууд нь. Дөрвөн жил тутам тухалдаг найрын ширээ засагджээ.

    Гэхдээ нэг асуулт байна. Маш чухал асуулт. Хэвлэл мэдээллийн үндсэн хэрэгслүүд болсон радио, телевиз болон цахим сайт, хуудсууд сонгуулийн сурталчилгааны үеэр намууд болон нэр дэвшигчдийн талаар чөлөөтэй нийтэлж нэвтрүүлж болох уу? Өөрөөр хэлбэл, сонгуулийн штабаас ирүүлсэн болон захиалсныг гаргахгүйгээр, эсвэл гэрээний дагуу гаргаад, бусад зай талбай, цаг хугацаандаа редакци өөрсдөө мэдээд, нэр дэвшигчдийн талаар чухал гэж үзсэн мэдээ, сурвалжлага, нийтлэл, нэвтрүүлэг бэлтгэж цацаад явж яагаад болохгүй гэж? Энэ бол сонгуулийн сурталчилгаанд “ашиглагдахгүй” явах тухай юм.

    Одоо хүчин төгөлдөр болсон хуулиар бол зөвхөн ХХЗХ-нд бүртгүүлсэн радио, телевиз, сайтууд сурталчилгаа нэвтрүүлэх эрхтэй, харин бүртгүүлээгүй бол хориотой. Олон нийтийн радио телевиз баталж зөвхөн баталж өгсөн хуваарь, цагийн хэмжээгээр зөвхөн төлбөргүйгээр нэвтрүүлэх бол бусад радио, телевиз нь сурталчилгааны нэвтрүүлгийг гэрээний үндсэн дээр нэвтрүүлэхээр заажээ. Цахим хуудсыг сонгуулийн сурталчилгаанд мөн төстэй зарчмаар ашиглана. Хэрвээ хууль зөрчвөл тусгай зөвшөөрлийг цуцлах хүртэл шийтгэлтэй.

    Сонгуулийн сурталчилгаа гэж юу вэ? Сонгуульд оролцож байгаа намууд, нэр дэвшигчдийн зүгээс гарсан буюу захиалсан нэвтрүүлэг, нийтлэлийг хэлнэ. Бусад нь сэтгүүл зүй! Хэн нэгэн нам, нэр дэвшигчийн талаар эерэг, сөргөөр нийтэлж нэвтрүүлсэн болгон сурталчилгаа болж хувирдаг гэх байх. Тэгэж үзэх нь сэтгүүлч хүн өөрийн итгэл үнэмшлээр баримт нотолгоотойгоор бичиж нийтлэх эрхтэй зөрчилдөнө. Хэрвээ нэр дэвшигчийн талаар ноцтой баримт гаргасан бол буруутан нь сэтгүүлч биш, харин тэр баримтын эх үүсвэр болсон тэр эрхэм өөрөө. Хэрвээ тэр баримтыг сонгуулийн үеэр цацсан бол сэтгүүлч хүн цаг үеийн чухал сэдвээр дуугарсан хэрэг. Өөр юу ч биш.

    Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулинд “41.13. Радио, телевиз нь мэдээллийн хөтөлбөрөөрөө нам, эвсэл, нэр дэвшигчийн талаарх сонгуулийн үйл явцын мэдээллийг хүргэхдээ бодит, тэнцвэртэй, нэг талыг барихгүй, хараат бус байх зарчмыг баримтална” гэжээ. Зөв зүйтэй өгүүлбэрүүд хэрнээ цаанаа зөрчилтэй. “Нэг талыг барихгүй” гэж юуг заав? Сэтгүүлч хүн аль нэг нэр дэвшигчийн маапааны баримтыг мэдэж авсан ч өрсөлдөгчийнх нь талаар тийм баримт олж чадаагүй бол тэнцвэр алдагдах учраас мэдээлж болохгүй юу?

    Ерөөсөө сонгуулийн сурталчилгаа эхлэхээр хэвлэлийн эрх чөлөөгөө цагдуулах ёстой гэж хэн хэлсэн юм бэ? Аль 1998 онд Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн чөлөөт байдлыг хязгаарласан хууль батлан гаргахыг хориглоно, олон нийтийн мэдээллийн агуулгад хяналт /цензур/ тогтоохгүй гэж хуулиар тунхагласнаас биш сонгуулийн сурталчилгааны хугацаанд тогтооно гэж хаана ч бичээгүй.

    Багш нарыгаа харцгаая. АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн 2020 оны сонгуулийн кампанийн үеэр америкийн том том телевизүүд үндсэндээ хоёр хуваагдаад үзэлцлээ. Ихэнх нь Ардчилсан Намын талд. 11-р сарын 6-нд санал хураалт дууссаны дараа ялагдлаа хүлээн зөвшөөрөөгүйгээр барахгүй сонгуулийг будлиантай болсон гэж мэдэгдсэн Дональд Трампын яриаг MSNBC, CNBC, CBS, NBC, ABC телевизүүд шууд таслах нь тэр. Хамгийн шуурхай нь MSNBC байж Трампыг үгээ эхэлснээс хойш 35 секундын дараа хөтлөгч гарч ирээд “Ерөнхийлөгч худлаа яриад байгаа учраас” гээд амыг нь таглажээ. CNN, Fox News хоёр бүтэн үзүүлсэн хэрнээ араас нь “Ерөнхийлөгч буруу юм ярьж байна” гэсэн утгатай тайлбар зүүсэн бол USA Today сонин Трампын ярианы бичлэгийг сайтдаа оруулсан даруйдаа устгасан байх жишээтэй. Тэд тун муухай аашилсан байна, гэхдээ нөгөө алдартай Холбооны харилцаа холбооны комисс (FCC – Federal Communications Commission)-оороо заалгаагүй нь сайхан.

    Манайд бол ХХЗХ-нд очиж бүртгүүлнэ, нэгийг нь магтаж муулсан бол нөгөөг нь “тэнцвэртэй” магтаж муулах үүрэг хүлээнэ, хэдэн цаг, минут, бүр хэдэн төгрөгөөр гэрээ байгуулахаа хүртэл заалгана, хэрвээ зөрчвөл хязгаарлуулах, бүр тусгай зөвшөөрлөө цуцлуулах шийтгэлтэй, ингээд зонхилох хэвлэл мэдээлэл намуудын, яг үнэндээ хоёр том намын мэдэлд очиж байна. Бүр дуртайяа очдог. Редакциуд 14, 21 хоногийн хугацаагаар сонгуулийн горимд шилжин, сайн сэтгүүлчид нь захиалга хүлээн авах юмуу бүр ажилд сэмхэн орж “нутгийн юм”, “арай дэндүү шударга”, “удам сайтай”, “Харвард төгссөн”, “нуль туршлага”, “энэ нөхөр төрд дутаад байхийн” мэтээр донгодож гарна, эсвэл есөн шидээр харааж ерөөсөн нэвтрүүлгийн “2016 он”, “2020 он” (төгсгөлд нь байдаг хаяг) хэмээх зохиогчоор ажиллана. Мундагчууд нь бүр кино, ном зохиол бүтээж өгнө. Тэр бүгдийн цаана мөнгө биш, харин их мөнгө. Хэрвээ их мөнгө биш бол ивээн тэтгэмж, шагналын албан тушаал гээд явж өгнө. Тэр нь цаанаа дахиад л их мөнгө… Манай хэвлэл мэдээллийн санхүүжилтийн загвар аль хэдийнэ ийм болсон. Үр дагаварыг нь (өнөөгийн цайрчихсан улс төрчид, цайрчихсан их өр, цайрчихсан авлига …) харахлаар намууд ба хэвлэл мэдээлэл нийлсэн энэ том найрыг тараадаггүй юм аа гэхэд цэгцлэх цаг болсон мэт.

    Эхний алхам болгож 2021 оны Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгааны үеэр телевиз радио, цахим сайт, хуудсууд хуулиар заасан “сонгуулийн сурталчилгаа” явуулахын зэрэгцээ ямар нэгэн хаалт саадгүйгээр сэтгүүл зүйгээ эрхлэх эрхтэйг нотлохыг оролдоцгоох уу?

     
  • Mongold 0 on 2021.02.26 Permalink | Reply  

    Хэрвээ … тохиолдолд … ба хэзээ … эсэх 

    2021.02.26.

    Монголчууд буруу ярьж зөв ойлгох чадвараа хөгжүүлсээр байна. Үлгэр жишээ үзүүлж байгаа нь хэвлэл мэдээлэл. Өчигдөр уржигдрын аль нэгэнд олон нийтийн телевизийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрөөр “Хэрвээ вакцин хийлгэсэн тохиолдолд …”, харин “Ийгл”-ийн сурвалжлагч мэдээгээ “Хэрвээ QR код байхгүй тохиолдолд …” яахыг хэлж өглөө. Энэ буруу хэллэг засагдахаасаа өнгөрчээ.

    2021.02.27.

    “Цагийн хүрд”-ийг нэвтрүүлэгч Чимгээ тод сайхан, золбоотой хөтлөхдөө “ОХУ-д суралцаж байгаа оюутнууд хэзээ сургуульдаа явах эсэх нь тодорхойгүй байна” гэв. Тэр яахав, удахгүй тодорхой болно. Харин Чимгээ юун дээр алдсанаа ойлгосон эсэх л тодорхойгүй үлдлээ.

    Бас нэг ажиглалт. Нөгөөдхийг чинь короновирусын биш, “короновирусны” гэж телевизээр өглөө, оройгүй ярьдаг болжээ. Бичихдээ “короновирусний” гэсэн өөр нэг хувилбартай. Удахгүй хамарны, чихэрний, хэлтэсний болох нь. Зөвхөн Амбасэлмаа эмч мэдээлэл хийхдээ “короновирусын” гэж ярьж сонсогдсон. Аль нь зөв бол? Зөв бичих дүрмийн журамласан толь, алдаа засагч хоёр энэ үгэн дээр муудалцаад байна гэсэн.

    Ерөөөсөө бууж өглөө. “Коронавирус”-тайгаа эвлэрч хамт амьдарсан нь дээр юм байна.

     
  • Mongold 0 on 2021.02.23 Permalink | Reply  

    Хэлсэн хийсдэг, бичсэн үлддэг 

    2021.02.23.

    Өнөөдөр 11.00 цагийн хэвлэлийн хурал болсонгүй. Оронд нь Ерөнхий сайд вакцин тариулахыг үзлээ. Монгол Улс бүтэн жилийн турш цар тахлын нөхцөл байдлын тухай тэр хурлын мэдээгээр амьдарч ирсэн билээ. Өнгөрсөн 24 цагт тийм тийм лабораторт төчнөөн шинжилгээ авахад төд илэрлээ гээд л. Араас нь тайлбар, тодруулга, тэгээд амны хаалтаа зүүх, зайгаа барих, гэртээ бүгэх гээд хэдэн мянга дахь зөвлөгөө хөвөрдөг ч чухам тэр ганц тооноос бидний ажил амьдрал өнөөдөр, маргааш, нөгөөдөр ямар байх, хөл хорих хорихгүй, хорих бол хэр чанга, хаагуур яаж гэдэг хамаарч байв. Үүний хажуугаар Ерөнхий сайд, Улсын Онцгой комиссын дарга нар том том шийдвэрээ танилцуулж үе үе доргиож байлаа.

    Энэ бүх хурлыг үзэж сонсож суухад нэг юм дутаад байсан нь бүгдийг биш юмаа гэхэд хамгийн чухал тоо, дүгнэлт, шийдвэрүүдээ бичээд тараадаггүй явдал юм. Яахав, хэдэн минутын дараа сайтууд, маргааш нь сонинууд нийтэлдэг ч түүнийг бичдэг сэтгүүлчдэд хэвлэлийн мэдээ маягийн юм өгдөггүйгээс хурлууд сунжирсан яриа, давталт, улмаар дараачийн хурлын тал нь өмнөх хурлын залруулга, тодруулга. Хамгийн сүүлд Шадар сайд бөгөөд УОК-ын дарга С.Амарсайханы бараг гурван цагийн хэвлэлийн хурлыг ер бус тэвчээр гарган сонсож дуусгасан баатарлаг хүмүүсийн хамгийн түгээмэл сэтгэгдэл бол “юу ч ойлгосонгүй” байлаа. Би өөрөө арваад минутын дараа тэвчээр барагдан бууж өгөөд сувгаа сольсон.

    Хэвлэлийн мэдээ гэхлээр заавал цаасан дээр буулган хэвлэж тараахыг хэлэхгүй. Тэгэх ч албагүй. Үг үсгээр бичээд цахимаар тарааж уншуулахыг бас тооцно. Даанч манай төрийн байгууллагууд “ямар нэгэн зөв ойлголт өгөх”, “гүтгэлгийг няцаах” тухай биш л бол хэвлэлийн мэдээ, мэдэгдэл гэгчийг мартжээ. Оронд нь сайд дарга, албан тушаалтнууд бурж өгнө дөө.

    Хэлсэн юм хийсдэг, бичсэн юм үлддэг. Телевизээр ярьсан бичлэг харин ч баталгаа нотолгоо болно гэж байна уу? Баримт, мэдээлэл, шийдвэр бол бодитой зүйл. Түүнийг ярих бус үзүүлэх ёстой байтал ярьж салдаггүй. Ерөөсөө монголчууд бид баахан эмх замбараагүй ярьдаг улс. Үүнийгээ “буруу ярьж зөв ойлгодог” гэж буруу ярьдаг. Буруу ярьсан бол буруу л ойлгоно. Буруу ойлгоод буруу хийнэ. Дараа нь буруу ярьсан хүмүүс тэгэж яриагүй гэж бухна. Баталж нотлох боломжгүй. Тэгэхээр сайд, дарга, албан тушаалтнуудын хувьд хариуцлага хүлээхгүйн бас нэг цондон юм. Манай хэвлэл мэдээлэл тэднийг бүтэн цагаар хов хоосон чалчуулдаг, хамтарч пан гөрдөг, хамгийн чухлыг тулгаж асуудаггүй, бултаж зугтахуйц асуулт тавьдаггүй, найзан дундаа явж иржээ. Яруу алдарт хэвлэл мэдээлэл тэгэж хүмүүжүүлсэн байна. Ингээд одоо цагийн дарга нар олигтой соёлжиж иргэншихгүй, амаараа гурван цаг сүржигнэж сууна. Фидель Кастро ганцаараа долоон цаг ярьж Гиннест бичигдсэн бол тэр хүний цар чинээтэй харьцуулахад манай дарга нарт 15 минут хаваасаг. За яахав 30 минут.

    Бичнэ гэдэг бол хариуцлагыг нэхдэг. Цаасан дээр үзгээр бичихийн нэгэн адил компьютерт шивэхдээ бодно, “ингэж бичвэл болох уу”, “нөгөө хэн даргын хэлсэнтэй зөрж байна уу?” гэх мэтээр толгой ажиллана. Үг үсэггүй эргэж нягтална. “Үзгээр бичсэнийг сүхээр ч арилгаж дийлэхгүй” гэдэг. Ингээд зөв, тодорхой, ойлгомжтой бичихийн төлөө явна. Ер нь олон нийт, сэтгүүлчдэд амаараа гурван цаг ярихгүй, бичгээр тайлбарлах ёстой гэвэл ядахдаа бичиж буулгахад тов тодорхой байх тийм шийдвэр гаргахыг хичээдэг болж магадгүй.

    Бид бичгийн соёл, иргэншлээс төрсөн хүмүүс. Аудио, видео гэдгийг дуу, дүрс бичлэг хэмээн орчуулжээ. Бас л бичлэг. Бичихийн нөгөө талд унших гэж буй. Хорьдугаар зууныхан бүгд уншдаг байжээ. Намайг тавдугаар ангид байхад уран зохиолын багш маань Бямбын Ринченгийн дөнгөж хэвлэгдсэн “Их нүүдэл” романыг үзүүлж (давхарласан хавтастай, дээр нь улаанаар бичсэн санагдана) үйл явдлын хэсгээс хорхой хүргэн ярьж өгөөд “ном уншаад зүлгэн дээр хэвтэх”-ийн сайхныг өгүүлж байлаа. Ингээд би манай үеийнхний нэгэн адил аравдугаар анги төгсөн төгстөлөө роман туужуудыг уншиж өгсөн дөө. Эргээд бодоход монголын түүхийн анхны ойлголт, төсөөллийг би зөвхөн уран зохиолоос олж авсан. Хэрвээ би андуураагүй бол С.Дашдэндэвийн “Улаан наран” романд Богд хаант улсын монголын цэрэг Өвөр монголын нутагт хятадын хар цэрэгтэй байлдаж байсныг уншаад бахархаж байлаа. Тэр үед манайх Хятадтай байлдаж ч магадгүй, улаан хамгаалагчид дэргэд байсан цаг.

    Би өөрийгөө XX зууны монголын ихэнх романыг уншсан гэж бодож явлаа. Тэгтэл нийт 300-аад роман бичигдсэнийг сонсоод хэр чинээгээ мэдэж авсан. Нэг зуугийн талаас ч хэтрээгүй байх шүү. Харин дэлхийн ертөнц, хүн төрөлхтөний түүхийн талаар “Спартак”, “Айвенго”, “Сүүлчийн Могикан”, Чарл Диккенсын “Дэвид Копперфильд”, Марк Твены “Том Сойерын адал явдал”, Жюль Вернийн “Усан доогуур 20 мянган бээр”, “Нууцат арал”-аас анх гайхан уншсан. Ангиараа номоо дамжуулаад л … Хойно оюутан байхдаа XIX зуун, XX зууны эхэн үеийн оросын агуу зохиолуудаас нэлээдийг барсан шүү. Дөрөвдүгээр курсэд ороход Филиппов (нэрийг мэдээж мартсан) багш “Та нараас шалгалтан дээр зохиолчийн намтар, зохиолын үзэл санаа, дүр асуухгүй, зөвхөн зохиолыг нь яг уншсан эсэхийг энд тэндээс нь асууж илрүүлнэ” гэж анхааруулсан тул өрөөнийхөө оросуудтай номын сангаас хувааж аваад олон сар уншсан даа. Сүүлдээ амтанд нь ороод. Максим Горькийн хамгийн сайн нь “Эх” биш, бусад роман, хүүхэд насаа өгүүлсэн гурван тууж, бас гайхамшигтай өгүүллэгүүд юм байна гэдгийг тэгэхэд ухаарч билээ.

    Хүн төрөлхтөн байтугай зөвхөн монголчуудын бичсэн нь, бичсээр байгаа нь асар их, харин хүмүүний амьдрал богино учраас хэн ч ихийг уншиж амжихгүй. Харин унших гэхлээр заавал цаасан дээрээс, тэр тусмаа ном уншихыг бодоод байдаг. Тэгвэл дэлгэцэн дээрээс уншсан бол уншсанд тооцох уу? Цахимаар уншаад ухаан нэмдэг үү? Ухаан далайд сэлсэн мэт болдог уу? Хүмүүс цаасаар унших багассан нь үнэн, гэхдээ дэлгэцээр унших цоо шинэ соёлоор орлуулаад байх шиг. Нөгөө талдаа компьютер, гар утасны ачаар зохиолч сэтгүүлчдээсээ эхлээд бичих нь амар хялбар болж бидний унших юм хэмжээ хязгааргүй нэмэгдээд л байдаг….

    Одоо би цааснаас дэлгэц рүү шилжиж байгаа үеийнхэн дунд манаргаж явна. Сүүлдээ залхуураад, тэртээ тэргүй барахгүйгээ мэдээд, бас хэмнээд одоо цагийн зохиол бүтээлийг цахимаар олдвол гялс уншчихийг хичээдэг. Цахим номын тухай ярьж байна. Хэрвээ номыг хавтас хуудаснаас нь салгаж, зөвхөн бичвэрийг зураг чимэглэлийг хасаад ч хамаагүй Word-ийн файл болгосныг жаахан сэтгэл дундуур, гэхдээ уншдаг. Харин цахим номын зарим үйлчилгээнд ном, сэтгүүлийн хавтсыг харуулсанд хууртаж нэвтэрч ороход энд тэнд нь реклам сурталчилгаа, хөдөлдөг дүрс, дуу чимээ нэмснийг хармагцаа хичнээн гоё сайхан байсан ч үтэр түргэн хаадаг. Бас хуучны номын зөвхөн нэрийг ашиглаж текстийг нь хуулж оруулахдаа үг, үсгийн алдааг цэмбийтэл засчихсан байвал огт тэвчдэггүй. Харин цахим ном яг цаасан ном шигээ, шарласан сарампай хавтас, нугларсан хуудас, 17-р хуудсан дээрх номын сангийн дардас, хэн нэгний үзгээр тэмдэглэсэн хэдэн үг, 1959 оны 12-р сарын 9 гэх мэт огноо, доогуур нь хичээнгүйлэн, эсэхүл хааш яйш зурсан мөр, тэгээд илт харагдах алдаа мадагтайгаа гээд тэр чигээрээ, үнэрнээс бусад нь хэвээрээ байвал дуртайяа уншдаг. PDF формат ийм байдаг нь таалагддаг. Энэ бол харагддаггүй цаас болой.

     
  • Mongold 0 on 2021.02.15 Permalink | Reply  

    Төрийн бус байгууллагууд: Бүртгэл ба тайлан 

    2021.02.15.

    Нэг. Эхлэл

    1990 он гарахад ганц нам, ганц намаа дагасан үйлдвэрчин, залуучууд, эмэгтэйчүүд, оюутан, пионер, найрамдал, улаан загалмай, батлан хамгаалахад туслах, зохиолч, сэтгүүлч, урчууд, урлагийн ажилтнууд, мөн спортын төрлүүдийн холбоо, нийгэмлэг, эвлэл гээд нийт гуч дөчөөс илүүгүй олон нийтийн байгууллагын тогтолцоо зад тавьж нэрээ солих, удирдлагаа огцруулах, задарч хуваагдахтай зэрэгцэн шинээр үүсгэн байгуулах үйл явц өрнөсөн билээ. Тэнд шинэлэг, ардчилсан чөлөөт гэдгээ зарлахад энд хуучин, хуучинсаг, бүр коммунистаар цоллуулан тунаж байлаа. Монголын зохиолчдын эвлэл ба Монголын чөлөөт зохиолчдын Холбоо, Монголын сэтгүүлчдийн холбоо ба Монголын Чөлөөт Ардчилсан Сэтгүүлчдийн эвлэл гэх мэт. Том байгууллагууд нь бараг бүгд хувьчлагдав. 300 гаруй мянган гишүүнтэй МХЗЭ-ийг С.Баярцогт, Ч.Сайханбилэг нарын залуу түшмэд Монголын залуучуудын холбоо нэртэй болгож эзэмшсэний хариуд дахин МХЗЭ (тэргүүн С.Батсайхан) байгуулагдав. Монголын Энх тайван найрамдлын  нийгэмлэг задарч Пакистан, Филиппин, Индонез, Македон гээд хаа хамаагүй улс оронтой найрамдах холбоод болж саллаа. Монгол-Татарстаны найрамдлын нийгэмлэг (Тэргүүн Ч.Очирбат). Монгол Туркийн болон Дундад Ази-Арабын орнуудын харилцааг дэмжих Монголын нийгэмлэг (Ерөнхийлөгч Ч.Улаан) хүртэл байсан. Монгол-Японы гэж эхэлсэн нэртэй холбоод хэдэн арав тоологдсон. Бас Японы аль нэг мужтай, тэр ч байтугай Увс-Японы хамтын ажиллагааны нийгэмлэгийн гэсэн хаяг Шинжлэх ухаан, мэдээллийн төвд харагддагсан.

    Олон нийтийн гэх нэршлийг эхлээд ашгийн бус, дараа нь төрийн бус хэмээн нэрийдэв. 1996 он гэхэд Хууль зүйн яаманд 584 ийм  байгууллага бүртгүүлсэн байв. 1997 онд хуультай болов. 1998 онд ТББ-ын тоо анх удаа мянгыг давлаа. Ерээд оны эхээр хэн ямар ТББ-тай байсан нь сонирхолтой. Намбарын Энхбаяр улс төрийн карьерийнхаа эхэнд Монголын музейн үндэсний хорооны захирал, бас тэр үеийн монголын томхон компанийн захирлуудыг хураадаг байсан Монголын соёлыг дэмжих клубын тэргүүн байв. Энэхүү клубын “нарийн бичиг” Ц.Анандбазар цаанаа НИК компанийн ажиллагчдын эрх ашгийг хамгаалах “Эл Би Эл” холбооны захирал байсныг бодоход тэнд ажиллаж байжээ. Ерөнхий сайд асан Д.Бямбасүрэн албан тушаалаа өгмөгцөө Дэлхийн монголчуудын холбооны ерөнхийлөгч болсон.  Тэр болгоныг нуршихгүйгээр хэд гурвыг дурдваас, Ажилгүйчүүдийн эрхийг хамгаалах хөдөлгөөн (Ерөнхий зохицуулагч Н.Энхээ), Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын уугуул иргэдийн төлөөлөгчдийн байнгын газар (Дарга М.Ганзориг, сансрын нисэгч), Банкны зээлийн өрийг барагдуулахад туслах холбоо (Тэргүүн Ж.Батбаяр), Мал сүргийг гэмт халдлагаас хамгаалах монголын нийгэмлэг (Тэргүүн З.Дорж), Монгол ёог, гойд чадвартны нийгэмлэг (Тэргүүн Б.Болдсайхан), Монгол-Японы түүх судлал, сонирхогчдын “Он цаг” нийгэмлэг (Ерөнхийлөгч Д.Өлзийбаатар), Монголын автомашин хэрэглэгчдийн холбоо (Тэргүүн Г.Нэргүй), Монголын ганзагын наймаачдын хөдөлгөөн (Зохицуулагч Т.Мөнхбаяр), Монголын далай сонирхогчдын нийгэмлэг (Ерөнхийлөгч П.Болд), Тэтгэвэр авагчдын эрх ашгийг хамгаалах хөдөлгөөны төв (Тэргүүн Д.Цэен), Ядууралтай тэмцэх монголын нийгэмлэг (Ерөнхийлөгч О.Өлзийсайхан) гэх мэт. Ихэнхдээ Монголын гэсэн тодотголтой буюу амбиц сайтай байсан.

    Хоёр. Өнөөдөр.

    2020 оны 11-р сарын 25-ны байдлаар ТББ-ын тоо 23614 мянга болсон байв. Үүнийг хэвлэл мэдээллээр үй олон юм шиг ярьж бичдэг ч 160 мянган аж ахуйн нэгж буюу компанийн тоотой харьцуулахад, тэр тусмаа элдэв ашиг сонирхлоос эхлээд есөн шидийн санаа, хүсэл мөрөөдөл, бүр хобби, зугаа цэнгэлийн төлөө байгуулагддаг гэхэд тийм ч олон биш. Томчууд нь нам, төрөө удирдаж, чадал чинээ, овсгоотой нь компани байгуулан бизнес хийдэг, харин төрийн бус байгууллага бол тэднээс арай “доогуур”, тусдаа юм шиг бидэнд төсөөлөгддөг. Гэтэл үгүй ажээ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Ардчилсан холбоо ТББ-ын үүсгэн байгуулагч. Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Азийн хүлэг улс” бодлогын судалгааны хүрээлэн ТББ-тай. Монголын зүүний хүчний холбоо ТББ бол өмнөх ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийнх. УИХ-ын дарга Г.Занданшатар тэргүүлээд эрхэм гишүүд бүгдээрээ ард урдаа ил далд төрийн бус байгууллагатай. Тэд “тойргийн” гэгддэг 2,5 тэрбум төгрөгөө ойр дотнын хүмүүс, зөвлөх, туслахын нэр дээр байдаг тэдгээр байгууллагын дансаар авч зарцуулдаг. (Нэр нөлөөтэй хүмүүс гишүүний суудал, мисс эхнэр, групп компани, хурдан морь гэсэн иж бүрдэлтэй байдгийн дотор нутгийн зөвлөл, уяачдын холбоо гэсэн ТББ-ууд заавал багтана). Төрийн өндөр албан тушаалтнууд ХАСХОМ-доо өөрсдийн хамааралтай төрийн бус байгууллагаа тайлагнадаггүй нь буруу.

    Том бизнес, тэдгээрийн эзэд хажуудаа ТББ-тай. Барилга, автозам, ноос, ноолуур гээд компанийн захирлууд нийлж барилгачдын, автозамчдын гэх мэт нэртэй холбоо, нэгдэл, ассоциаци байгуулж тендерийн үнэлгээний хороонд төрийн бус байгууллага ба мэргэжлийн холбоодын төлөөлөл нэрээр ороод явчихдаг. Монголчууд цөөхөн учраас ганц юмаар дагнаад хүрэлцдэггүй, ингээд нийгмийн идэвхтэй хүмүүс нь олон ажлыг зэрэг эрхэлдгийн нэг нь ТББ болов уу.

    Гурав. Бүртгэл

    Социализм төдийгүй капитализм гэдэг бол тэр чигээрээ бүртгэл ба хяналт гэдгийг В.И.Ленин, Эрнандо де Сото хоёр хэлж өгсөн. 

    Монгол Улсын иргэд төрөөс зөвшөөрөл авахгүйгээр хуулийн этгээд, тэр дундаа төрийн бусыг байгуулах эрхтэй, тэгээд бүртгүүлэх үүрэгтэй. Зөвшөөрөл авах биш, бүртгүүлэх! Тийм учраас улсын бүртгэл гэж байдаг. Гэтэл өнөөдөр илүү дутуу, ойлгомжгүй, заримдаа төрд өөрт нь байгаа бичиг цаасыг дахин бүрдүүлж өгөх зэргээр багагүй хүнд суртлыг давж байж сая нэг бүртгүүлж байгаа нь зөвшөөрөл авч буйгаас өөрцгүй юм. Манай бүртгэлийн тогтолцоо муу байна гэсэн үг.

    Урьд нь хаалттай байсан бүх хуулийн этгээдийн, түүний дотор ТББ-ын мэдээллийг 2019 оноос burtgel.mn цахим сайтад бага зэрэг нээлттэй болгосон нь цоожтой авдрыг онгойлгох мэт болов. Эндээс байгууллагын албан ёсны нэр, регистрийн дугаар, хаягийн хураангуй, үүсгэн байгуулагч болон гүйцэтгэх удирдлагын овог, нэрийг мэдэх боломжтой. Гэхдээ энэхүү мэдээллийн санд хэдэн дутуу бий. Юуны өмнө хуулийн этгээдийн жагсаалтыг харуулдаггүй. Мянга мянган нэрсийг эцэс төгсгөлгүй цувуулах нь дэмий байж болох ч үйл ажиллагааны төрөл, ангиллаар гэхчлэн жагсаадаггүй юмаа гэхэд үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх удирдлагын нэрээр хайж тэдэнд хамаарах хуулийн этгээдийг гаргаж харуулбал үнэхээр хэрэгтэйсэн. Энэ дутагдлыг нөхөж Иргэдийн оролцоотой амьдрах орчны зураглалын төв ТББ-ын тэргүүн Г.Батдорж агсан санаачлан opendatalab.mn хэмээх ер бусын сайт байгуулсан боловч УБЕГ хамтран ажиллаагүй, тэгсэн хэрнээ өөрсдөө хийдэггүй.

    Хуулийн этгээдийн мэдээллийн сангийн бас нэг том дутагдал бол зөвхөн хамгийн сүүлчийн өөрчлөлтийг харуулаад өмнөх мэдээллийг алга болгочихдог. Цаанаа архив болж хадгалагддаг байх, гэхдээ нь олон нийтээс нуудаг. Өөрөөр хэлбэл, ул мөр буюу түүхийг үлдээдэггүй. 

    Дөрөв. “Цахим өрөө

    Төрийн бус байгууллагын татварын тайланг цахимаар авдаг болсон. Татвар бол татвар. Харин үйл ажиллагааны тайланг өдөр тутмын сонинд зарлаж байгаад ширүүн нэхдэг хэрнээ өгөхөд хэн ч уншдаггүй, нягталдаггүй, буруу зөвийг хэлдэггүй, ерөөсөө тайланг хариуцсан хэлтэс алба байхгүй.учраас шууд архивлаад хадгалдаг гэж байна. Яаж тайлагнах заавар, загвар ч гэж байхгүй. Оны өмнөхөн хуулийн этгээдийн эцсийн өмчлөгчийн мэдээллийг тайлагнах кампанит ажил өрнөж даанч цаасаар авсан учраас бөөн оочир, бухимдал. Арайхийж цуглуулсан мянга мянган байгууллагын мэдээллийг нягтлах, компьютерт шивж оруулах, мэдээллийн сан үүсгэх, энэ хооронд гарсан өөрчлөлтийг тусгах гээд … энэ ажил бүтэхгүй ээ!

    Францын ерөнхийлөгч Шарль де Голль “246 төрлийн бяслаг хийдэг улсыг удирдаж болно гэж үү?” хэмээн дуу алдсан гэдэг. Манайх энэ янзаараа бол 23 мянган төрийн бус байгууллагыг бүртгээд, бүртгэлээ хянаад, тайлангаа аваад, хянаад байж чадахгүй.

    Арга юу вэ гэвэл нэгэнт цахим Монгол болох юм чинь бүртгэл, ялангуяа тайланг цахимаар болгох хэрэгтэй. Гэхдээ 23 мянган байгууллагын файлыг цуглуулж хадгалаад байвал бас утгагүй. |Хамгийн оновчтой арга зам бол улсын бүртгэлийн цахим системд байгууллага тус бүрийг цахим хуудас буюу цахим “албан өрөө”-тэй болгох. Өөрсдөө нууц үгээрээ нэвтэрч бэлэн анкет, хүснэгт, загварын дагуу бүртгүүлж тайлан мэдээллээ оруулаад, өөрчлөлт гарвал өөрсдөө хийгээд яваг. Харин хугацаандаа бүрэн зөв хийж байгаа эсэхийг цаанаас нь Улсын бүртгэлийн байгууллага хянаад явахад хангалттай.

    Улсын бүртгэлийн мэдээлэл нээлттэй байх ёстой. Хуулийн этгээдийн хэзээ хаана, ямар зорилготой, юу хийдэг, хэн нь хэн болох тухайг бүгдээрээ үздэг байвал нийгэм даяараа ил тод байдал, үнэн зөв ойлголт, итгэл, хамтын ажиллагаа, бас харилцан хяналт бий болно. Харин байгууллагын дотоод мэдээллийг нууцлахад ямар ч асуудал үүсэхгүй. 

    Тав. Өршөөх буюу цэгцлэх

    Өнөөдөр хоёрдугаар сарын 15. Байгууллага, иргэд өнгөрсөн жилийн татварын ба бусад тайлангаа төрдөө тушаасан байх ёстой өдөр. Төрийн өндөр албан тушаалтнуудын хувьд ХАСХОМ-оо бүрэн тайлагнах эцсийн өдөр. Төрийн бус байгууллагуудын тухайд бол үйл ажиллагааны тайлангаа өгсөн байх учиртай. Гэвч энэ жил хэрэгжилт дахиад туйлын хангалтгүй, урьд жилүүдийнх шиг 400-500-гаас хэтрэхгүй байх магадлал нэн өндөр. Короновирус гэж хар садаа, үүнээс болж хөл хорио, гэтэл цахимаар тайлан авдаггүй учраас тэр.

    Зөрчлийн тухай хуулинд “11.7 дугаар зүйл.Төрийн бус байгууллагын тухай хууль зөрчих” гэж хэвээрээ буй. Ногдол ашиг хуваарилах, иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагын төлбөрийг төлөх, хувийн ашиг олох зорилгоор санхүүгийн, эсхүл аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулсныг шийтгэхээс гадна “Хуульд заасан хугацаанд үйл ажиллагааныхаа тайланг холбогдох эрх бүхий байгууллагад гаргаж өгөөгүй бол учруулсан хохирол, нөхөн төлбөрийг гаргуулж хүнийг хорин нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг хоёр зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно” гэжээ. Энэ бол 200 мянган төгрөг.  Өнгөрсөн жилүүдэд тайлангаа өгөөгүй гээд шийтгэж барьсан тохиолдол дуулдаагүй. Гэхдээ ямар нэгэн бичиг тодорхойлолт авахаар очиход, эсвэл хэрүүл зарга, шүүх цагдаагийн асуудал үүсвэл торгоход хэзээд бэлхэн. Хэрвээ тэд хүсвэл зөвхөн заасан хугацааг хэтрүүлсэн шалтгаанаар 23.000 төрийн бус байгууллага х 200.000 төгрөг = 4.600.000.000 буюу 4,6 тэрбум төгрөгийг улсын төсөвт оруулж мэдэхээр байна.  

    Өөх ч биш, булчирхай ч биш энэ байдлыг дуусгах цаг болсон. 2015 онд УИХ-аас Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийг баталж хувь хүн, хуулийн этгээдийн нуун дарагдуулсан, бусдын нэр дээр бүртгүүлсэн өөрийн өмчлөлийн хөдлөх болон үл хөдлөх эд хөрөнгө, түүнтэй адилтгах бусад хөрөнгө, үйлчилгээний орлого, санхүү, татварын болон нийгмийн даатгалын өр төлбөрийг хуульд заасан хариуцлага болон албан татвараас чөлөөлсний цаана нийт 34.7 их наяд төгрөгийн хөрөнгө, орлого ил болж, 8.3 их наяд төгрөгийн татвар болон 2.5 их наяд төгрөгийн торгууль, алдангийг төлүүлэхгүй өршөөсөн дүн гарчээ. Үүний ачаар бизнесийн салбарын шинэ, “цэвэр” амьдрал эхэлсэн гэдэг. Түүнтэй нэгэн адил бусад төрийн бус байгууллагуудын учир нь олдохоо больсон бүртгэл, тайлангийн элдэв асуудлыг яагаад цэгцлэх хэрэгтэй. Энэ бол янз бүрийн сан, хэвлэл мэдээлэл зэрэг иргэний нийгмийн бусад байгууллагууд ч хамаатай асуудал.  

    2017 оноос ХЗДХЯ-наас Төрийн бус байгууллагын хуулийн төслийг шинэчлэхээр ажиллажээ. Нэрийг нь Ашгийн төлөө бус гэж өөрчлөхөөс эхлээд төрийн бус байгууллагуудыг хянаж зохицуулах үүрэгтэй Иргэний нийгмийн зөвлөл, түүнийг Ерөнхий сайдаар батламжлах болон санхүүгийн эх үүсвэрийг хязгаарласан зохицуулалт шүүмжлэл хүлээж байгаа. Гэхдээ хууль журам ямар байхаас үл хамааран, түүнийг хүлээхгүйгээр бүртгэл, тайланг хялбар бөгөөд бүрэн нээлттэй болговол хуулинд элдэв хачин заалтуудыг оруулах шаардлагагүй болно.

     
  • Mongold 0 on 2021.01.12 Permalink | Reply  

    МҮОНРТ. Үйл явдлын үргэлжлэл 

    2021.01.19.

    Санаандгүй юм болж МҮОНРТ-ийн хуралдаанаас Ерөнхий захирал Н.Дэмбэрэлийг албан тушаалаас нь чөлөөлж орхив. Үндэсний зөвлөл гаргасан шийдвэрийнхээ талаар албан ёсоор тайлбар хийдэггүй  болохоор өөрийгөө гайхуулж дур мэдэн гаднаас студи авчруулан тайз засуулж байгаад Ерөнхийлөгчтэй хийсэн ярилцлагаас нь болсон гэж таацгааж байна. Бараг тийм байх, гэхдээ жинхэнж шалтгаан бүр том, Олон нийтийн телевизийн эрхийг барьж буй МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид нэр дэвших кампанит ажлаа аль 2019 онд Байгалийн түүхийн музейн барилгыг буулгаж Чингэс хаан музейг босгохоор шийдвэрлэснээс эхэлсэн, харин саяын ярилцлага бол одоогоор түүний ганц өрсөлдөгч (Сү.Батболдыг эс тооцвол) болсон Х.Баттулгыг урдуур нь оруулсны шийтгэл юм. |МАН-ын гол пиарчдын нэг ийм мэдрэмжгүй бөгөөд өөрийнхөө пиарт уналаа.   

    Тэмцэгчдийг төлөөлсөн зарим нь МҮОНРТ-ийн Ерөнхий захирал Н.Дэмбэрэлтэй уулзаж уржигдрын ярилцлагын талаар тайлбар нэхжээ. Хариуд нь, намайг огцруулах тухайд Үндэсний зөвлөлтэй ярь, Ерөнхий захирал ярилцлага хийж болохгүй гэсэн хууль байхгүй, төрийн өндөрлөгүүдийн ярилцлагыг тэд өөрсдөө зохион байгуулдаг учраас Херог оролцуулсан нь буруу биш, харин өөр телевизээр давтаж гаргасныг мэдээгүй, тэдэнд хэлнэ ээ гээд зүйл дуусгах шиг болов.

    2021.01.11

    Хамт олны тэмцэл дуусаагүй байна. Тэд Ерөнхий захирлын өчигдөр Монгол Улсын ерөнхийлөгч Х.Баттулгатай хийсэн ярилцлагыг эсэргүүцэн дотроо цуглаан юм хийж шууд дамжууллаа. Мэдээж телевизээрээ биш, нийгмийн сүлжээгээр. 

     
  • Mongold 0 on 2021.01.10 Permalink | Reply  

    Пиар ба сэтгүүл зүй 

    2021.01.10. 

    Өнгөрсөн намар эхэлсэн МҮОНРТ-ийн ажиллагсдын тэмцэл үр дүнгүй шувтарч байх шиг. Үндэсний зөвлөл дахиад л УИХ-ын гишүүдийн тааллаар сэлбэгдэж, Ерөнхий захирлаар эрх баригч намын шилдэг ухуулагч томилогдож ирэв. Бүх юм хуулийн дагуу явагдсан гэж байгаа. Юун нээлттэй хэлэлцүүлэг, нийтийн сонсгол… 

    Өнгөрсөн Ням гаригт хөтөлбөр дайран орж ирсэн Ерөнхий захирал, Ерөнхийлөгч хоёрын ярилцлага бол зөвхөн эхлэл. Амралтын өдөр Ерөнхийлөгчийн Херо студиэр тайз засуулж, Ерөнхийлөгч оффшорын асуудлаар ямар нэгэн ноцтой чухал мэдэгдэл хийхийг зарлан анхаарал татаж байгаад МҮОНРТ-ийн хоймрыг эзлэн авснаа Ерөнхий захирлын хувьд зарласан пиар ярилцлага байлаа. Ингээд Н.Дэмбэрэлийн ярилцлага хэмээх шинэ брэнд мэндлэв. Одоо салахгүй. Дараачийн сүртэй ярилцлагууд хөвөрч энэ байтугай элдэв юм хийнэ. Олон нийтийн радио телевизийн ухуулга сурталчилгаа дараачийн түвшинд гарна.  

    Тэр ярилцлага Ерөнхий захирлын сэлфи сурталчилгаа учраас мундаг асууж харагдах гол зорилготой. Тийм учраас Ерөнхийлөгчөөр ямар нэгэн шинэ юм хэлүүлээгүй, лавшруулж нэхээгүй бөгөөд хариултыг дуулгавартай залгисан яриа. Сэтгүүл зүй биш пиар. Харин Ерөнхийлөгчийг тойрсон, түүнтэй холбоотой бүх сэдвээр асуулт хэлж амжсан, зөвхөн үүгээрээ МҮОНРТ-ийн сэтгүүлчдээс хавьгүй илүү байсныг хэлэх хэрэгтэй. 

    “Ноцтой дүгнэлт хийх хэрэгтэй” гэж хэллэг бий. Үүнийг МҮОНРТ-ийн сэтгүүлч, уран бүтээлчдэд хандаж хэлэх нь зүйтэй. Энэ олон жил дарга, захирлуудаа дуулгавартай даган баясаж төрийн өндөрлөгүүд, сайд дарга нарын амыг сахин, заримдаа элдэв компани, мөнгөтэй эрхмүүдийг дагаж гүйсээр нэг мэдэхэд олон нийтийн телевизээ пиарчдад бүрмөсөн булаалгаж, сэтгүүл зүйтэйгээ хамт шахагдлаа шүү! Одоо үлдээд байгаа цорын ганц гарц бол “редакцийн хараат бус байдал” гэж яриад байдаг тэр юмыг чадвал олж авах. Бие даасан хуультай, түүгээр хамгаалагдсан хэрнээ хууль муу, дарга загнаад байна, дээрээс зөвшөөрөхгүй, сүлжээ, төлөвлөгөөнд оруулахгүй гэж гомдоллохоо болих. Мэдээж үүрэг даалгавар биелүүлж хий гэснийг хийнэ, гэхдээ бас өөрсдөө санал гаргаж санаачилдаг байх, тэдгээрт оруул гэсэн хүмүүсийг оруулна, хэлсэн асуултыг нь тавина, гэхдээ өөрсдөө мэдээд асуухаа асууна, бүр асуухгүйгээр сурвалжилж сурах цаг болсон. Тус байгууллагын тухай хуулийн 5.1-д “Олон нийтийн радио, телевизийн сурвалжлагч, редакци Yндсэн хууль болон энэ хуулийн үзэл санаанд нийцсэн нэвтрүүлэг бэлтгэх, нийтийн хүртээл болгоход нь аж ахуйн нэгж, байгууллага, албан тушаалтан, хувь хүн, олон нийтийн радио, телевизийн удирдлага хөндлөнгөөс оролцох, нөлөөлөхийг хориглоно” гэж бичиж өгөөд 15 жил өнгөрчээ. Жишээлэхэд, улс төрийн намуудын, 2020 оны сонгуулийн санхүүжилтийг Монгол Ардын намаас эхлэн эрэн сурвалжилж яагаад болохгүй гэж? 

     
  • Mongold 0 on 2021.01.10 Permalink | Reply  

    Самсаа шархируулсан ярилцлага 

    2021.01.09.

    Сүүлийн үед Монгол улсын архивын баримт материалыг Хятадын талд бодлогогүйгээр өгсний улмаас шүүмжлүүлж, бусад сэтгүүлчдийн эрэн сурвалжлагын гол баатар болсон Соёлын сайд С.Чулууныг хамгаалах ажлыг олон нийтийн телевиз нэлээн холоос, бодлоготойгоор хийлээ. Түүхийн хүрээлэнгийн захирал байхдаа түүний хөтөлсөн монголын түүхийн цуврал нэвтрүүлгийг дахин нэг удаа үзүүлэхээс эхэлсэн.  

    Тэгвэл өнөөдөр том хөзрөө дэлгэв. Саяхан хамт олны тэмцэлд нэгдэж “Та хариулахгүй байж болно” нэвтрүүлгийг хийснийхээ төлөө, зочин урьсныхаа төлөө ялсан намын удирдлагуудад зануулж, ажлаас халагдахдаа тулж байсан, ер нь МҮОНРТ хэдий болтол ялсан намын үгээр явах ёстой юм бэ” хэмээн хилэнтэйгээр  мэдэгдэж байсан сэтгүүлч Ш.Гүрбазарт ялсан намаас татгалзахааргүй санал тавьсан бололтой, тэрбээр нэвтрүүлгээ сэргээж буйгаа зарлаад, ганц хоёр сарын өмнө илүү дутуу юм ярьсан дутагдалдаа зөв дүгнэлт хийж ариун мөрийн замд орсноо илэрхийлэн Cоёлын сайдыг “бэлэгшээн” (өөрийнх нь үг) урьж өөдөөс нь харж байгаад хамрын самсаагаа шархируулж гарлаа. 

    Ш.Гүрбазар бол монголын хамгийн алдартай сэтгүүлч, яруу найрагчдын нэг. Бүр домог болсон хүн. Харин үе үе үзэл суртлын фронтод дайчлагддаг нь байдаг л зүйл. Нэлээд хэдэн жилийн өмнө бас л олон нийтийн телевизээр өөр нэг том нэвтрүүлгийг эхлүүлж хөл бөмбөгийн холбооны ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч нэгнийг тэнгэрт тултал магтаж өгөөд хаачихсныг санаж байна. Тэгвэл энэ удаад арай хэтэрхий нялуурсны заримыг буулгаснаа сонирхуулья. 

    Ш.Гүрбазар: Би заримдаа гайхдаг юм. Би хувиасаа асууж байна шүү. Жаран хэдэн онд Чингисийн хөшөөг байгуулах гэж нэг хэсэг хүн бараг хэлмэгдэх нь хэлмэгдэж, эр зориг гаргаж байгуулж байсан, нэг хэсэг нь юу болж байгаа юм. Одоо нийгэм эдийн засгийн байгуулал гараад одоо ч Чингэсийн музей байгуулах гэхээр, одоо юу болоод байна гээд хашгираад байх юм. Дургүй хүчин гэж арай байдаг юм биш биз дээ, би бүр тэгж айгаад байгаа шүү.

    С.Чулуун: Бараг хариулмааргүй юм байна наадахыг чинь… Бид нар энэ их хаандаа зориулж монголчууд газар нутаг дээр нь төр улсыг нь авч яваа үр хойч нь энэ хаандаа зориулж юм бүтээх нь зүйн хэрэг. Би бол энийг эсэргүүцэх битгий хэл энэний тухай бараг ярих эрхгүй гэж би боддог. Сөрж.

    Ш.Гүрбазар: Би бол их өөрөөр … бараг сэжиглэж шиг болж байгаа юм. Тийм дайсан байдаг л юм байх даа.

    С.Чулуун: … Үүнийг эсэргүүцэж ярих гэдэг бол бусдын өмнө бол бол ярихгүй ч байж болох юм. Би Монголын нийгмийг яг ний нуугүй хэлэхэд бол үнэ цэнээ нилээн алдчихсан_ энэ бол ний нуугүй хэлнэ.

    Ш.Гүрбазар: Би таныг монголын түүхтэй холбоотой гаднаас маш их юмыг оруулж ирсэн буянтай гэж сонссон,  энэ үнэн үү? Тэндээс эндээс гэж хэлэхгүй байх л даа. Ер нь нэлээн юм авчирсан буянтан гэж сонссон шүү, үнэн үү?

    С.Чулуун: Ямар ч байсан дэлхийн бол 20 гаруй орны 40 гаруй архивын номын санд би ажилласан Монгол хүн хөл тавиагүй тал нь. За 10 гаруй мянган хуудас материал авчирсан байж магадгүй.  Африкаас бусад бүх улс орон дээр монголын холбогдолтой дурсгал байдгийн.

    Ш.Гүрбазар: Шинэ жилийн өмнөхөн нэг сайхан юм боллоо. Би оролцсоон Би энд хүнийхээ хувьд бахархсан, тэгвэл яг миний бодол шүү Тэр 5,6 цагийн хооронд тэгж монголын ард түмэн нэгдэж байна гэдэг юугаар ч үнэлшгүй үнэт зүйл ш дээ. Даарч байна уу, өвдөж байна уу, өлсөж байна уу, жаахан сэтгэл эмзэглэж байна уу, тийм биз дээ? Тэгэхэд тэр нэгдэл ямар гайхамшигтай юм бэ! Монголчууд нэгдэх юманд дээрээ юмуу, зөв юман дээрээ  ард түмэн яаж цугладгийг бахархсан. Энэ санаачилга хаанаас гарсан юм бэ? Эндээс жаахан юм асуух гээд … 

    С.Чулуун : Соёлын яам үр хойчийнхоо төлөө гэсэн олон ажлыг хийх ёстой. Энэ бол манай үүрэг. Хүүхдийн асуудал бол хэн нэгний, хэн нэг байгууллагын, хэн нэгэн төрийн институцийн өмчлөлийн асуудал биш… Соёлын яам зохион байгуулалт хийж өгөөд энэ тоглолтыг хийсэн. Ийм том хэмжээний цар хүрээтэй тоглолт монголын түүхэнд болсныг би хувьдаа санахгүй байна, түүхч хүний хувьд.

    Ш.Гүрбазар: Би ч бас …

    Ийм том ард түмнийхээ хувьд нэгдэж нэмэр хандиваа сэтгэлээсээ хуримтлуулж, үнэн сэтгэлээсээ, үр удмынхаа төлөө, үр хойчийнх төлөө нэгэн цэг дээр төвлөрсөн тохиолдлыг бас багахан санаж байна… Магадгүй 2008 оны олимпоос хойш ингэж нэгдсэн ч юм уу үгүй ч юм уу монголчууд. 

    Ш.Гүрбазар: … Тэгтэл энэ дээр ийм юм гараад байгаа.  Хүүхдийн төлөө фондын хандив цуглуулах ажлыг танай яамны ажлын хүрээнд хамрагдахгүй гэж нэг хэсэг хүмүүс ярилаа даа,  бас

    С.Чулуун: Хүүхдэд урлаг хамаагүй биш. Тэр урлаг соёл чинь монголын нийгмийн бүх давхаргынханд хамаардаг юм. Хүүхэд Соёлын яаманд хамаагүй юм чинь, бас Уул уурхайн яаманд хамаагүй л дээ. Уул уурхайн яаманд орсон ашигт малтмалын мөнгийг хүүхдэд хамаагүй гэвэл больчих л доо… Манай урлаг соёлынхон ч гэсэн урам зоригтой байгаа Харин урам зоригийг нь жаахан тос биш ус хийх ийм байдал л харагдаад байгаа.

    Ш.Гүрбазар : Эвгүй сэтгэгдэл төрсөн. УИХ-ын эрхэм гишүүн Энхбаяр гуай ш дээ, ажил хэрэгч болгож түмэнд хүргэлээ ш дээ: мөнгө угаасан гэмт хэрэгтэн бол Чулуун бол мөнөөсөө мөн,бараг хариуцлага тооцоо. улс төрийн хариуцлага тооцоо гээд тэнд нэг хүн төрийн хэвлэл дээр үзэл бодлоо илэрхийлээд байхад таны үзэл бодлыг сонсох ёстой л доо

    С.Чулуун : Хүүхэд, соёл хоёроор улс төр хийж болохгүй. энэ хоёр бол тоглоом биш. Сэтгэл зүрхээрээ оролцсон монгол туургатан, дэлхийн энэ одуудыг битгий доромжил. Монгол туургатан бол соёл, хүүхэд хоёрын төлөө л бидэнтэй нэгдсэн юм ш дээ. Ахиж энэ хүмүүс чинь харж байгаа, үгүй ээ энэ Монголд яагаад юм хийж болдоггүй юм бэ, яагаад нэмэр болж болдоггүй юм. Үндэстэн дамнасан доромжлол болж байгаа байхгүй юу… Монголын хүүхэд, ирээдүй болсон хүүхдийн төлөө зохион байгуулсан ажил маань УИХ-ын гишүүн Энхбаярын хэлсэн мөнгө угаах шинжтэй гэмт хэрэг гэж хэлсэн нь хэрвээ нотлогдвол би хариуцлага хүлээж чадна. Хэрвээ намайг нотолж чадахгүй бол энэ хүн өөрөө хариуцлага хүлээх хэрэгтэй. Ард түмний чин сэтгэлээсээ өгч байгаа тав, арван төгрөгийг гэмт хэргийн шинжтэй мөнгө гэж хэлж байгаатай адилхан. Ард түмнээс сонгогдчихоод ард түмний сайхан сэтгэлээр хийж байгаа үйлийг гутаан доромжилж болохгүй ээ. Энэ бол хариуцлагатай хүнээс гарч боломгүй үг. Ялангуяа хуульч хүмүүс улс төрийн том албан тушаалтай, албан тушаал хашиж байсан төр толгойлж байсан ийм хүмүүс нулимс унагаснаа дурсаж ийм юм ярьж болохгүй ш дээ

    Ш.Гүрбазар : Энэ улс төр нийгмийн зүтгэлтэн,  эд нар яагаад ингээд цочив оо?

    С.Чулуун: Гэнэт ийм сайхан зүйл бүтээчихнэ гэж бодоогүй байлгүй, тэгэхээр цочирдоно ш дээ хүн. Гэнэт ард түмэн нэгдээд, төр засаг нь дэмжээд, тэгээд урлаг соёлынхон нь Монголд байдаггүй гадна дотныхонтойгоо  нийлээд,  ард түмэндээ сайхан шинэ жилийн бэлэг барьчихлаар чинь зарим хүн цочино ш дээ. 

    Ш.Гүрбазар: За за би зүгээр яг үнэндээ өөрөөс чинь энэ хариултыг авах гэсэн юм, сэтгүүлчийнхээ хувьд. Тэгээд нэг сайхан үйл явдлыг … юмаар арилгамааргүй байна. Би монгол хүнийхээ хувьд, өдий насны хүнийхээ хувьд монголчууд цөөхөн үедээ их цугладаг их сайхан үйл явдал болсон. Энэ тэгээд учир зүй олдох байх … ард түмэндээ хайртай байгаа. Хүүхдийн төлөө,  соёлын төлөө зөв юм бодсон байхад миний санаа бол буян … гэдэгт итгэлтэй байгаа…. Нэлээн тийм юу учраас би танаас асуусан юм. Урилга авч ирсэнд баярлалаа. Жаахан тийм. Уг нь соёлын тухай сайхан юм яримаар байсан юм. Дараа уулзаж яр. Түүхч хүн түүхэндээ хайртай, соёлын сайд соёлын сайддаа хайртай. Энэ хоёр юмандаа үнэнч байхад болно биз дээ. Соёл түүх нэг л юм даа… Монгол улс сайхан болно доо…. 

    С.Чулуун :  … Дахиад ч тоглоно. Манай урлаг соёлынхон хүчээ нэгтгэнэ. Яаж юм бүтээж болдогийг Соёлын яам соёл урлагийн салбарынхантайгаа харуулна аа.

    Байгалийн түүхийн музейн барилгыг буулгахыг эсэргүүцсэн, Чингэс хааны музейг барих бол энд биш, одоо биш гэж шүүмжилсэн хүмүүсийг шууд л дайсан хэмээн цоллоод энэ талаар илүү дутуу юм бодож ч болохгүй гэж байна шүү! Гаднаас архивын олон материал оруулж ирснээ тоочсон нь Хятад руу гаргаснаа цаагуураа зөвтгөлөө. Дээрээс өгсөн үүрэг даалгаврыг гүйцэтгэж Хүүхдийн төлөө фонд нэрээр телевизийн шоу зохион байгуулж, дотоод гадаадын урлаг соёлынхныг эрх мэдлээрээ хуйлруулж байгаад төрийн бус байгууллагын данс руу хууль бусаар хандив цуглуулсныг УИХ-ын нэг гишүүн  шүүмжилсний өөдөөс цод цод гээд зогсохгүй салаавч харуулсан гүйцэтгэх засаглалын Чулуун сайд бол бүр дээрээс шидсэн чулуу. Бямба гаригийн  оргил  цагаар, хөтөлбөрт зарлахгүйгээр.   

     
  • Mongold 0 on 2021.01.08 Permalink | Reply  

    Нэг удаагийн зориг 

    2021.01.07,08 

    Номхон (дөлгөөн гэсэн утгаар) далайд хэн ч хөлөг онгоцыг залж чадна, шуурга эхлэхээр хэр далайчин болох нь танигддаг. Ердийн үйл явдлыг мэдээлэхэд ядаад байх юмгүй. Харин эгзэгтэй асуудлаар хэрхэн дуугарч байгаа нь тухайн телевизийн чадлаас гадна байр суурь, хараат бус байдлыг харуулдаг.

    Нэгдүгээр сарын 6-ны “Цагийн хүрд”-ээр Солонгос Улсад гацсан монгол иргэд Сөүл дэх ЭСЯ болон консулын хэлтсийн байранд суулт хийж байгааг тусгай сурвалжлагчаараа дамжуулан үзүүлсэн нь олон нийтийн телевизийн хувьд энэ сэдвээр бараг анх удаа зориглосон хэрэг. 11-р сарын тусгай үүргийн нислэгээр ирэх гээд чадаагүй тэдний яриаг үзүүлж сонсгосноос гадна солонгосын визийн журмыг зөрчин саатуулагдсан дөчөөд монгол иргэн нутагтаа ирэхийг хүсч өлсгөлөн зарласныг мэдээлэв. Харин тэднийг авчрах асуудлыг ОБЕГ тусгаарлах байрны нөөц ба халдварын байдлыг харгалзан шийдвэрлэнэ гэсэн тайлбарыг араас нь залгав.   

    Дэлхийн баян ядуу ямар ч улс өөрийн иргэдээ заавал татан авсан, манайд ч гэсэн урин дулааны улиралд багтааж авчрахыг бүгд шаардаж ирсэн бүх хугацаанд олон нийтийн телевиз сайд дарга нарын няцаалтыг дамжуулахаас хэтрээгүй байснаа одоо хожимдсон ч гэсэн дуугарсан бол сайн хэрэг. 

    Яг энэ үдэш Солонгосоос буусан огт зарлагдаагүй онгоцоор гадаадынхантай хамт хэдэн монгол, тэдний дотор УИХ-ын гишүүн Ш.Раднаасэд эхнэрийн хамт багтсаныг “арилжааныхан” тэр дор нь илчиллээ. Маргааш нь эрх баригчид түргэн авч ирэх тун удалгүй Сөүл рүү тусгай үүргийн нислэг хийж суулт хийгчдийг авчрах болсноо зарлав. Үйл явдлын энэ бүх өрнөлийг маргаашийн “Цагийн хүрд” үргэлжлүүлэх нь үү гэтэл тэгсэнгүй. Нэг удаагийн зориг байжээ.  

    Бас нэг зүйл. УИХ-ын чуулганаар Хөдөлмөрийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцсэн тухай сурвалжлагаар М.Оюунчимэг гишүүн “…ажилчны төлөөлөл хэрвээ зөвшөөрсөн тохиолдолд” гээд сийхгүй авч байна. 

     
  • Mongold 0 on 2021.01.04 Permalink | Reply  

    Хэрвээ … тохиолдолд … 

    2021.01.04.

    Тэртээ 1973, 1974 оны үед намайг 7-р ангийн сурагч байхад монгол хэлний Нямжав багш маань хичээлээ эхлэхээс өмнө “Хүүхдүүд ээ, наашаа хараарай!” хэмээн анхааруулж байгаад одоогийнхоор бол нэгэн чухал мэдэгдэл хийж билээ.

    -Өнөөдрөөс хойш билчээр гэж биш бэлчээр гэж бичдэг болсон шүү. Хэл зохиолын хүрээлэнгийн эрдэмтэд судлаад уулын бэл гэдэг язгуураас гаралтай учраас тэгж шийдсэн байна.

    Бараг нэг, хоёрдугаар ангиасаа эхлэн цээж бичгээр шалгуулж алдаж оносоор байгаад эр, эм үг, жаран нэгийн и, балархай эгшиг, эгшигт заримдаг гийгүүлэгч, гүн угийн г гэх мэтээр ягштал сурсан зөв бичих дүрмийг анх удаа өөрчилсөн нь миний хувьд бяцхан шок байсан учраас мартагдаагүй хэрэг. Наяад оны төгсгөлөөр “Үнэн” сонин улс төр, нийгмийн амьдралыг өөрчлөхөд хувь нэмрээ оруулсан төдийгүй Ерөнхий эрхлэгчийн нэрээр цөөнгүй үгийн бичлэгийг цэгцэлснийг мэднэ. Туршаад ч байх шиг санагддагсан. Зарим үгийг өөрчилж зохиосон гэхэд болно. Жишээлбэл, эсээ. “Үнэн” сонин яаж бичнэ, түүнийг дагана гэсэн албан бус дүрэм үйлчилж байлаа. 1990 он гарснаар олон нэрийг тусгаар тогтнуулж ардчиллажээ. Сэүл-ийг Сөүл болгосон гэх мэт. Шинэ мянганы эхээр нэг нөхөрт рекламын гэж бичнэ гэж хэлээд хэлээд бараагүй, ингээд “Рекламны ертөнц” нэртэй сэтгүүл мэндэлсэн түүхтэй (Өнөөдөр ЭМЯ-ны мэдээллийн дор короновирусны гэж бичсэн байх юм). Долоо хоногийн гаригийг нохойны юугаар гутааж байгаад гараг болгосонд би дургүй. Даанч хэн хүнгүй тэгж бичдэг болсон, гэхдээ би өөртөө гаригаар бичиж тэрүүхэндээ эсэргүүцдэг.

    Өнөөдөр би урьдахаасаа алдаатай бичдэг болсон гэдгээ мэддэг ч яг ямар үгийг яаж алдаад буйгаа мэдэхээ больсон гэдгээ зөвхөн мэднэ. Би байтугай манай, биднээс өмнөх бүхэл бүтэн үе монгол хэлний дүрмээ мэдэхгүй буруу зөрүү бичээд тууж явсан болж таарлаа. 

    Дээрээс нь 2025 онооос хос бичигтэн болох хөдөлгөөн. Би 1988 онд “Үнэн” сонины дэргэдэх эвлэлийн үүрийн гишүүдэд зориулсан Чой.Лувсанжав гуайн хичээлийн эхнийхэд суугаад цааш чадаагүй. Ингээд одоо удаанаар үсэглэж шахам уншдагаа хэлэхэд ичгэвтэр байна. Хэрвээ бид улсаараа монгол бичигт шилжих ёстой байсан бол 1990 оны эхэн түүхэн боломж байсан биз. Кирилл бичгийг социализмтэй нь хамт ардаа үлдээгээд. Тэр үеийн дунд сургуулийн сурагчдаас эхлээд атаархмаар жигд сурцгаасан билээ. Бүгд төлөө байсан, хэн ч эсэргүүцээгүй атал бүтээгүй. Одоо дан бус хоёр бичигтэн болох нь илүү зөв байх, кирилл бичигт суурилсан дал, наян жилийн соёл, төрийн албан хэрэг, сонин хэвлэл, ном зохиол, хувийн бичиг цаасыг хаяхгүй гэж байгаа бол хэзээ нь алинийг, эсвэл яаж зэрэг хэрэглэх юм бол? Гэхдээ энэ бол тусдаа сэдэв.

    Энэ бүгдийг нуршсаны учир гэвэл монгол хэлэнд дэгдсэн зөв бичих дүрмийн будлианд хошуу (ингэж бичих зөв үү?) нэмэх том зорилт тавиагүй, зүгээр л өнөөдөр дэлгэрээд байгаа нэгэн буруу хэллэгийг засахыг хүссэн юм. Ноднин хавар, нэг хэсэг тэмдэглэж авдаг байлаа.

    МҮОНРТ-ийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр: “Хэрвээ машин техникээр хангагдсан тохиолдолд …”

    Мөн “Цагийн хүрд”: “Хэрвээ загас агнасан тохиолдолд …”

    “Ийгл” телевизийн “Ийгл ньюс” мэдээллийн хөтөлбөр: Нийслэлийн Цагдаагийн газрын Баатархүү: “Хэрвээ энэ хэргийн талаар сэжиг таамаг байгаа тохиолдолд…”

    “Монгол” телевизийн “Шарк танк” нэвтрүүлгээр “Ногоодой” брэндийг хэлэлцэх үеэр: “Би хэрвээ орсон тохиолдолд …”

    Чойжин ламын сүмийн галын аюултай байдлын тухай сурвалжлага: “Хэрвээ өндрийн сүм дээр гал унасан тохиолдолд …”

    Би сүүлдээ дөжрөөд тоохоо больсон байснаа саяхнаас дахин анзаарав. “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр: “Хэрэвзээ вакцин орж ирсэн тохиолдолд …”. Бас “Хэрэв вакцин үйлчилсэн тохиолдолд …”

    Яаж ч бодсон, энэ хэллэгт хэрэв, тохиолдолд гэсэн хоёр үг зэрэгцэж орсны нэг нь илүүц. Хоёр гурван жилийн өмнөөс сэтгүүлч, хөтлөгчид тэргүүлэн ингэж ярьсаар бараг хэвшүүлчихлээ. Бид буруу ярьж зөв ойлгодгоороо гайхуулах дуртай ч “сонсох бүр яруу баялгийг гайхан баясах” эх хэлээ ядахдаа дэлгэцэн дээрээс ингэж мэрэхээ болих юмсан. 

    P.S: Би ч гэсэн буруу зөрүү ярьдаг, гэхдээ телевизээр гардаггүй учраас нийтэд хор хөнөөлгүй юм даа.

     
  • Mongold 0 on 2020.12.25 Permalink | Reply  

    МҮОНРТ: Юу хийх вэ? 

    2020.12.25.

    Олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн гишүүдийн бараг тэн хагасыг УИХ-аас нөхөж  бүрдүүлсэн ч хуучин бүрэлдэхүүнтэй Үндэсний зөвлөл нь шинэ Ерөнхий захирлыг сонгон шалгаруулжээ. Үүнийг хамт олны зөвлөл, Үйлдвэрчний эвлэлийнхэн чимээ шуугиантайгаар эсэргүүцсэн боловч дийлдсэн байна.

    Барагцаалбал дөрвөөс таван жилийн давтамжтайгаар дэгддэг энэ удаагийн тэмцлийн онцлог бол удаж төдөлгүй огцорсон өмнөх Ерөнхий захирлаас гадна Үндэсний зөвлөлийн эсрэг байсан явдал юм. Төчнөөн жил энд тухлан суусан хэрнээ ажиллагсаддаа хаалттай, нэр хүндгүй, юм л бол тэдэнтэйгээ хэрэлдсэн хүмүүс харагдлаа. Бодоод байхнээ МҮОНРТ-ийнхэн шиг аядуу, дуулгавартай сэтгүүлч, уран бүтээлчид Монголд алга. Улс төрийн томилолтоор ирсэн үе үеийн удирдлагууд намынхаа дайчин зэвсэг болгож, төрийн өндөрлөг, сайд дарга, яам тамгын газруудын эх захгүй сурталчилгаа хийлгэж, сувгийг нь тариф гаргаад компаниудад зарж байхад эсэргүүцлээ барилаа гэж сонсоогүй. Сая бужигнах үеэр, та нарын ямар нэвтрүүлгийг гаргахгүй цензурдэж байсан бэ гэсэн асуултын хариуд дорвитой юм дуугараагүй. Аа тийм, “Цаг үе, үзэл бодол”-д хэнийг урьж оролцуулахыг дээрээс зааж өгдөг гэсэн. Яг үнэндээ хэн ч оролцоод нэмэргүй усан ярилцлагууд билээ.

    Үндэсний зөвлөлийн шинэ гишүүд болон шинэ Ерөнхий захирлыг сонгосон тухайд гэвэл эзэн нь юмаа мэдэж эрэг нь усаа яг хашлаа. МҮОНРТ хэзээ ч зүүсэн нэр шигээ олон нийтийнх биш, зөвхөн төр засгийн, түүний цаана эрх баригч намынх байж ирсэн. Ирэх жилийн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өмнө олон нийтийн телевизийг сул тавьж хэрхэвч болохгүй учраас УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр эрхэм гишүүд “Үндэсний зөвлөлд уг нь олон нийтээс сонгох ёстой л доо” хэмээн матрын хэд гурван нулимсыг цахимаар дуслуулж байгаад халааснаасаа найдвартай хүмүүсээ гарган Үндэсний зөвлөлд байршуулсан бол Ерөнхий захиралд шуудхан намынхаа шилдэг пиарчинг илгээв. Санал хуваах шинжтэй зарим нөхдийн нэрийг татуулжээ. Одоо эрхбиш шинэ хүн учраас шинэчлэл хийнэ, нэр хаяг зөндөө өөрчилнө, мөнгө олно, авна, том том төсөл, шоунуудыг бодож олно. Харин энэ бүгдийн цаана олон нийтийн өргөн нэвтрүүлгийн мөн чанарыг юун түрүүнд илэрхийлэх мэдээллийн хөтөлбөр, нийгэм-улс төрийн нэвтрүүлэг, ярилцлагуудын агуулга зорилго өөрчлөгдөх үү?

    Бид чадаагүйгээ засах гэж оролдохдоо хэрэглэдэг ганц аргатай. Тэр бол хууль гаргах юмуу хуулиа сайжруулах. УИХ-аас Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулийг шинэчлэх ажлын хэсэг байгуулжээ. Сая томилгооны сонсгол хийж байж Ерөнхий захирлыг сонгохыг уриалаад амаа алгадуулсан төрийн бус байгууллагууд бас тийм санал дэвшүүлсэн. Төсөв санхүүжилтыг баталгаатай болгох, шударга сайн хүмүүсийг өрсөлдүүлж сонгох, олон нийтийн хараа хяналтыг сайжруулах гээд яриа хөөрөө ундарна. Хэзээ нэгэн цагт хууль батална, хэсэг хугацааны дараа нь хэрэгжилт муу байгааг шүүмжилнэ, төдөлгүй өөрчлөлт оруулж шинэчлэхээр хөөцөлдөнө.  Харамсалтай нь аль ч салбарт, тухайлбал өргөн нэвтрүүлэг, тэр тусмаа олон нийтийн өргөн нэвтрүүлэгт хууль дангаараа юу ч биш гэдгийг 2005 онд ийм хуультай болсноос хойшхи арван таван жил харууллаа.

    Хууль хэзээ ч билээ, харин түүнийг хүлээхгүйгээр өөрчлөлтийг хийх боломж олон нийтийн радио телевизийн уран бүтээлч, сэтгүүлчдэд өөрсдөд нь байна. Мэдээж цалин хөлсөө шийдүүлж авах хэрэгтэй, тэгээд өнгөрсөн хоёр сарын турш уриа лоозонгоо болгож тэмцсэн шударга, хараат бус нэвтрүүлгүүдээ хийж эхлэх цаг болжээ. “Цагийн хүрд” хэмээх ганц брэндээ ил далд ухуулга сурталчилгаанаас салгаж аврах. Олон нийтийн телевизийн сурвалжлагч заавал УИХ-ын гишүүн, сайд нарыг дагахгүйгээр бие дааж хөдөө орон нутгийг айхгүйгээр зорьж үзэх. Долоо хоногийн тоймоо “Ийгл” телевизийн 25 жилийн ойд зориулсан мэдээллийн хөтөлбөрийн саяхны тусгай дугаар шиг түвшинд хүргэх, тэгээд давж гарах.

    Бага тойруу, Төрийн ордон, яам тамгын газар, төрийн өндөр албан тушаалтнууд болон мөнгөө төлөөд өөрсдийгөө гаргуулж чаддаг том том банк, компаниудаас гадна тэгэж чаддаггүй ч үгээ хэлж дуу хоолойгоо гаргах эрхтэй гурван сая иргэн, хэдэн арав, зуун мянган байгууллага байдагсан.

    Цаашлаад Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газар, яам, агентлагийн бэлтгэж ирүүлсэн сурталчилгааг зогсоож тэднээр заалгахгүйгээр өөрсдөө нэвтэрч сурвалжилдаг болох. Нэрээ нуугаад сумаа тавьсан, сайндаа л “2020 он” гэх мэт  хаягтай, монголын бүх дэлгэцийг нэг үдэш гэнэтхэн дүүргэдэг захиалгат нэвтрүүлгийг цацахаа болих.

    Хүсэл байгаад чадал хүрвэл том, тодорхой юм барьж авах. Дөнгөж сая илчлэгдсэн Ерөнхийлөгчийн офшор дансыг сөхөж харах, УИХ-аас баталсан 2021 оны төсвийн үрэлгэн зарцуулалт, тансаглалуудыг эздийнх нь нүүрийг улалзтал дэлгэх, Монгол Улсын өр хэд болсныг өглөө бүр цаг агаарын мэдээ шиг тоолж Тан улс шиг сануулж байх, сэмээрхэн мартагнуулж чадлаа гэж тэдний бодож байгаа ЖДҮ-гийн хэргүүдийг гүйцээх, Монголд нэг ч айл цахилгаан, усны үнийг тэглэх байтугай хямдруулаач гэж гуйгаагүй байхад Эрдэнэтийн бүтэн жилийн ашиг буюу бүхэл бүтэн цахилгаан станц барих мөнгийг зольчихсон Ерөнхий сайдын ээлжит цочролыг задлан шинжлэх, шоронд бөөнөөр шахам хоригдож буй өмнөх гурван Ерөнхий сайд, бас бус экс сайдууд дээр очиж юм хэлүүлэх …

    Ингэж ажиллаад эхлэхэд захирлууд муухай харах гээд байвал редакцийн бие даасан байдлыг эхлээд эелдгээр сануулах, дараагийн удаад олон нийтэд хандаж чангахан дуугарах. Жинхэнээсээ эрэн сурвалжлага хийдэг болох, шаардлага гарвал “муусайн” арилжааныхан байтугай монголын бусад бүх сэтгүүлч мөрөөдөөд ч авч чадаагүй эх сурвалжаа нууцлах онц эрхээ эдэлсэн шиг эдлэх. За тэгээд цар тахал, хөл хорионы зуун асуудал, мянган сэдэв олон нийтийн телевизийг хүлээсэн мэт гарч ирэхгүй байх шиг.

    Өмнөх хийж бүтээснээ үгүйсгэж мэдээж болохгүй. Түүх соёл, уран сайхны чиглэлийн уламжлал болсон хэдэн нэвтрүүлэг, тухайлбал, “Гэгээн үдэш”-ээ үргэлжлүүлэх. Заримыг сэргээх хэрэгтэй байж магадгүй. Мартсанаас, “Гэрэлтэй цонх” гэж нэвтрүүлэг хаачсан билээ?

     
  • Mongold 0 on 2020.12.14 Permalink | Reply  

    … Үгээ хэлэх эрхтэй боллоо 

    2020.12.04.

    Нийгмийн идэвхтэн Э.Цэрэн саяхан нийгмийн сүлжээнд ийнхүү мэдэгджээ.

    -Бид нар өнөөдөр л мэдэж байна. Яагаад өнөөдөр мэдэж байна вэ гэвэл төөрөлдүүлдэг хүмүүс нь хэвлэл мэдээллийнхэн, тэдний гар хөл болсон хүмүүс байжээ. 30 жил бид тархиа бариуллаа. Гучин жил бид нар хэвлэл мэдээллийнхны үгээр явлаа. Харин азаар фэйсбүүк гэж юм гарч ирснээр бид, Цэрэн шиг хүмүүс үгээ хэлэх эрхтэй боллоо. Тэрнэс биш, сонин дээр гарсан, зурагтаар гарсан юманд итгэдэг байдаг. Өнөөдөр монголын зуун зурагт гэж байгаа нь дандаа эзэдтэй. Мянга гаруй сэтгүүлчийн нэг нь ч …

     
  • Mongold 0 on 2020.12.11 Permalink | Reply  

    Энэ өдрийн хамгийн анхаарал татсан үйл явдал… 

    2020.12.11.

    Энэ өдрийн хамгийн анхаарал татсан үйл явдал бол Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын нутаг дахь уурхайн талбайд хүн, байгальд үхлийн хортой натрийн цианид асгарсан явдал юм. Үүнийг бүгд шуурхай мэдээлсэн. МҮОНРТ бас. Гэхдээ бусдаас ялгаатай нь “Цагийн хүрд”-ээр бүхэл бүтэн сурвалжлага үзүүлж ослын цаг минут, хэмжээ дамжааг хэлж бичлэгээр харуулсан хэрнээ компанийн нэрийг тас нууж гүрийсээр дуусгалаа. Сонсох тусам Дөрвөлжин сум өөрөө факталсан, тэгээд нэрээ муу муухайгаар дуудуулаад ч байх шиг. 

    Олон нийтийн телевизийн удирдлага солигдсон ч хаалтын гэрээ хэвээр гэсэн үг үү? Сар гаруйхны өмнө тус телевизийн “Ногоон шошго” нэвтрүүлгээр яг газар дээрээс нь, цианид асгарах аюул байна гэдгийг сурвалжилж харуулсан хэрнээ шүү. Тэгэхээр “Цагийн хүрд”-эд онцгой дэглэм үйлчилдэг бололтой. Уг нь тэр компанийн  нэрийг дурдахад ядаад байх юмгүй: “Баян-Айраг Эксплорэйшн” ХХК.

     
  • Mongold 0 on 2020.12.08 Permalink | Reply  

    Хол хорионы хүүхдүүд 

    2020.12.08.

    Гудамжинд нэг ч хүүхэд алга. Дэлгүүр, эмнэлэг явахад ганц ч тааралдсангүй. Гэртээ байхдаа нураачих гээд байдаг нөхдийг хэдэн зуу, мянга, хоёр гурван мянгаар нь өдөржин тогтоон барьж өгдөг буянтай газар – цэцэрлэг, сургуулиуд цоожтой, нам гүм. Үдэш болохоор хав харанхуй. Нярай, нялхуудыг ээж аавууд манцуйлаад гарахаа больжээ. Хүүхдийн тоглоомын талбайнууд эзгүй. Компьютер тоглоомын гадуур энд тэнд булагнан тамхи улалзуулж зогсдог ахлах ангийн аавын цээжүүд, толгой нийлүүлэн шивнэлддэг охид ч харагдаагүй.

    Дорхноо нар шингэх өвлийн тэнгэр доорхи хот сааралдуу, гудамжаар зөрж өнгөрөх ганц хоёр томчуудын өвлийн хувцас голдуу хар бараан. Өнгө өнгийн хувцсаар алаглаж явдаг хүүхдүүдгүй харагдах хот. Хэдий хөл хориотой ч томчууд орж гарч болох бол багачууд зөвхөн гэртээ бүлтэгнэж, бужигнаж, дэлгэц харж хичээлээ хийхийг оролдож суугаа. Хөл хориог хамгийн сайн, бүр төгс сахиж буй хүмүүс бол тэд билээ. Ковид, хөл хорионы талаар саналаа хэлэх, эсэргүүцэх эрх тэдэнд байхгүй. “Ерөнхийлөгч өө, коронавирус гараад хүүхдүүдийг амраасан тээ, одоо эцэг эхчүүдийг амраахгүй бол тэд үхийшдээ, тэгээд хүүхдүүд яаж амьдрах юм бэ, энийг шийдэж өгөөч” гэж нэгэн жаал чин сэтгэлээсээ санаа зовж шаардсаныг эс тооцвол.

    Нэг бодоход томчууд ба багачууд өдөр шөнийн ихэнх цагт цугтаа байгаа нь юутай завшаан. Гэхдээ …

    Дээрхэн ТЭДИ төвийн шатаар өгсөж явтал нэгэн ээж арав гаруй насны охиноо толгой түрүүгүй загнасаар зөрж уруудлаа.

    -Юуны чинь гар утас авах! Чи эхлээд давтлага авахгүйгээр хичээлээ ойлгодог болчих. Чи утсаар яахийн. Чи утас барих хүн мөн үү…

    Бодвол ээжийгээ дагаж яваад лангуун дээрхи гоё утсуудыг хараад тэсэлгүй саналаа хэлсэн чинь олны өмнө хамгийн дотно хүнээрээ элдвээр хэлүүлж гутаагдсаар цааш одов. Тэр ээж гэртээ яаж загнадаг бол? Манай монголчууд үр хүүхэдтэйгээ ширүүн харьцах нь элбэг. Хайр нь дотроо хал нь гаднаа байж мэдэх ч өөрийн ба бусдын хүүхдийг загнаж зандарсан, харааж зүхсэн хүмүүс алхам тутамд тааралдана. Ах аа, эгч ээ гээд хөөрхөн асуугаад очиход хэг ёг, тоомжиргүй хариулах нь олон. Ямар нэгэн хаалга үүдээр шагайвал ёс юм шиг хөөж тууна: Хөөе, чамд юу хэрэгтэйв, яах гэсийн?

    Манайд автобусанд хүүхдүүд том хүнийг, ялангуяа ахмадыг хүндлэн суудал тавьж өгдөг нь сайн. Харин хүүхдийг өөрийг нь бас суулгах ёстой, яагаад гэвэл тэд бие жижиг учраас тормоослоход хөл дээрээ тогтохгүй, яс нь бэхжээгүй байдаг тухай хэн нэгэн ярихыг сонсоод толгой руугаа ён хийтэл ухаарч, хэд хоногийн дараа автобусанд тухалж явтал өөрөөсөө том шахам үүргэвчтэй охин орж ирэхэд бушуухан босч суулгаад, хүмүүс намайг дотроо магтаж байгааг төсөөлөн маадгар зогсож байтал нэг нөхөр тэр охин руу дөхөж ноцтой гэгч хармагц цаадах нь үүргэвчээ чирсээр босч билээ.

    Бид хүүхдийг зэмлэнэ, тэгээд загнана, нэг өдөр алганы амт үзүүлнэ, нэг мэдэхэд суран бүсээр ороолгоно. Сайныг санаж үүнийг хийнэ, томоотой, үгэнд ордог, үг даадаг болгохыг хүснэ. Үүндээ дасна, яваандаа шийтгэл чангарна. Үе үе гардаг аймшигт хэргүүд зүгээр л загнахаас эхэлсэн. Дандаа ойр дотнын хүмүүс үйлдсэн байдаг билээ. Тэрнээс биш гэнэтхэн нэг өдөр босоод уур хүрч хүүхдээ гэмтээж бэртээдэг, зодоод алчихдаг юм биш.

    Монголд гэр бүлийн хүчирхийлэл, бас автын болоод бусад осол, элдэв гэмт хэрэгт өртөж амиа алдсан хүүхдүүдийн дурсгалд зориулсан бяцхан хөшөө босгохсон. Сүүлийн жилүүдийн тоо бүртгэл статистик хөтлөх хэмжээнд хүрчээ. Урьд нь ийм хэрэг гардаг байсан ч одоо цагт интернэт, нийгмийн сүлжээний ачаар бүх нийтээрээ хилэгнэж, хамгийн сүүлийн тохиолдол гэхэд эрхэм гишүүд, төрийн өндөрлөгүүд хэдэн өдөр турш ширүүн дүр үзүүлэн хэлэлцсэн. Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газрын даргаас ямар арга хэмжээ авах талаар УИХ-ын гишүүд нэхэхэд, удахгүй он гараад үндэсний чуулган хийж холбогдох байгууллагууд ажил үүргээ хуваарилж авна гэсэн утгатай юм хэлээд “Юу яриад байгаа юм бэ, дуугүй явж хамгаал” гэж амаа алгадуулсан. Зөв байх. Танайд, танай хөршийнд, хаа нэгтээ гэр бүлийн хүчирхийлэл гарч байгааг мэдвэл яг одоо утасд гэдэг нь бодлого, төлөвлөгөө, хурал семинараас хамаагүй дээр.

    Төгсгөлд нь хаа нэгтээ уншсан хоёр сургаал:

    Нэг.

    Далайн давалгаагаар мянга мянган загас (далайн од, наймаалж гэх мэт хувилбарууд байдаг) эрэгт шидэгдээд хурц наранд хатаж үхэж байна гэнэ. Харин нэг хүн захаас нь аваад ус руу буцаагаад шидэж гарлаа. 

    – Бүтэхгүй ээ. Орхи. Энэ олон юмыг аварч чадахгүй ээ. Хэнд хэрэгтэй юм бэ?

    – Энэнд хэрэгтэй гээд дахиад нэгийг авч ус руу чулуудав

    Хоёр.

    Нэг эмгэн талх эмтлэн тагтаа руу шидэн хооллож байгааг харсан залуу

    -Та болиоч ээ. Хайран талх. Африкт хүүхдүүд талхгүй өлсөж байхад …

    -Хүү минь, би Африк хүртэл талх шидэж чадахгүй ээ. Чадахаараа энд хичээж байна.

     
  • Mongold 0 on 2020.11.16 Permalink | Reply  

    Жинхэнэ тойм хөтөлбөр 

    2020.11.16.

    “Ийгл” телевизийн 25 жилийн ойд зориулсан мэдээллийн хөтөлбөрийн тусгай дугаарыг үзлээ. Агуулга нь,

    • “Ийгл ньюс”-ын талаар хөндлөнгийн үнэлэлт дүгнэлт
    • Дөрвөн жилийн өмнө нэгдүгээр ангид орсон нэг ангийнхнийг дахин сурвалжлав. Анхны багшийг нь аваачиж уулзуулав.
    • Дөрвөн жилийн өмнө Ховдоос ирж ШУТИС-д элсэх үеэр сэтгэгдлийг нь яриулсан, одоо дөрөвдүгээр курсын оюутан залуугийн тухай
    • Хоёр дүүтэйгээ өнчин үлдсэн Алтаншагай охины амьдрал хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ? Одоо цагдаагийн байгууллагад ажиллаж байна
    • Хэдэн жилийн өмнө Замын-Үүдэд сураггүй алга болсон Сэржмядаг охин ба тус сумын хяналтын камержуулалт хэр бүтэлтэй байгаагийн мөрөөр
    • Улаанбаатар хотын дэлхийн бусад хотуудаас юугаараа ялгарах вэ? Аялагч Г.Ганхүүгийн сонирхолтой яриа.
    • Согтуу жолоочийн хохирогсод хохирсон чигээрээ үлдэж, буруутнууд багахан шийтгүүлээд өнгөрч байгаа тухай
    • Хар тамхинаас болж шоронд хоригдож байгаа хүмүүсийн түүх
    • Төв аймагт нийгмийн халамжийн мөнгийг ямар хүмүүс аваад (авааад …) байгаа тухай
    • Баянхонгор аймгийн өвөлжилт, мах бэлтгэлийг газар дээрээс нь
    • 10-р Богдыг хэзээ тодруулах тухай. Чойжамц хамба сурвалжлагчийн асуултаас шууд зугтав.
    • Монгол Улс монгол бичигт хэрхэн шилжихийг тойрсон асуудлууд

    Манай телевизүүдийн долоо хоногийн тойм хөтөлбөр ийм байгаасай.

     
  • Mongold 0 on 2020.10.29 Permalink | Reply  

    Олон нийтийн телевизийг буцаах юм уу? 

    2020.10.28.

    Монголдоо хамгийн том, тусдаа хуулиар хамгаалагдсан, улсын төсвөөс санхүүждэг хэрнээ реклам сурталчилгаа, захиалгат, төлбөртэй нэвтрүүлгийн маш их орлоготой, цаашилбал телевизийн бүх үеийн өв санг эзэмшдэг, бүхэл бүтэн цогцолбор барилга, өөрийн цэцэрлэг, амралтын газартай, зөвхөн тэд эх сурвалжаа нууцлах онцгой эрхтэй Монголын Үндэсний олон нийтийн радио, телевиз дотроосоо гэнэт тэсрэх нь тэр.  

    Хамт олны мэдэгдэл, ярилцлага, хэвлэлийн хурал, өргөх бичгүүд, ерөнхий захирал огцорсон зэрэг үйл явдлууд хөвөрсөөр цаашдаа юу болохыг тааж ядах юмгүй. Удалгүй сонгон шалгаруулалт зарлана. Зугаатай үйл явц учраас бүгд ажиглаж сатаарна, тайвширна. Хэн нэгэн ялалт байгуулна. Цалин хөлсийг лав нэмнэ. Араас нь Үндэсний зөвлөлийн гишүүдээс ирэх 12-р сард бүрэн эрх нь дуусах тэн хагасыг сольж У.Хүрэлсүхийн байлдагч, Л.Оюун-Эрдэнийн найз, эрх баригч намын ил далд пиарчдаас байршуулна. Энэ хооронд баахан нэвтрүүлгийн нэр, хаяг, хэлбэр солигдох байх. Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хуулинд өөрчлөлт оруулах тухай яриа дэгдэж хурал семинарууд хөвөрнө. Тэгэсхийгээд ээлжит сонгуультай золгоно доо. Нэг үгээр хэлбэл, юу ч өөрчлөгдөхгүй. 

    Уг нь энэ хууль тун дажгүй, дарга захирлуудыг дураараа дургиад, хамт олонтойгоо муудалцаад бай гэсэн заалт нэгээхэн ч үгүй. Тэр тусмаа буцаад төр засгийн ухуулга сурталчилгааны “дайчин зэвсэг” байх, бизнесийнхэн мөнгөө бариад ирэх тоолонгоор дэлгэцээ нээгээд өгөхийг хориглосон байдаг. Саявтар Үндсэн хуулийн 6.2-ыг тойрсон маргаан дэгдэхэд уг заалтанд эргэлзэгчдийг арваад хоногийн турш Үндсэн хуульчдаар зогсоо зайгүй балбуулсан мөртлөө тэр эргэлзэгчдээс нэгийг ч цухуйлгаагүй. Нэгийг ч шүү! Нийгэмд ноцтой, төрийн өндөр албан тушаалтнуудад халтай асуудал дэгдмэгц “албаны эх сурвалж”-аас  “зөв ойлголт өгье” гэж байгаад нам дарах нь үндсэн ажил. Үүгээрээ олон нийтийн эсрэг радио, телевиз юм. Хууль, бодлого,  төлөвлөгөө, зорилт, шийдэл, уялдаа холбоо, арга хэмжээ, хариуцлага гэх мэт хал балгүй үгсээр дүүрсэн хоосон ярилцлагууд. Монголд азаар бусад олон телевиз, олон ургальч хэвлэл мэдээлэл, нийгмийн сүлжээ байдаг тулдаа үзэгч, сонсогчид анзаарч бухимдаад байдаггүй. 

    Хуулийг яаж уландаа гишгэж байгаа вэ? Олон нийтийн радио, телевизийн зар сурталчилгааны нийт хугацаа тухайн өдрийн нэвтрүүлгийн цагийн хоёр хувиас хэтрүүлээгүй байх хуулийн хязгаарлалтыг зөрчөөгүй гэж Харилцаа, холбооны зохицуулах хорооны сар тутмын мониторингоор гардаг. Дансны аргаар буюу жижиг сажиг рекламаас бусад захиалгатай, төлбөртэй, гэрээтэй мэдээ, сурвалжлага, ярилцлага, кино, цувралын хэлбэртэй ухуулга сурталчилгаагаа бүгдийг сэтгүүл зүй, нэвтрүүлэг гээд тооцчихдог. “Олон нийтийн радио, телевизээр арилжааны болон далд зар сурталчилгаа нэвтрүүлэхийг хориглоно” гэсэн заалт байхад шүү! Ингээд эфирийн цагаа лангуун дээр тавьж байгаад төрийн байгууллага, компаниуд, төсөл, хөтөлбөрүүдэд зарж дүүргэдэг учраас өөрийн сэтгүүлч, уран бүтээлчдээ ор нэр, хагас дутуу ажилтай, сэтгэл дундуур, илүүдэл хүмүүс мэт болгож, дайчлахаа больж, улмаар цар тахлаар далимдуулан цааш түлхсэн нь саяын зөрчил тэмцлийг өдөөсөн болов уу. Бусад учир шалтгааныг фэйсбүүкийг дүүртэл бичсэн харагдав. Олон зуун хүн үнэхээр их гомджээ.           

    Хүн хэдий ухаантай ч хэлэхээс наашгүй … гэдэг. Улмаар баримжаа алддаг. Тэгээд зөв буруугаа ч мэдэхээ больдог. Эцэстээ давардаг. Хуулиа уншсан ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй МҮОНРТ-ийн үе үеийн захирлууд бол энэхүү үзэгдлийн сонгодог жишээ. Харин хэлж ухааруулах ёстой хүмүүс нь Үндэсний зөвлөлийн гишүүд боловч чаддаггүй. Ерөнхий захирлаар цалин хөлсөө бодуулдаг, цаадах нь нэмж өгөөд байдаг зовлонтой ажил гэнэ ээ.  

    Манайх олон нийтийн телевизтэй болох гэж оролдоод, хичээгээд л байна хэмээн бид хүлээсээр өдий хүргэлээ. Харин одоо 15 жил үргэлжилсэн энэ жүжгийг дуусгасан нь дээр. Баялаг нь багтаж ядсан энэ улсыг өр зээлийн балчигт живүүлж, хамаг авлигачдаа төрд залах хүртэл монголын хамгийн том телевиз юу хийж байв аа? Жаахан харамсалтай.

    Ерөөсөө муу нуухаар сайн илчлээд төр засаг албан ёсоор буцаагаад мэдэлдээ авбал яасийн? (Яг үнэндээ олон нийтэд өгсөн ч юм шиг). Эсвэл нэг сувгийг төрийн албан ёсны телевиз болгоод Ерөнхийлөгч, УИХ, Засгийн газар, яам агентлаг, төрийн өндөр албан тушаалтнуудын мэдэлд бүрмөсөн буцаах. Өнөөдөр олон нийтийн телевизэд багтаж ядсан Сүлд хөтөлбөр (Ерөнхийлөгчийн тамгын газар), УИХ-ын цаг (УИХ-ын Хэвлэл мэдээллийн алба), “Нээлттэй засаг” (Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газар), “Засаг цаг – Засах цаг” (Засгийн газрыг хэвлэл мэдээллийн алба), “Эх орны төлөө” (Батлан хамгаалах яам), “Прокурорын цаг”, “Амрыг эрье”, “Онцгой дуудлага”, “Сүлдэт баганын дэргэдээс” гэхчлэн албаны бүх нэвтрүүлгийг хамж багтаагаад, УИХ-ын чуулганыг өдөржин шууд дамжуулаад, дуртай цагтаа “зөв ойлголтоо” өгөөд явбал хэн хэндээ хал балгүй. Харин өөр нэг сувгийг олон нийтээр цоллосон хэвээр үлдээгээд хэсэг хугацаанд үлгэр жишээ явуулахыг оролдох. Зарим хүмүүс үе үе санал болгоод байдагчлан хувьцаа гаргаад хөрөнгө оруулалт, хөндлөнгийн хараа хяналт, менежмент оруулж турших. Хүүхдийн, спортын гээд сувгуудийг бол хувийнханд өгөх, тэд илүү чадна.  

    Гэхдээ өнөө маргаашдаа хууль хүчин төгөлдөр байгаа болохоор нэрээ ашиглуулж байгаа олон нийтийн хувьд МҮОНРТ-ээс шилэн дансаа нээхийг шаардах цорын ганц эрх үлджээ. Монгол улсын төрийн, төсвийн төдийгүй төсвөөс мөнгө авдаг бүх байгууллага, бүр хөдөөний жижигхэн цэцэрлэг хүртэл орлого зарлагаа тайлагнаж ирсэн байхад зарим жил татвар төлөгчдийн 20 хүртэл тэрбум төгрөгөөр санхүүжиж байсан МҮОНРТ өөрийгөө олон нийтийн өмч гэдгээр шалтаглан оромдож байснаас мөнгө төгрөгний асуудал гэнэт сэдэрч бид үзээгүй юмаа үзлээ. Ил тод болгож, ялангуяа орлогыг дэлгэвэл олон юмны цаад учир, буруу зөрүү илэрнэ. Бүр засагдаж эхлэхийг хэн байг гэхэв.         

    Хэрвээ цаашдаа олон нийтийн радио, телевиз хэвээр байх юм бол хөндлөнгөөс хяналт тавих хараат бус механизмыг бодож олох юмсан. 

     
  • Mongold 0 on 2020.10.14 Permalink | Reply  

    Орон нутгийн сонгуулийн өмнөх өдрүүдийн “Цагийн хүрд” 

    Орон нутгийн сонгуулийн өмнөх Монголын Үндэсний олон нийтийн телевизийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр иймэрхүү байв

    2020.10.12-ны Даваа гариг

    • Корона вирусын нөхцөл байдал
    • Гадаад харилцааны яаманд болсон уулзалт
    • ШӨХТГ-ын хэвлэлийн хурлын мэдээлэл
    • Ерөнхийлөгч Х.Баттулга орон Булган аймагт
    • УИХ-ын дарга Занданшатар Архангай аймагт
    • Шадар сайд Я.Содбаатар төмөр замын ажилтай танилцав
    • Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Хэнтий, Сүхбаатар аймгийн иргэдтэй уулзав
    • Нийгмийн даатгалын шимтгэлийг бууруулав
    • УИХ-ын гишүүн Б.Энх-Амгалан Говь-Алтай аймагт
    • Сонгуулийн ерөнхий хорооны няцаалт. МАН-ын хэвлэлийн албаны няцаалт (Гэтэл юуг няцаасан нь байхгүй. Өөрөөр хэлбэл нийгмийн зарим төлөөлөл юу гэж ярьсныг хэлсэнгүй)
    • Орон нутгийн сонгуулийн сурталчилгааны сурвалжлага
    • Петрочайна Дачин тамсаг компанйн 15 жилийн ойд зориулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт
    • УИХ-ын гишүүн Н.Учрал ажил нь удааширсан сургууль цэцэрлэгтэй танилцав
    • Гадаад мэдээ

    2020.10.13-ны Даваа гариг

    • Корона вирусын нөхцөл байдал
    • Эрдэнэтэд усны үнэ нэмэхгүй гэсэн тайлбар
    • Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Булган аймагт
    • УИХ-ын дарга Занданшатар Баянхонгор аймагт
    • Сүхбаатар аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт ариутгалын тасаг нээв
    • Гамшгийн эрсдлийн эсрэг өдөр
    • МАН-ийн няцаалт (Гэтэл юуг няцаасан нь байхгүй. Өөрөөр хэлбэл АН-ийн мэдэгдэл байхгүй)
    • Орон нутгийн сонгуульд идэвхтэй оролцох тухай тайлбар
    • Орон нутгийн сонгуулийн сурталчилгааны сурвавжлага
    • Шүүхийн Ерөнхий зөвлөлийн мэдээлэл
    • “Ихэнх уурхайчны хүүхдүүд үл хайхрах хүчирхийлэлд өртдөг” гэсэн тайлбар
    • ICT expo-гийн шилдэгээр Huawei компани шалгарав

    2020.10.14-ны Мягмар гариг

    • Сонгуулийн ерөнхий хорооны мэдээлэл
    • Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд
    • Монгол Улсыг саарал жагсаалтаас гаргах ажлын хэсгийн дүгнэлт. Сангийн сайдын тайлбар
    • Ковид цар тахлын нөхцөл байдлын тухай хэвлэлийн хурал
    • Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Архангай аймгийн иргэдтэй уулзав
    • Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Архангай аймгийн онцгой байдлын газрын ажил, Жүдогийн сургуультай  танилцав
    • Хуулийн этгээдийн оноосон нэрийн давхардалтын тухай тайлбар
    • Дэлхийн стандартын өдөр тохиож байна
    • Манай улс хөгжилтэй орнуудаас хоёр дахин бага үнээр цэвэр ус хэрэглэдэг (Орон сууц, нийтийн аж ахуйн байгууллагын өдөрлөгөөс). Барилга, хот байгуулалтын сайй Б.Мөнхбаатарын яриа
    • Төв Азтийн түүх соёлын голомт төвийг байгуулна. Соёлын сайд С.Чулууны яриа
    • Зураач Чогсомын хүндэтгэлийн үзэсгэлэнгийн нээлт
    • IPhone 12 утсыг танилцуулах арга хэмжээ. “Сайн интернэйшл” ХХК
    • Голомт банкны аяны азтанг шалгаруулах арга хэмжээний тухай сурвалжлага
     
  • Mongold 0 on 2020.10.06 Permalink | Reply  

    Есөн асуулт 

    2020.10.06

    Өнгөрсөн зуны УИХ-ын сонгуулиар ганц хоёр аймаг, дүүргийг эс тооцвол хаа сайгүй үнэмлэхүй ялалт байгуулж бяр амталсан Ардын Нам орон нутгийн сонгуулиар өмнөхөө давтахын тулд ширүүн эхэллээ. Монгол Улсын тал болсон нийслэлд хотын ажил амьдралыг мэддэг, туршлагатай гэхээс илүү залуучуудыг бөөнөөр дэвшүүлжээ. Тэдний магтаал сайрхлын намтарт НАМЗХ, НАМЭХ, бас Зүүний хүчний холбоо зэрэг тус намын халаасны байгууллагуудын ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгч, ерөнхий нарийн гэх албан тушаалыг хашсан буюу хашдагаа дурдсан байна. Нэлээд нь УИХ-ын гишүүдийн зөвлөхийн ажилтай байгааг үзэхэд эрхэм гишүүд маань тэднийг Төрийн ордонд ажилд оруулж дэргэдээ суулган хүмүүжүүлсэн боловсон хүчнүүд, гарын доорхи “бэлэн материалууд” ажээ. Тэгвэл Ардчилсан Намын нэр дэвшигчдийн тухайд Их хурлын сонгуульд ялагдагсдын нэрс хөвөрнө. Одоо унавал шившгээ хутгах эрсдэлтэй. “Гуравдагч хүчин” болон бие даагчид “уламжлал ёсоороо”  саналаа хувааж зэрэг унах нигууртай. ХҮН намын нэр дэвшигчид оролцож чадах нь үү? Хотын хүүхдүүдийн хотын нам юмсан. Өнгөрсөн сонгуулиар олны танил болж чадсан давуу тал тэдэнд бий.

    Ингээд төр баригч Ардын нам эрх мэдэл, мод сүх, амаа ангайгаад мөнгө сахиж суугаа хэвлэл мэдээллийг тултал ашиглаж байгаад тэр залуучуудаа сонгуулах магадлал нэн өндөр. Зарим нь сонгуулийн албан ёсны сурталчилгаа эхлээ ч үгүй байхад хэдийнэ од болчихсон бужигнуулав. 

    Уг нь Монгол Улс тэр чигээрээ ардчилал. Аймаг, нийслэл, сум дүүрэг гээд бүх шатны хуралд иргэдийн төлөөлөгч 8000 хүн сонгогдон ажилладгаас гадна баг, хороо болгонд Иргэдийн нийтийн хурал, түүний тэргүүлэгчид гэсэн тав таван хүн байдаг. Гэвч нийслэлийн шинэ хуралд МАН-ын залуучууд, тэгэх тусмаа эрхэм гишүүдийн гарын хүмүүс зонхилж нөгөө талд нь сөрж зогсох бусад хэдэн нам, бие даагч сонгогдсон ч орон нутгийн хурлууд жинхэнэ дээрээ иргэдийн биш намын төлөөлөгчдийн хурал байдаг учраас бүх юм бахь байдгаараа үлдэнэ. 

    Бид нэгэнт намын төлөөлөгчдийг сонгож өгөхөөс хойш тэдний ааш сайхан, чих зөөлөн байгаа энэ хэдхэн өдөр ганц нэг юмыг хэлүүлж, бас амлуулж авсан болохоос. Ингээд нэр дэвшигчдэд хандсан дараах есөн асуултыг бэлтгэлээ. 

    НАМТАР

    1.Төрсөн он сар өдөр.

    Хэрвээ УИХ-д нэр дэвшигчид сонгогдмогцоо зангаа хувиргаж албан ёсны намтраасаа төрсөн огноо, газраа хасдаг (parliament.mn сайтыг үз) бол өнгөрсөн дөрвөн жилд нийслэлийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчдийн төрсөн огноо ил тод (citycouncil.mn сайт) байлаа. Улс төрч хүн насаа нуух шалтгаан, боломж байхгүй. Хэрвээ залуу бол эрч хүчтэй, шинэлэг, ахмад бол буурь суурь, туршлагатай гээд ойлгоход болно. Сонгосон төлөөлөгчийнхөө төрсөн өдрөөр баяр хүргэхэд бас хэрэгтэй. 

    2. “Та хаана төрөө вэ?”

    Унасан газар угаасан ус нь аймаг, сум, эсвэл нэг, хоёрдугаар төрөх, крантны ус байх эсэх нь нийслэлд төр барихад чухал биш, гэхдээ …

    3. Төгссөн сургууль?

    Энэ бол хаана төрсний үргэлжлэл юм.  

    4. Дээд боловсрол ба мэргэжил

    Нэр дэвшигчид өөрийн төгссөн их дээд сургууль, суусан курс дамжаа, явсан гадаад дотоод сургалт гээд бүгдийг нь хольж хутган жагсаагаад бүх мэргэжилтэй, хэт өндөр боловсролтойгоороо сүрдүүлж байгаад сонгогдохыг оролддог. Тэр бүгдийгээ ялгаж салгаад яг нэрээр, элссэн төгссөн огноотой бичихэд тийм хэцүү юу? 

    5. Одоо эрхэлж байгаа ажил?

    Нэр дэвшигчид намтар танилцуулгад яг ямар ажил хөдөлмөр эрхэлдгээ дүвчүүлдэг нь элбэг. Байгууллагын удирдах зөвлөлийн гишүүн, компанийн зөвлөх, иргэдийн хурлын төлөөлөгч гэх мэтээр. Өнөө цагт хүмүүс олон ажил, бизнес эрхэлдэг болсон ч хамгийн өндөр албан тушаал, эсвэл гол ашиг орлого, цалин авдаг нь аль вэ? УИХ-ын гишүүнд зөвлөдөг бол мундаг, гэхдээ хэнд гэдэг нь түүнийг хэний хүн болохыг шууд харуулдаг. 

    6. Одоо хаана амьдардаг вэ?

    2020 оны УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигч 606 хүний 500 гаруй нь нийслэлийн Хан-Уул дүүрэгт бүртгэлтэй гэсэн тоо гарчээ. Яармаг, нисэхийн гэр хороололд лав биш, Энхтайвны гүүр, төмөр замаас урагшаа, Зайсан, дархан цаазат Богдхан уулын амуудад амьдардаг гэсэн үг. УИХ-ын гишүүдээс эхлээд хотоос хөдөө очиж нэр дэвшжээ.  

    Тэгвэл орон нутгийн сонгууль арай өөр. Энэ бол нутгийн сонгууль. Нэр дэвшигч та хаана амьдардаг вэ гэсэн асуултад хариулахдаа дүүрэг, хороо, хороолол, хотхоноо нэрлэхэд хангалттай. Нэг газарт бүртгэлтэй, нөгөө газарт амьдардаг бол яг хаана амьдардагаа хэлэх. Хөрөнгө орлогын мэдүүлэг дээрх олон байр сууцны зөвхөн нэгэнд амьдардаг байж чадна. Харин байшин, хаалганы дугаараа нууж болно.   

    БАЙР СУУРЬ

    7. Хэрвээ та нийслэлийн иргэдийн хуралд сонгогдвол нийслэлийн төр захиргааны удирдах албан тушаалд очих уу? (Хэрвээ Иргэдийн хурлын төлөөлөгч байсан бол удирдах албан тушаалд очсон уу?)

    2016 онд сонгогдсон 45 төлөөлөгчөөс ИТХ-ын дарга, Засаг дарга болсныг тооцохгүйгээр арваад хүн нийслэлийн төр, захиргааны удирдах албан тушаалд очиж давхар дээл нөмөрсөн байдаг. Бид тэднийг дарга болж эрх мэдэлд хүрээрэй гэж сонгосон уу? Дарга болсон тэд иргэдийн төлөөлөгч мөн үү?       

    8. Хэрэв та иргэдийн төлөөлөгчөөр сонгогдвол урамшууллын мөнгө авах уу? (Хэрвээ тухайн нэр дэвшигч Иргэдийн хурлын төлөөлөгч байсан бол та өнгөрсөн хугацаанд урамшууллаар хэдэн төгрөг авсан бэ, дахин сонгогдвол авах уу?)

    9. Ноднин Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх нийслэлийн төвд байгаа Байгалийн түүхийн музей, Улсын дуурь бүжгийн эрдмийн театр, Улсын драмын театр, Үндэсний номын сангийн барилгыг буулгаж шинээр барина гэж мэдэгдсэн. Та үүнийг дэмждэг үү?

    Эсвэл,

    Нийслэлийн төвөөр Тэнгэрийн зам, Дүүжин тээвэр барихыг та дэмждэг үү, эсэргүүцдэг үү?

    Гэх мэтээр тухайн сэтгүүлч, иргэн, сонгогч, бас өрсөлдөгч нь хамгийн чухал гэж үзсэнасуултыг тавих нь зүйтэй.

    Энэ бол есөн эрүү биш, есөн асуулт. “Улс төрчид юуг нууж байгаа нь тэдний жинхэнэ нүүр царай” гэдэг. Учиртай үг шүү. Дээрх асуултанд хариулахгүйн тулд нэр дэвшигчдийн хувийн асуудал ямар хамаатай, гол нь бодлого, мөрийн хөтөлбөр гэж хэлэх байх. Даанч мөрийн хөтөлбөр шиг худал хуурмаг цаас, нэр дэвшигчийн сурталчилгаа шиг хоосон яриа хаана ч алга.

    1965 оны “Сэтгэлийн дуудлагаар” гэж кинонд илгээлтийн эздийг үдэх цуглаан дээр залуучуудын эвлэлийн нэгэн дарга Шарав үг хэлэхдээ, ах дүү мэт гар гараасаа барилцан явж биеэ хайрлахгүй зүтгэж бэрхшээл бүхнийг даван туулж хөдөлмөрийн баатар гэдэг өндөр алдрыг хүн бүхэн авахын төлөө урагшаа гээд донгодож гардаг. Танхим дүүрэн залуучуудын нэг, киноны гол баатар Ишхүү “Энэ залуу мөн сайхан ярьж байна аа” гэж магтахад тэрхүү Шаравт мэхлүүлж нэвт шувт мэддэг болсон Дэнсмаа бүсгүй хариу дуугарсан нь: Хм, энэнээс ч сайхан ярина гээч …  

    Тиймээ, нэр дэвшигчид үүнээс сайхан ярина. Санал хураах өдөр ойртох бүр аугаа ярина! Түгжрэлийг бол 10-р сарын 16-ны үдээс өмнө шийдэхээс ч буцахгүй.

     
  • Mongold 0 on 2020.09.30 Permalink | Reply  

    Орон нутгийн сонгуулийн урьдчилсан сурталчилгаа өндөрлөв 

    2020.09.30. 

    УИХ-ын сонгууль бас л ийм байсан. Одоо орон нутгийн сонгууль ч ялгаагүй. Телевизийн дурын суваг дээр тавихад нэвтрүүлэг болгон сурталчилгаа, ярилцлага болгон магтаал болжээ. Хуулийн хугацаа эхлээгүй тул яг тэгэж нэрлээгүй ч УИХ-ын гишүүн биш хэн нэгэн ярилцлага өгч, амьдралаа хүүрнэж байгаа бол нэр дэвших хүсэлтэй эрхэм мөнөөс мөн. 

    Есдүгээр сар орон нутгийн сонгуулийн урьдчилсан сурталчилгааны сар байлаа. Сүүлийн өдрүүдэд суваг солиход тааралдсан хэдэн жишээ. 

    МҮОНТ

    “Цаг үе” үйл явдал: АН-аас нэр дэвшигч П.Пүрэвдаваа

    25-р суваг телевиз

    “Танайд хоноё” нэвтрүүлэг: Есдүгээр сарын 13-нд Бямба гаригт нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагчийн үүрэг гүйцэтгэгч Ж.Батбаясгалангийнд хоносон бол 24-нд АН-аас Налайх дүүрэгт нэр дэвшигч Д.Алтанхуягийнд уригджээ. 28-нд МИАТ-ийн нисэгч Б.Өнөбатын ээлж. 

    “Ам нээвэл” нэвтрүүлэг: ХҮН намын П.Наранбаяр (тэр бол сонгуульд ялаад хотын дарга болохоо зарласан), Чингэлтэй дүүргийн Ардчилсан намын дарга, Сүхбаатар дүүргийн иргэдийн хурлын төлөөлөгч С.Очирбат, Сүхбаатар дүүргийн ИТХ-ын дарга Э.Ганбат, “Зэс эрдэнийн хувь”-ийн Д.Алтанхуяг. Бүгд нэр дэвшигчид. 

    “Ийгл” телевиз

    “Санчир гаригийн зочин” нэвтрүүлэг: Нийслэлийн ИТХ-ын төлөөлөгч Б.Сүхбаатар, Ерөнхийлөгчийн зөвлөх асан Д.Пүрэвдаваа, Нийслэлийн ИТХ-ын төлөөлөгч М.Халиунбат, нийслэлийн ИТХ-ын дарга, нэр дэвшигч Р.Дагва. Хэрвээ тэд нэр дэвшээгүй бол энд үзэгдэхгүй байсан.  

    UBS телевиз

    “Сайн уу, Сайнаа” нэвтрүүлэг: 9-р сарын 14-ны дугаар Монголын Эрүүл мэндийн ажилтны үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны дарга Б.Мягмар, 22-ны дугаарт Баянзүрх дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгч Б.Дэмбэрэл

    “Нүүр тулсан ярилцлага” нэвтрүүлэг: Сүхбаатар дүүргийн Засаг дарга Х.Болормаа, УИХ-ын даргын зөвлөх З.Төмөртөөмөө

    “Хөгжлийн гаргалгаа” хэмээх тусгай нэвтрүүлэг: Налайх дүүргийн Засаг дарга Ч.Раднаабазар.  

    TV5 телевиз. 

    “Монгол улсаа хөгжүүлье” нэвтрүүлэг: нийслэлийн МАН-ын дэд дарга Н.Алтаншагай, Эрүүл мэндийн үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны дарга Б.Мягмар, Баянгол дүүргийн НАМЗХ-ны дарга залуу 

    НТВ телевиз

    “Болзоо” нэвтрүүлэг: Нийслэлийн ИТХ-д нэр дэвшигч Д.Байдраг, Элбэгдоржийн Эрдэнэ. 

    ТМ телевиз

    “Танил хүн” нэвтрүүлэг: Нийслэлийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгч М.Тулгат, Д.Пүрэвдаваа. Хөтлөгч нь Зариг-ын Н.Өнөрцэцэг байв.

    Гэхдээ энэ бүх сурталчилгааны оргил нь “Оргилын” эзэн буюу УИХ-ын гишүүн Ж.Ганбаатарын зохион байгуулж, Монгол коммент-ийн М.Батбилэгт-ээр хөтлүүлсэн “Баянголын шийдэл” нэртэй хэлэлцүүлэг байлаа. Тайзан дээр суусан гол баатрууд нь Баянгол дүүргийн МАН-ын дэд дарга Б.Сэмжидмаа, Баянгол дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгч Ө.Сумъяабаатар, Баянгол дүүргийн НАМЗХ-ны тэргүүн Д.Ихбаяр, Баянгол дүүргийн 24-р хорооны иргэн, эрх зүйч, сэтгүүлч Гангамөрөн, Баянгол дүүргийн иргэн, эрх зүйч Ч.Мэндбаяр нар юм. Танхимд Баянгол дүүргийн МАН-ын хороо, үүрийн гишүүд суужээ. Тэндээс босч ярьсан хүмүүсийн нэг нь Баянгол дүүргийн иргэн П.Өлзийнаран гэнэ. Танил нэр. 

    Тэд хоёр талаасаа нийлж дүүргийнхээ одоогийн ажил, амьдралыг муулж өгч байна. Бүр засаглалын хямрал байгаа гэв. Тус дүүрэгт засгийн эрхийг хоёр сонгууль дараалан АН барьж буйд гомдолтой яваа улс гэдэг нь тэдний ярианаас ойлгогдов. Ингээд зөв сонголт хийхийг уриалж өндөрлөв. 

    Энэ нэвтрүүлэг 9-р сарын 27-ны орой 25-р суваг, TV8, MNC, C1, VTV, UBS, TV9 сувгуудаар нэгэн зэрэг гарлаа. 

    [Үргэлжлүүлнэ]

     
  • Mongold 0 on 2020.09.28 Permalink | Reply  

    Засах цаг … 

    2020.09.28.

    Сонгуулиас хойш хэсэг завсарлаад сэргэсэн “Засаг цаг – Засах цаг” нэртэй нэвтрүүлгийг үзэхлээр хөтлөгч нь “галзуурахад ганц хуруу дутуу” байгаа мэт харагдаж, өмнөөс нь санаа зовоод болдоггүй ээ. Ерөнхий сайд, бас МАН-ын даргын хэвлэлийн төлөөлөгчийг давхар хийдэг тэр залууг сайтар хөөргөж байгаад “туу” гээд тавьчихсан юм уу? Бас болоогүй, олон нийтийнхээс эхлээд гайгүй гэсэн бусад телевизийн бүх оргил цагийг худалдаж аваад дөрөвдэх жилдээ дөвчигнөж эхэбайна.

    Өнөөдөр Мэдээллийн түгээмэл хүртээмжийн олон улсын өдөр. Товчхоноор бол мэдэх эрхийн өдөр. Төрийн байгууллагууд нууцад хамаарахгүй бүх мэдээллийг өгөх үүрэгтэй, иргэд бүр нэхээд авах эрхтэй гэсэн Монгол Улсын хууль батлагдаад есөн жил өнгөрчээ. Бидэнд мэдээлэл өгөх бус сурталчилгаагаар булж байна. 

    Бид мартсан болохоос биш 1998 оны Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хуулиар төрийн байгууллага өөрийн мэдэлд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлтэй байхыг хориглосон билээ. Түүнээс хойш МҮОНРТ цаг үргэлж төрийн гурван өндөрлөг, яам агентлагуудын сурталчилгааны нэгдсэн редакци байсан, одоо яг хэвээрээ.  

     
  • Mongold 0 on 2020.09.20 Permalink | Reply  

    “Цагийн хүрд”-ийг хэдээр авч болох вэ? 

    2020.09.20. 

    Яг одоо МҮОНРТ-ийн mnb.mn сайтад төлбөртэй нэвтрүүлгийн үнэ тариф тавигдсан хэвээр байна. Хэрвээ тэд хууль дээдэлдэгсэн бол Олон нийтийн телевизийн хуулийн үг үсэг болгоныг зөрчсөн энэ хүснэгтийг дэлгэх битгий хэл, бодож гаргахаас ч ичих байсан биз. Гэвч үе үеийн удирдлагууд аль засгийн үед томилогдсоноос үл хамааран байлгасаар байна.  

    Эндээс ганцыг онцлоход, “Цагийн хүрд”-ийн зочноор уригдахын тулд хоёр саяыг төлдөг ажээ. Бараг “бизнес класс”. Энэ тарифаар хичнээн орлого олсныг хэзээ ч тайлагнаж байсангүй. Олон нийт энэ талаар олж мэдэх цорын ганц найдвар бол Шилэн данс боловч МҮОНРТ-ийн тийм данс байхгүйтэй адил. 

    P.S:

    Олон нийтийн телевизээр 2020 оны шинэ жилээр гаргах компаниудын нэвтрүүлгийн тариф 1 минут нь 5 сая төгрөг байжээ. Он солигдонгуут үзүүлсэн “Шилдэг компаниудын мэндчилгээ”-ний тариф бүр “шилдэг” байж таарна.

     
  • Mongold 0 on 2020.09.15 Permalink | Reply  

    Амарсайханч арга 

    2020.09.15.

    Өнгөрсөн 5-р сард нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайхан А/747 тоот захирамж гаргажс “Ковид-19 цар тахлын үеийн харилцан ажиллагаа, хариу арга хэмжээ” сэдэвт гамшгаас хамгаалах иж бүрэн дадлага сургуулийг үр дүнтэй сайн зохион байгуулсан гэх үндэслэлээр 21 албан тушаалтныг тус бүр нэг сая, нийт 21 сая төгрөгөөр шагнасан нь илэрчээ. Илэрч гэдгийн учир бол энэ захирамж хаалттай буюу ulaanbaatar.mn сайтын “Тогтоол, захирамж” хэсэгт нийтлээгүй сугалж үлдээсэн байв. 

    Тэр тусмаа Нийслэлийн онцгой комиссын дансанд төвлөрсөн хандив тусламжаас гаргасанд олон нийт дургүйцлээ илэрхийлээд эхэлмэгц одоо УИХ-ын гишүүн болсон С.Амарсайхан “Энэ хүмүүс өөрсдийгөө шагнаагүй, харин тэдний цуцашгүй сэтгэл, зүтгэлийг бид урамшуулсан юм!” гэж сүржин эхэлсэн мэдэгдэл хийж өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард 2090 төрийн албан хаагчид 855,9 сая төгрөгийн цалин хөлсний нэмэгдэл, урамшууллыг өнгөрөгч олгосноо зарласан нь нэг шуугианыг нөгөө шуугиан дэгдээн дарах арга.

    Газар дээр илүү цагаар ажилласан гүйцэтгэх ажилтнуудад шагнал урамшуулал олгох нь зүйн хэрэг, гэхдээ “Нийслэлийн Онцгой Комиссын гишүүд ч ялгаагүй, ардаа амьдралтай, гэр бүлтэй хүмүүс. Тэд төр түмэндээ өргөсөн тангарагтаа үнэнч байж, өдөр шөнийг ялгалгүй цаг наргүй, зургаан сарын турш 24 цагаар жижүүрлэн ажилласан хүмүүсээ дарга, түшмэл гэж ялгалгүй хууль журмын хүрээнд нийцүүлэн нэг удаагийн урамшуулал олгох шийдвэрийг гаргасан” гээд өөрийгөө авч гарч чадлаа. Хагас жилийн турш огт унтаагүй ажилласан С.Амарсайхан дарга аа гэж… 

     
  • Mongold 0 on 2020.09.15 Permalink | Reply  

    Телевиз? 

    2020.09.15.

    Саяхан хэд хоног хөдөө явахад замын хүмүүс хот газрын тав тух, халуун ус, цэвэр ус, гэртээ мартсан эд зүйлс, Мобикомын сүлжээ, дата гээд олон юмыг үгүйлж байлаа. Бас түгжрэлээ, амны хаалтыг бол үгүйлэхгүйгээр үгүйлж байна. Харин телевиз үзэх юмсан гэж нэг ч хүн, ганц удаа болов дуугарахыг сонсоогүй юм байна.  Тэр телевиз чинь гар утсанд хэдийнэ багтчихсан ажээ. Хот суурин дөхөхийн хэрээр сүлжээ орохыг хүлээсэн, холдож сүлжээ тасрахад харамссан хүмүүс. 

     
  • Mongold 0 on 2020.08.31 Permalink | Reply  

    Олон нийтийн телевизийн хийдэг ажил 

    2020.08.31.

    Аливаа сувгийг үйл явдлын мэдээ, сурвалжлага буюу мэдээллийн хөтөлбөр, улс төр, нийгмийн сэдэвтэй ярилцлага, баримтат нэвтрүүлгүүд жинхэнэ нэр нөлөөтэй телевиз болгодог. Олон нийтийн телевизийн дээрх нэвтрүүлгүүд бас тийм, гэхдээ Монгол Улсад болж байгаа үйл явдал, асуудлыг төрийн гурван “өндөрлөг”, сайд, дарга, албан тушаалтнуудын нүдээр хардаг ер бусын телевиз билээ. Энэ нь явсаар эрх баригчдыг хамгаалах, зөвтгөх, тэдний хүссэн ярьснаас өөр байр суурь, бодол санааг няцаах, буруутгах мэдээллийн машин болон хувирсан. Заримдаа хар хүний төлөө шар хүн болж гүйгээд яах нь вэ гэж бодогддог ч ажил нь тэр юм.  

    Наймдугаар сарын сүүлийн өдрүүдийн хэдэн “сайхан” жишээ. 

    2020.08.24-30

    Олон нийтийн телевиз ээлжит захиалгаа авч гүйцэтгэв. Энэ долоо хоногийн турш орой бүр “Цагийн хүрд”-ээр Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр орсон “төрийн нийтийн өмч” гэсэн томъёоллыг хамгаалсан улс төрчид, судлаачдын тайлбарыг ээлж дараалан үзүүлж сонсголоо. Энэ маш зөв. Гагцхүү нөгөө талын байр суурь,  шүүмжлэлийг илэрхийлсэн нэг ч хүнийг цухуйлгасангүй.

    2020.08.25.

    Сайд дарга нарыг дагаж явах нь “Монголын мэдээ” агентлагийн хийдэг үндсэн ажлын нэг. Энэ өдөр УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан, С.Амарсайхан, Ж.Мөнхбат гурав малын гаралтай түүхий эдийн “Эмээлт” төвд очиж танилцсаныг “Цагийн хүрд”-ээр сурвалжиллаа. Нэгэнт дагасных гурвууланг яриулав. Тухайлбал, Ж.Мөнхбат УИХ хөдөө аж ахуйн салбарыг анхаарна гэж амаллаа. Дэндүү чухал мэдээлэл байгаа биз?  

    2020.08.30. 

    Эдийн засагч Д.Ангар банкны зээлийн хүүг бууруулахын тулд яах ёстой, наад зах нь хадгаламжийн хүүгийн татварыг шатлалтай болгож нэмэгдүүлэх шаардлагатай тухай бусад сувгаар ярьсны дараа 08-р сарын 27-ны “Цагийн хүрд”-ээр зээлийн хүү буурахлаар хадгаламжийн хүү буурах хоёр хамааралгүй гэсэн утгатай Монгол банкны сөрөг тайлбар гарлаа. 

    2020.08.31

    МҮОНТ өнгөрсөн сонгуулийн өмнөх “Ирж буй Монгол” нэвтрүүлгийг хэд дэх удаагаа ч юм давтан гаргаж Монгол Улсын гадаад харилцаанд Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн байгуулсан гавъяаг дахиад нэг санууллаа.

     
  • Mongold 0 on 2020.08.30 Permalink | Reply  

    Арван тав 

    2020.08.30. 

    МҮОНРТ-ийн үндэсний зөвлөл арван таван гишүүнтэй. 2014 оны төгсгөлөөр тэдний долоог, жилийн дараа гурвыг, 2016 онд нэгийг, ноднин дөрөвдүгээр сард тавыг нөхөн томилжээ. Тэднийг нэрлэе. 

    1. Балдангийн Энхмандах, Үндэсний зөвлөлийн дарга
    2. Наваанпэрэнлэйн Жанцан, Монгол Улсын гавъяат хуульч, хууль зүйн ухааны доктор, профессор.
    3. Дэмбэрэлийн Өлзийбаатар, түүхч, төрийн шагналт, түүхийн ухааны доктор
    4. Ванжилын Бат-Эрдэнэ, сэтгүүлч, эрхзүйч, сэтгүүл зүйн ухааны магистр
    5. Сүхбаатарын Алтанцэцэг, сэтгүүлч, сэтгүүл зүйн ухааны магистр, бизнесийн удирдлагын магистр
    6. Хайдавын Чилаажав, зохиолч
    7. Батжаргалын Батбаяр, УИХ-ын гишүүн асан
    8. Дэшигрэнцэнгийн Оюун-Эрдэнэ, Сэтгүүлч
    9. Баастын Золбаяр, Эх хэлний боловсрол, соёлыг дэмжих “Үлэмж эгшиглэн” сангийн зөвлөх
    10. Довдонгийн Цэндсүрэн, Монголын Хуульчдын Холбооны гишүүн, хуульч, эрхзүйч
    11. Дэндэвийн Нямсамбуу, Бурханы шашны суурь агуулгуудыг нийтэд тайлбарлан таниулах чиглэлээр Гандантэгчинлэн хийд болон Жавзандамба Хутагт Төвд ажилладаг
    12. Зургаанжингийн Энхболд, Үндэсний дата төвийн захирал асан
    13. Бадам-Очирын Галаарид, Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэлийн ерөнхийлөгч
    14. Жарантайн Соёл-Эрдэнэ “Икэл сан” ТББ-ын ОНХА-ны дарга, “Батаар медиа” ХХК-ийн захирал
    15. Доржсүрэнгийн Батсүх, Хуульч, өмгөөлөгч

    Дахин нэг жил урсан одов. Монгол телевизийг олон нийтийн болгож зарласнаас тоолбол арван таван жил өнгөрчээ. Эхний Үндэсний зөвлөлүүд тогтоол, шийдвэр гаргаснаа дутуу хагас ч болов мэдээлдэг, хуралдааны тэмдэглэлийг үзэж болдог, ээлж дараалаад ярилцлага өгч байр сууриа илэрхийлдэг, бусадтайгаа санал нийлэхгүй зүйлээрээ дуугарч чаддаг байсан бол одоо хаалгаа тасхийтэл хаажээ. Бүгд мэдэж байгаа олон юмыг алгасаад хэлэхэд, ийм янзаар үргэлжилбэл Үндэсний зөвлөл хэзээ нэгэн цагт олон нийтийн телевизийн хойтохыг уншуулж мэднэ шүү. Дотор нь бүр номтой хүн бэлэн суудаг болсон байна.

     
  • Mongold 0 on 2020.08.16 Permalink | Reply  

    Хүнсний 20-р дэлгүүрийн урд … 

    1969 он юм байна. Хүнсний 20-р дэлгүүрийн буюу одоогийн “Мөнгөн завъяа” дэлгүүрийн урдах талбайд зөвлөлтийн АПН (эсвэл ТАСС байж магадгүй) агентлагийн мэдээллийн самбар байсан. Даманскийн арал руу хятадууд дайрч зөвлөлтийн амь үрэгдсэн хилчдийн бие дээр хятадууд таван хошуу сийлсэн аймаар зургууд тэнд тавигдсаныг ангийнхаа хүүхдээс сонсоод очиход хүмүүс шавчихсан байсны дундуур шургаж ороод үзсэнсэн. 

    Өнөөдөр тэр самбарыг замын урд руу нүүлгэж ОХУ-ын ЭСЯ-ны талд гаргажээ

     
  • Mongold 0 on 2020.08.15 Permalink | Reply  

    Огцорч л байг 

    2020.08.15. 

    Энэ хавар Улсын Их Хурал Үндсэн хуулийг өөрчлөхдөө Ерөнхий сайд хэмээх хэмжээлшгүй эрх мэдэлтнийг гаргаж ирсэн билээ. Овог, нэр нь хүртэл тодорхой – Ухнаагийн Хүрэлсүх бөгөөд төрийг дангаар барьж байгаа намыг дангаар захирдаг дарга юм.

    Яагаад ийм болгосноо Үндсэн хуульчид тайлбарлахдаа өмнөх Засгийн газрууд байн байн огцроод тогтвортой ажиллаж чаддаггүй, тэдний бүрэн эрхийн дундаж хугацаа ердөө 1,8 жил байсан гэжээ. 

    Яг үнэндээ энэ хугацааг ажил хийхэд хангалтгүй хэмээн чамладаг хэрнээ идэж уухаа элбэгхэн амжуулаад огцордог. Тэр тусмаа монголчуудын, тэгэхдээ бүр ирээдүйн үеийн монголчуудын өмнөөс өр зээл тавьж үрэн таран хийж дуусгаад ул мөрөө арилгаж амждаг. Тэгэж амжихаас нь өмнө үтэр түргэн огцруулдаг байх ёстой гэж санагдахгүй байна уу?  

    “Танай нохой юун богино хөлтэй юм бэ? гэж гайхахад “Юу нь богинохон байгаа юм, газарт хүрч л байгаа биз дээ” гэсэн онигоо санаанд орчихлоо. 

     
  • Mongold 0 on 2020.07.24 Permalink | Reply  

    “Үүнээс дээш албан тушаалгүй” 

    2020.07.24.

    Дээр үед монголын их хаад газар орныг тэнгэс далайд тултал эзлээд “Үүнээс цааш газаргүй” гэдэг байжээ. Тэгээд нутаг буцдаг. Тэгвэл одоо цагт төрийн толгойд гарсан хэдэн эрхэм “Үүнээс дээш албан тушаалгүй” гэдэг ч гэртээ харьдаггүй, дахин дахин буцаж авираад салдаггүй ээ.

    2006 онд Цахиагийн Элбэгдорж Ерөнхий сайдаас буумагцаа НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга, эсвэл орлогчийн суудалд санаархсан бяцхан кампани эхлүүлэхийг оролдсон. Насан туршдаа “Монгол Улсын гуравдахь ерөнхийлөгч” гэсэн тогтмол ажилтай Намбарын Энхбаярыг буулгасны дараа бас НҮБ-ын албан ямар нэгэн албан тушаалд зүтгүүлэх, эсвэл тийм аргаар зайлуулах маягийн юм шиг яриа явдаг байсан. Нацагийн Багабанди эргэж суудалдаа санаархаагүй ч Оюунтолгой ХХК-ийн Төлөөлөн удирдах удирдах зөвлөлд 2010-2013 ба 2016-2020 онд хоёр удаа томилогдон ажиллажээ. Тэд зүгээр л гэртээ хариад ажлаа хийгээд амьдарч болдоггүй юм байх даа. Пунсалмаагийн Очирбат бараг тэгэж байгаа.

    Одоо 2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Ц.Элбэгдорж нэр дэвшинэ гэдгээ үгийн далимд зарласан бол 2017 онд оролдоод бүтээгүй Н.Энхбаяр өөрийн намын С.Ганбаатар гэдэг шаврын хаалтны асуудлыг шийдвэл эргэлзээгүй дэвшинэ. Тэгвэл Халтмаагийн Баттулгын сонгуулийн кампани эхлээд тэг дундаа ороод явж байна.

    Эзний алба ээлжтэй, хааны алба халаатай гэж манайд нэр бүхий хэдэн хүн өөр хоорондоо ээлжлэхийг хэлсэн үү?

     
  • Mongold 0 on 2020.06.30 Permalink | Reply  

    Хэний ялалтын баяр вэ? 

    2020.06.30.

    Ялалтын баяр болж өнгөрлөө. Москвагийн Улаан талбайн цэргийн парад сар гаруй хойшлоод манай УИХ-ын сонгуулийн өдөртэй давхцав. Түүнийг МҮОНТ-ээр дамжуулаагүйг тойрч ерөнхий захирал Л.Нинжжамц, ОХУ-ын ЭСЯ-ын ажиглагчид хэмээх нөхдүүд хэсэг үзэлцэв. Парад үзье гэвэл өөр олон сувгаар, бүр интернэтээр үзсэн ч болох учраас санаа зовох зүйл биш. Гэхдээ манай олон нийтийн телевиз ялалтын парадыг анх удаа шууд дамжуулсангүй.

    1990-ээд сүүлчээрхи нэгэн ялалтын баярын өдрийн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрөөр энэ дайнд дэлхийд ноёлох гэж булаацалдсан Герман, Зөвлөлт хоёрын зөрчил дэлхийн хоёрдугаар дайнд хүргэсэн гэсэн утгатай нэр, хаяггүй тайлбар уншиж олон хүний гайхашралыг төрүүлж байсан бол өнөөдөр тийм хандлага сөөм сөөмөөр нэмэгдэж байна.   

    Эхэндээ Зөвлөлт Холбоот улс дайнд ялсныг үгүйсгэхгүй ч өөлдөг болсон. Оросууд эхэндээ аймаар ялагдаж байсан, Жуков хэтэрхий олон хүний амиар ялсан, америк туслаагүй бол ялахгүй байсан гэх мэтчилэн. Дараа нь Сталин дарангуйлагч байсан учраас Гитлертэй адил. Эцэстээ дэлхийн 2-р дайныг Сталин өдөөсөн. Эх орны дайн гэж хэлэх буруу, яагаад гэвэл ЗХУ манай эх орон биш гэж байна. Бас  дэлхийн II дайныг барууны байр сууринаас харах цаг болсон, ялалтын баярыг 5-р сарын 9-нд биш, барууныхантай цуг 5-р сарын 8-нд тэмдэглэх ёстой гэж уриалдаг хүмүүс бий болжээ. Хэсэг хугацааны дараа, тэр дайнд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс Зөвлөлт Холбоот Улсын талд орсон нь буруу байсан гэж ярьж бичих байх. Нэгэн судлаач хэлэв. Ялалтын баяр гэдэг нь оросуудын хувьд соёлт ертөнцтэй сөргөлдөн дайсагнах их гүрэн гэсэн хоосон дэмийрлийг өдөөхөөс өөр юу ч биш…

    1945 оны Ялтын гэрээгээр Сталин Монголыг Хятадаас бодитойгоор салгаж дэлхийн том гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлсэн нь сайндаа биш, өөрсдийгөө Хятадаас жийрэглэдэг улс болгох гэсэн ЗХУ-ын ашиг сонирхол байсан. Гагцхүү тэглээ гээд бид яах ёстой, Зөвлөлтөд ашигтай гээд татгалзах ёстой байсан уу гэсэн ганц асуулт үлдэж байна. 

    XX зууныг эргэн харахад бусад бүх хувилбараар монголчууд илүү сайхан амьдрах байсан байж магадгүй. Бараг тийм байх. Ядуурал, өр зээл, хар жагсаалт, авлига гэж зовохгүй, 76 мангуугүй. Гэхдээ мангуу ч гэсэн өөрийн 76-тай байгаа нь болоо юм биш үү?

     
  • Mongold 0 on 2020.06.25 Permalink | Reply  

    Манай тойрогт 38 хүн нэр дэвшиж эхний гурав ялав 

    2020.06.25. 

    Манай Сүхбаатар дүүрэгт 38 хүн нэр дэвшсэн байлаа. Нэрлэвэл, Д.Цогтбаатар, Ц.Мөнх-Оргил, Ц.Мөнхцэцэг, Р.Амаржаргал, С.Эрдэнэболд, Э.Долгион, О.Бум-Ялагч, З.Шагдарсүрэн, Б.Дэлгэрмаа, П.Шинжээравдан, Б.Мөнхжаргал , Ц.Энхбат, Ч.Мэндсайхан, Б.Мөнхсоёл, Г.Ганхүү, Д.Мөнх-Эрдэнэ, Ц.Хүрэлбаатар, Д.Цогтбаатар, О.Сэлэнгэ, Ц.Төмөрбаатар, Б.Амарсайхан, Г.Бадамрагчаа , Ш.Амгалан, О.Итгэлсүрэн, Г.Тэмүүжин, Т.Төмөрбат, Д.Энхжаргал, Л.Дарамсэнгэ, Б.Оюунсайхан, Н.Түмэнбаяр, М.Чойдорж, Ц.Буянцогтоо, А.Саруул, Д.Чимэдбавуу, М.Чингэсхаан, С.Даваасүрэн, Ж.Янжинсүрэн, Ц.Эрдэмт.

    Хэнийг нь сонгох вэ? Хэний ч танихгүй нөхдийн төлөө хэн ч саналаа өгөхгүй. Би ч бас. Олны анхаарлын төвд орж чадсаг ХҮН нам болон бие даагчдын дунд хүчтэй хүмүүс байх ч тэд саналаа хуваагаад бүгд дашийн шог болно. МАН АН хоёр үлдэж байна.

    Нэр дэвшигчид миний мэдэх, надад чухал гэж санагддаг  тодорхой асуудлаар ямар байр суурьтай, юуны төлөө, үгүй бол юуны эсрэг явдаг вэ гэсэн ганцхан шалгуур надад байлаа. Хэдхэн сарын өмнө Байгалийн түүхийн музейг буулгах  үеэр хотын жинхэнэ уугуул гэж миний боддог Д.Цогтбаатар, Ц.Мөнх-Оргил хоёрыг дуугарах болов уу гэж харсан ч тэд сонгуульд дахин нэр дэвших эрхээрээ музей нураагч У.Хүрэлсүхээр дөрлүүлээд хулчийсан учраас тэдэнд саналаа өгөөгүй. Хэрвээ байр суурь, зарчимгүй, бөөрөнхий бол тэд хэнд хэрэгтэй юм бэ?  МАН-ын гуравдагч нэр дэвшигч Ц.Мөнхцэцэг судлаач байхдаа улс төрийн намын шинэчлэл, санхүүжилтын ил тод байдлаар илтгэж байхыг хэдэнтээ сонссон. Ярих хийхийн хооронд төө зай бий.

    Гэвч яг тэр гурав сонгогдлоо.

    Харин АН-ын Р.Амаржаргал, С.Эрдэнэболд, Э.Долгион гурвын хэнээс ч сонгох онцгой шалтгаан олж хараагүй.

     
  • Mongold 0 on 2020.06.21 Permalink | Reply  

    2020 оны сонгуулийн санал хуваалт 

    2020.06.22.

    “Энгүй сайхан түүнд зуун зүрх тэмүүлж, эцэс хойно нь болоход ерэн ес нь шархалдаг” гэж Нямбуугийн Нямдорж найрагч нэгэнтээ шүлэглэжээ. Хэдхэн хоногийн дараа, 6-р сарын 24-ны санал хураалтыг хаах 22 цаг дөхөх тусам 2020 оны Улсын Их хурлын сонгуульд нэр дэвшсэн 606 хүний зүрхний цохилт түргэссээр оргилдоо хүрч дараачийн хэдэн цагийн турш 630 зүрх ээлж дараалан навсайж бяцхан шархлах буйзаа.  Олон нэр дэвшигч ямар ч найдваргүйгээ анхнаасаа мэдэж, зарим нь өрсөлдөгчдөө мэдээд аль эрт хувь заяатайгаа эвлэрсэн байх боловч сэтгэлийнхээ мухарт “тэр хүртэл гишүүн болчоод байхад би яагаад” гэсэн найдварын очыг унтраахгүй явсаар санал хураалтын дүнг сонсоно. Ялагдсан нам, нэр дэвшигчид сонгууль шударга бус болсныг чанга дуугаар зарлана. Тэр үнэн. Нисдэг тэрэг хөлөглөсөн хурандаа, дөрвөн жил сурталчилгаанд тоглосон сайд, хэдэн зуун мотоциклоор гайхуулсан тэрбумтан ба модон самбараа өөрөө хадаж суусан нэр дэвшигч шударга өрсөлдсөн гэж юу байхав. Сонгууль бол тийм ч шударга зүйл биш. Бас царцааны нүүдэлд өртлөө, саналаа луйвардуулчихлаа хэмээн цамнасан ширүүн нөхдүүд босоод ирэхийг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ 2008 оны 7-р сарын 1-нд нэг сайн вакциндуулсан монголчууд бага зэрэг халуураад давж гарах байх аа.

    Оскарын шагналд нэр дэвшвэл алтан баримлыг яг атгаж чадаагүй ч номинант гэдэг шаггүй алдартай үлддэг. Тэгвэл улс төрийн сонгуульд ялагдсан болгон хоосон хоцордоггүй. Нам нь ялсан, суудал авсан бол улаан шугамны ард үлдэгсдээ албан тушаалд байршуулах нь том бодлого. Тэр тусмаа одоо Засгийн газрын дөрвөн сайдаас бусдыг УИХ-ын гаднаас авах болсон. Хэрвээ сандал суудал цөөдөөд байвал нэмж, яам, агентлаг байгуулах эрх мэдэл тэдний гарт орж ирсэн байна. Мөн өмнөх сонгуулиудын дараа хэн хаашаа хөдөлснийг ажиглахад, ялагдсан нам, сайд дарга, албан тушаалтнууд эрх мэдлээ хураалгах хүртэлх хэдхэн хоногт амжиж өөрсдөө, эсвэл тэдний зөвлөх, туслах, цүнх сав баригчид нь дараачийн сонгуулийн өмнөхөн Харвард марвард төгслөө гэсээр онгоцноос бууж ирэхийн тулд төсвийн хөрөнгө, сургалтын төрийн санг цөлмөөд арилж өгдөг нь давтагдах биз. Ялсан намынхан ч гэсэн сонгуульд зүтгэсэн хүмүүсээ бас тэгэж шагнах буйзаа.

    Гэхдээ өнөөдрийн асуулт бол энэ олон замын хаагуур явах вэ гэдэг шиг энэ олон нэр дэвшигчийн хэнийг сонгох вэ? Сонгогчийн боловсрол гэж том яривал мөрийн хөтөлбөрийг нь харах ёстой. Нарийн тооцоо судалгаатай гэж гайхуулсан, өө сэвгүй харагдахаас эхлээд илт марзан гээд есөн шидийн хөтөлбөр байна. Гэхдээ тэр олон үг, өгүүлбэр, амлалтад ямар шалгуураар хандах ёстой вэ? Бусад улс оронд сонгуулиар татвар нэмэх, нэмэхгүй, татварын тогтолцоог өсөн нэмэгдэх болгож өөрчлөх эсэх зэрэг зарчмын асуудлаар үзэж тарлаа гэдэг. Манайд бол тараах, түгээх, олгох, хуваарилах нь хамгийн гол шалгуур болжээ. Эсвэл эдийн засгийн хамгийн өндөр хувь хэмжээтэй өсөлт амалсныг сонгох ёстой юу? Хэрвээ МАН ахмадуудад суурь тэтгэвэр, насны хишиг олгоно, харин АН тэтгэврийн доод хэмжээг 500 мянга болгоно гэсний аль нь дээр вэ? 150 мянган орон сууц барих ба урьдчилгаагүй орон сууцанд оруулах хоёр намын алинийг сонговол зүйтэй вэ? Ноднин МАХН үнэгүй орон сууцанд оруулах бүртгэлээ явуулж эхлээд зогсоосон ч орхиогүй. Тэрхүү бүртгэлийн гэрээнд “МАХН олонхи болсон тохиолдолд” гэж өгүүлбэр байгааг хөөрсөн түмэн уншаагүй. Тэртээ тэргүй олонхи болохгүй ч хэдэн даргаа Их хуралд оруулбал тус намын хэрэг зорилго бүтэх нь тэр. “:аанч та нар биднийг олонхи болгоогүй” гээд даапаалж суух биз. Энэ мэтээр намууд, нэр дэвшигчид уриа лоозондоо хэр хүчтэй үгийг сонгож авах, бие биенээ давах амлалтаа хаана тоормослох нь тэдний дурын хэрэг. Жижиг нам, бие даагчид юуг ч хамаагүй амалж чадна, яагаад гэвэл тэдэнд алдах юм байхгүй. Мөрийн хөтөлбөр гэж нэг иймэрхүү.

    Харин хэдэн арван их наядаар хэмжигдэх болсон их өрийг ганц ч нам амалж авсангүй. МАН өөрийн мөрийн хөтөлбөрт “Ардчилсан намын эрх барьж байх үеэс эхлэлтэй Мазаалай, Чингэс, Гэрэг, Хуралдай бондын өрийн дарамтаас гарна” гэж нохойтсон байна. Дараачийн том зээл авч дарахаас өөр юу л байв гэж.

    2020 оны сонгуулийн сурталчилгаа ерөнхийдөө өндөрлөж байна. Хорин нэг хоногт хүчээр шахаж багтаан телевизийн олон сувагт хуваасан албан ёсны сурталчилгаа эмх замбараагүй учраас толгой эргүүлж гүйцлээ. Эцсийн эцэст сонгогч хүн бүх 606 биш, зөвхөн өөрийн тойргийн багадаа 10, хамгийн ихдээ 36 хүний дундаас, нийслэл хотод бол захын гурван дүүргийн тойргийг эс тооцвол 23-аас дээш нэр дэвшигчдээс  хэдэн нэр дугуйлах учиртай. Гэтэл хамгийн том орон зай болох телевизийн дэлгэцэн дээрх сонгуулийн сурталчилгааг зүгээр л намын нэр, бие даагчдаар хуваасан, аль тойргийн хэн хэдийд гарахыг мэдэх аргагүй учраас бид тойргийнхоо нэр дэвшигчидтэй зөвхөн азаар, хааяа таарах магадлалтай. Нэр дэвшигчид ерөөсөө тойрог тойргоороо цугларч өгөхгүй, харьцуулах боломж олдохгүй байна. Ганц ганц нэг удаа тохиолдлоор тааралдахыг эс тооцвол шүү. Энэ тэр телевизээр явуулж байгаа мэтгэлцээнд шал өөр тойргийн хүмүүс учир зүггүй үзэлцээд сүйд ээ.

    Үүний оронд сурталчилгааны тодорхой цаг дээр аль нэг тойргийн нэр дэвшигчдийг нүүр тулж уулзуулдаггүй юмаа гэхэд ярилцлага, нэвтрүүлгийг нь зэрэгцүүлэх гэх мэтээр сонгогчиддоо тусалж яагаад болохгүй гэж? Иймэрхүү юмыг санаачилж Сонгуулийн ерөнхий хороонд санал тавьж зохион байгуулах нь МҮОНРТ-ийн олон нийтийнхээ өмнө хүлээсэн үүрэг боловч сонгуулиас сонгуульд оромдсоор байх юм. Хэрвээ сонгогчид тойргийнхоо нэр дэвшигчдийг хагас дутуу, өм цөм мэдэх аядвал олигтой харьцуулж чадахгүй. Сонгогчдын боловсрол ярьж байгаа бол эндээс эхлэх ёстой болов уу. Саналаа яаж өгөх, хэрхэн дугуйлахыг монголчууд бараг зуун жил хийж байгаа, чадна.

    Харин гудамжаар дүүрсэн хоёр хавтастай самбарууд арай дээр. Хэдхэн сонгуулийн өмнө гудамжны том самбараар үзэлцдэг, хашаа байшин дээр наагддаг байсныг (2000-аад оны эхээр Германы элчингийн эсрэг талын байшин дээр найман жилийн өмнөх нэр дэвшигчийн ухуулах хуудас наалттай хэвээр байсныг санав) бодвол япончууд бүх нэр дэвшигчдийнхээ зургийг нэг хананд ярайтал өрдөг тэр зохицуулалт руу нэлээд дөхсөн байна. Одоо болдогсон бол тойрог болгонд зай талбай гаргаад бүх нэр дэвшигчдийн зурагтай самбарыг зэрэгцүүлж жагсаахсан. Нэр дэвшигч тэр хэн болох, мөрийн хөтөлбөрийг нь огт мэдэхгүй ч ядахдаа царайг нь ганц харчихаад саналаа өгөх өгөхгүйгээ шийдэх юмсан. Нүдэнд дулаан, итгэл төрүүлэхүйц ухаалаг харц, эсвэл зоримог шийдэмгий дайчин төрх нь таалагдахыг хэн байг гэхэв.

    Нэр дэвшигчдийн уулзалт олон болж байгаа ч ганц хоёроос илүүтэй таарсангүй. Эсвэл нэр дэвшигч хол газарт уулзалтаа хийгээд, эсвэл би өөр газарт явж байх.

    Энэ удаагийн сонгууль түүхэндээ хамгийн олон нэр дэвшигчтэй. Урьд харьцангуй цөөн учраас хэдхэн хүн дээр анхаарал төвлөрч амар байжээ. Гэтэл одоо багтаж ядсан энэ олон хүний учрыг олоход сонгогчдод туслах мэдээлэл ховор байна. Багаар нь сонгоорой гэж зуурчихаад салахгүй байгаа том нам, тэдний нэр дэвшигчдийн мэдээлэл маш их, бас жижиг нам, нэр дэвшигчдийнх бас л их хэмжээтэй мэт боловч хорь гуч хуваагдаад хэт бага байна. Харин сурталчилгааны сүүлчийн өдөр намын дарга нарын мэтгэлцээн олон нийтийн телевизээр явахыг хүлээх л үлдэж байна. Олон нийтийн телевиз түүхэндээ мэтгэлцээн явуулж сураагүй, чаддаггүй, гэхдээ бидэнд өөр юу ч алга.

    Тэгээд энэ олон хүнээс хэн хэнийг сонгох вэ?

    Яриа хөөрөө сонсоход, энэ удаад сонгогчид саналаа тарааж өгөх байх. Яах аргагүй гурван субъект энэ сонгуульд харагдаад байна. Сурталчилгааны үг хэллэгээр бол, гурван мандаттай тойрогт аав ээж, өвөө эмээгийн нам, коронагаас сайн хамгаалсан МАН-даа нэгийг, ардчилал, эрх чөлөөг авчирсан АН-даа хоёрдахыг, харин гуравдахыг нь шинэ хүмүүс, шинэ үеийнхэнд өгвөл эхийг нь эцээхгүй, тугалыг нь тураахгүй. Тэгвэл гуравдах буюу бусад арваад намын болон бие даагч хориод нэр дэвшигчээс хэнийг вэ?

    Гэтэл МАН, АН-аас эхлээд бүгд мандатын тоонд тултал дэвшүүлээд багаар нь сонгоё гэсэн уриа гаргаад үзэж тарж байна. Тийм ховдог байж таарахгүй, тэгэж чадахгүй ээ. Цагаа тулахаар тухайн нэр дэвшигчийн өрсөлдөгч нь бусад нам эвслийнхэн биш, харин өөрийн нам эвслийн нөгөө хоёр (хоёр мандаттай тойрогт бол нөгөө нэг) нэр дэвшигч болж байх шиг. Багаар нь гэдэг үгийн чанга дуудах тусам, зураг самбаруудаа бат бөх залгаж гагнасан ч хэн нэгнийх нь сурталчилгаа арай өөр, илүү, самбар нь хүртэл салж ганцаар зогсохыг нөгөөдүүл нь хараад юу эс бодох. Зарим нь зөвхөн жийрэг байсан гэдгээ эцсийн мөчид ухаарах. (Гэхдээ тэд хоосон хоцрохгүйг дээр хэлсэн)

    Сонгуулийн сурталчилгаа эхэлснээс хойш МАН, АН-ын “багаар нь сонгох” нэр дэвшигчдээс хэд хэдийг сугалж, бас бие даагчийг хүртэл баривчлаад хорьчихлоо. Гэхдээ тэдний нэр саналын хуудсанд хэвээрээ, сонгуульд оролцоно.

    Энэ удаад чанга дуутай, гоё нэртэй олон нам эвсэл гарч ирсэн ч өнгөрсөн сонгуулиас хойш олны танил, брэнд шахуу болж чадсан нь ХҮН нам буюу Зөв хүн электорат эвсэл байх. Тойрог тус бүрийн эхний хоёр мандат МАН, АН-д очно гэвэл бусдад ганцхан суудал үлдэнэ. Хоёр мандаттай тойрогт бол үлдэх ч үгүй. Гэтэл Зөв хүмүүс бас тулгаж гурвыг юмуу хоёрыг  дэвшүүлжээ. Шинэ хүчин, шинэ хүмүүсийг дэмжих уур амьсгал хүчтэй байлаа ч тэд гуравдахь саналыг өөр хоорондоо хуваагаад бүгд ялагдах нь. Одоо сонгуулийн сурталчилгааны үлдсэн ганц хоёр өдөрт ямар нэгэн юм хийх хэрэгтэй, нэгэнт нэрээ татаж саналын хуудаснаас хасуулах боломжгүй ч хэн нэгнээ нөгөө хоёр (нөгөө нэг) нь дэмжиж мэдэгдэл хийвэл яадаг бол? Бүгдээрээ зөв хүмүүс байх, гэхдээ хамгийн туршлагатайгаа, эсвэл жендерээ бодож эмэгтэйгээ ч юм уу дэмжээд. Тэгвэл эцсийн мөчид сонгогчдын анхаарлыг татаж, бусад хорь гучин нэр дэвшигч дундаас товойлгож өгнө…

    P.S:

    2020 оны УИХ-ын сонгуулийн нэр дэвшигчдийн мэдээллийг тойрог тойргоор нэгтгэж харуулсан http://ted.mn сайтыг үзээрэй. Саналаа өгөхийн өмнө дахин нэг үзээд гарна биз. Тэр болтол бид шинэ мэдээлэл нэмж оруулсаар байх болно.

     
  • Mongold 0 on 2020.05.31 Permalink | Reply  

    2020.05. Сонгуулийн сурталчилгааны өмнөх сурталчилгаа 

    МҮОНТ

    18:50 “Шинэ тооллын 100” УИХ-ын гишүүн, Төсвийн байнгын хорооны дарга Баттогтохын Чойжилсүрэн

    22.00. МҮОНРТ-ийн “Гэргий” УСК дэлгэцээ гарна. Гэргий УСК-ны ивээн тэтгэгч Б.Дэлгэрсайханы яриа

    22:00 Өнөөгийн Дорноговь. Энэ аймагт асар их бүтээн байгуулалт хийж байгаа тухай


    2020.05.31. Ням. Монгол ТВ

    14 цагийн үед. Хар хайрцаг. Төрийн банкны захирал асан Г.Амартүвшин


    2020.05.31. Ням. UBS

    13 цагийн үед. “Эгэл амьдралын мөр”. Өмнөговь аймгийн Засаг дарга асан Бадраагийн тухай нэвтрүүлэг

    Сэтгүүлч Эрдэнэбулган


    2020.05.31. Ням. НТВ

    “Яг үнэндээ” нэвтрүүлэг. Гочоосүрэнгийн Батжаргал

    1981 онд Баянхонгор аймагт төрсөн. 2007 онд МУИС-ыг уул уурхайн эдийн засагч мэргэжлээр төгссөн.


    2020.05.31. Ням. МҮОНТ

    10:00 “Ярилцъя…” үйл явдал, тойм тайлбар. 1. “Цаг үе, байр суурь”. Эрх зүйч Т.Бат-Оргил, 2. .Хөгжлийн асуудлаар…., улс төрч, дипломатч Ц.Ганхуяг 3.”Төрийн менежментийг сайжруулах асуудлаар”, Монголын мэргэшсэн нягтлан бодогчдын институтын ерөнхийлөгч Б.Түвшин.
    11:00 Мэдээ/шууд/
    11:40 “Шинэ тооллын…100” Эдийн засагч, бизнесийн удирдлагын докторант Санжжавын Амарсайхан
    12:40 “Удам” цуврал нэвтрүүлгийн ээлжит дугаар. Өвөрхангай аймгийн Засаг дарга Г.Ганболдын тухай. Сэтгүүлч Бүрэнбаатар, “Хас медиа групп” бэлтгэсэн
    13:30 “Баримт” эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг. “Ченж сэтггэлгээнээс үүдсэн цементийн үнийн хөөрөгдөл” сэдвээр.
    14:00 “Очирвааний Ивээлтэй нутаг” Хөрөг нэвтрүүлэг. Хөрөг нэвтрүүлэг. Завхан аймгийн Засаг дарга Д.Батсайхан 
    14:40 “Цаг үе, үзэл бодол” ТББХ-ны дарга, УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогт
    15:20 “Монгол Үлгэр” Гар зургийн уралдааны шалгаруулалт
    15:40 Засах цаг: “Хуруу ба хошуу”
    16:40 Спортын онцлох зочин: Монголын байт харвааны холбооны дэд ерөнхийлөгч П.Мөнхтулга
    17:10 “Ри багш” Баримтат нэвтрүүлэг. Нэр дэвшигч Г.Амартүвшин гарсан
    18:10 “Оргил”-д тэмүүлсэн он жилүүд…НТВ телевизийн Болзоо нэвтрүүлэг байна. УИХ-ын гишүүн Ж.Ганбаатар
    19:00 “Тодруулга”. Билэгтэй өдөр нэвтрүүлэг. ТЭСО компанийн ерөнхийлөгч Одонгийн Цогтбаяр. “Таныг нэлээн хөөцөлдөж байж олж авлаа”. ТЭСО корпорацийн талаар гарсан мэдээллийг няцаах зорилготой.
    20:00 “Долоо хоногийн тойм” мэдээллийн хөтөлбөр
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” Багануур дүүргийн Засаг дарга Ц.Сандаг-Очир
    22:50 “Шинэ тооллын…100” Олон улсын харилцааны эрхзүйч Пүрэв-Очирын Анужин


    2020.05.30. Бямба. МҮОНТ

    09:45 Ард түмний түшээ (УИХ-ын гишүүн Мөнхөөгийн Оюунчимэг)
    10:00 “Ярилцъя…” үйл явдал, тойм тайлбар. 1.ХҮН намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Гантулга 2. УИХ-ын гишүүн Д.Баттөмөр, 
    11:40 “Шинэ тооллын…100” Хууль зүйн шинжлэх ухааны докторант Буянаагийн Ган-Очир
    14:00 “УИХ-ын цаг” УИХ-ын ХМА-наас бэлтгэв
    14:30 “Төр түшсэн хэлхээ”. УИХ-ын гишүүн Г.Занданшатар, түүний аав Гомбожавын тухай нэвтрүүлэг

    15:05 Томилолтоос ирлээ: Ховд аймгаас бэлтгэв. УИХ-ын гишүүн С.Бямбацогтийн санаачилсан Шинэ Ховд хөтөлбөрийн тухай
    15:35 Спорт хобби: Монголын байт харвааны холбооны тэргүүн дэд ерөнхийлөгч С.Эрдэнэболд
    16:05 “Цаг үе, үзэл бодол” Эдийн засагч Л.Наранбаатар
    17:10 “Сүлдэт баганын дэргэдээс…”
    17:30 “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр- Өнөө ба ирээдүй”
    18:10 Би Монгол хүн: “Дөлгөөн урсгал” хөрөг нэвтрүүлэг. Оронд “Өнөөгийн Дорноговь” гэж тус аймагт МАН-ын сонгуулийн мөрийн хөтөлбөр амжилттай хэрэгжсэн тухай нэвтрүүлэг

    20.00. “Цагийн хүрд”.

    -УИХ-ын гишүүн Дэлгэрсайханы ярилцлага. Дорноговь аймгийн бүтээн байгуулалтын тухай ярилцжээ. Төгсгөлд нь Швейцарьт данс эзэмшдэг тухай мэдээлэл гарсныг асуухад улс төрд орохоосоо өмнө данс нээж байгаад 2016 онд дансуудаа хаасан, үүний дараа миний нэг дансыг хаасан байсан, нодин 7-р сард нийслэлийн прокурорын газраас гэм буруугүй гэсэн, бас 12-р сард  Швейцарийн прокурорын газраас таны данс хууль ёсны юм байна нээлээ, та мөнгөө авч болно гэсэн. Би Давост оролцохдоо авч Голомт банкинд хийсэн…. Энэ мөнгөөр Сэлэнгэ аймагт 100-аад км төмөр зам тавьсан гэв. Тэр мэдээллийг няцаалгах зорилготой байжээ.

    -М-Ойл групп Пунсалмаа сангаараа дамжуулан … гэсэн сурвалжлага. Жижиг дунд үйлдвэрт зээл олгох тухай нэр дэвшигч Пунсалмаагийн яриа.

    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” Инженер Ж.Золжаргал
    22:50 “Шинэ тооллын…100” Эдийн засагч докторант, “Тэсо” корпорацын ерөнхийлөгч Одонгийн Цогтгэрэл


    2020.05.29. Баасан. МҮОНТ

    14:40 “Зочны цаг”, Улсын онцгой комиссын нарийн бичгийн дарга асан, бригадын генерал М.Энх-Амар
    15:20 “Амьдрал чиний төлөө” Монголын уран сайхны кино 9,10-р анги
    16:40 “Зочны цаг” Эрхзүйч Н.Болормаа (Оронд нь МҮОНРТ-ийн ерөнхий захирал асан М.Наранбаатар)
    17:20 Гол сэдэв
    17:50 Амрыг эрье
    18:10 “Цаг үе, үзэл бодол” УИХ-ын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” УИХ-ын гишүүн, ЗГХЭГ-ийн дарга Л.Оюун-Эрдэнэ
    22:50 “Шинэ тооллын…100” Гавьяат хуульч, хууль зүйн шинжлэх ухааны доктор, профессор Данзангийн Лүндээжанцан


    2020.05.28. Пүрэв. МҮОНТ

    14:40 “Зочны цаг”. Нийслэлийн ИТХ-ын төлөөлөгч С.Мөнхчулуун
    15:20 “Цаг үе, үзэл бодол” Монгол улсын баатар Э.Бат-Үүл
    16:00 “Амьдрал чиний төлөө” Монголын уран сайхны кино 7,8-р анги
    17:20 “Зочны цаг” Ардчилсан намын нарийн бичгийн дарга асан Б.Дэлгэрмаа
    18:00 Сүлд
    18:20 Халамжийн бодлого: Хүссэнд нь биш хэрэгтэйд нь…
    18:40 “Цаг үе, үзэл бодол” “М-Ойл” ХХК-ийн захирал Б.Пунсалмаа
    19:20 “Өөдрөг амьдрал өөрөөсөө”. Жендерийн үндэсний хорооны нэвтрүүлэг
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” Бизнесмэн Т.Ганболд
    22:45 MNB энэ 7 хоногт
    22:50 “Шинэ тооллын…100” Хими технологи, эрдэс баялгийн эдийн засгийн магистр Дамдинжавын Мөнхболд
    23:50 Эфир завсарлага


    2020.05.27. Лхагва. МҮОНТ

    15:20 “Зочны цаг”
    17:20 “Зочны цаг” Увс аймгийн засаг дарга асан Д.Цэндсүрэн
    18:00 “Горький төгсөгчид”: Ц.Анандбазар
    18:20 Прокурорын цаг
    18:40 “Цаг үе, үзэл бодол” Ардчилсан намын Үндэсний бодлогын хорооны гишүүн Д.Ганбат
    19:20 “Хонгорын хүү” Пүрэвийн Нүрзэд
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” Завхан аймгийн Засаг дарга Д.Батсайхан
    22:45 MNB энэ 7 хоногт
    22:50 “Шинэ тооллын…100” Аюулгүй байдал судлаач, эдийн засагч Эрдэнэбаатарын Долгион

    UBS телевиз

    22:40 С.Эрдэнэ гэж хэн бэ? хөрөг. Сэтгүүлч Г.Золжаргалын бэлтгэсэн нэвтрүүлэг


    2020.05.26. Мягмар. МҮОНТ

    16:40 “Цаг үе, үзэл бодол” УИХ-ын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд Н.Энхболд
    17:20 “Монголын Алт” /МАК/ ХХК-ийн түүхэн замнал
    18:20 “Зочны цаг”Ардчилсан намын шинэчлэл хөдөлгөөний тэргүүн Т.Галиндэв
    19:00 Утаагүй хороог урлан бүтээгч. Монгол базальт
    19:20 “Мал хамгаалах нийгэмлэг хагас жилд”. Ц.Анандбазар
    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?”. Багануур дүүрэгт эрүүл мэндийн үйлчилгээ сайжирч байгаа тухай
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” Кёкүшюзан, Монголын Сумо бөхийн холбооны ерөнхийлөгч Д.Батбаяр
    22:45 MNB энэ 7 хоногт
    22:50 “Шинэ тооллын…100” Инженер- Эдийн засагч, хуульч Баянжаргалын Цогтгэрэл


    2020.05.25. Даваа. МҮОНТ

    17:50 “Зочны цаг” Эдийн засагч Н.Дашзэвэг
    18:30 “Олон нийтийн цаг” /шууд/
    18:50 Бүтээн байгуулалтын цаг. Нисэх хүчин байгуулагдсаны 95 жил
    19:30 АТГ-ын мэдээлэл
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол” УИХ-ын дарга Г.Занданшатар
    22:45 MNB энэ 7 хоногт
    22:50 “Шинэ тооллын…100” МУИС-ийн Бизнесийн сургуулийн багш, судлаач Шаравдэмбэрэлийн Энхтуул


    2020.05.24. Ням. 25-р суваг телевиз

    21.00. Танайд хоноё”. Хөгжлийн банкны захирал асан Г.Амартүвшингийнд хоносон нэвтрүүлэг.


    2020.05.24. Ням. МҮОНТ

    16:00 Шинэ тооллын 100” Электорат хөдөлгөөний зохицуулагч Гантулгын Буянбаатар
    17:00 Нийслэлийн соён гэгээрүүлэх цаг
    19:00 “Хайртай аян” Сэлэнгэ аймгаас бэлтгэв
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”
    22:50 “Шинэ тооллын 100” Хууль зүйн сайд асан, Хуульч Хишигдэмбэрэлийн Тэмүүжин


    2020.05.23. Бямба. МҮОНТ

    16:20 “Шинэ тооллын 100” “Чимид сан”-гийн тэргүүн Чимидийн Батцогт
    17:15 Зээлийн хүү хэрхэн тогтдог болоод банкны салбарын тухай. Банкны холбооноос бэлтгэсэн нэвтрүүлэг. Зээлийн хүү өндөр байхаас өөр аргагүй гэсэн агуулгатай. 
    18:00 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:10 Ураг удмын нандин хэлхээ
    18:40 Идеал. УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигч Т.Ганболдын хөрөг нэвтрүүлэг. Сэтгүүлч Ш.Гүрбазар
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандан
    22:50 “Шинэ тооллын 100” Бизнесийн удирдлагын докторант, Санхүүч Банзрагчийн Түвшин


    2020.05.22. Баасан. МҮОНТ

    18:10 Гол сэдэв. Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын салбарт өнгөрсөн 4 жилд хийсэн ажил. УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд С.Чинзориг
    18:30 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:40 Амрыг эрье
    19:00 “Бидний мэдэхгүй Монгол бөхөн”
    19:15 “Хотод юу өөрчлөгдөв…?”. Багануур дүүрэгт сургууль цэцэрлэгийн хүртээмж эрс сайжирсан гэж эхэлсэн нэвтрүүлэг. 
    19:30 Удам. Үргэлжлэл … гэж нэртэй нэвтрүүлэг. УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигч, Сод монгол группийн ерөнхийлөгч Ц.Анандбазарын хөрөг нэвтрүүлэг. 
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Л.Элдэв-Очир
    22:50 “Шинэ тооллын 100” Хууль зүйн ухааны магистр, Эрхзүйч Жанцангийн Батбаясгалан


    2020.05.21. Пүрэв. МҮОНТ

    18:35 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:50 Сүлд
    19:15 “Хүрээлэн” Амьд ертөнцийн цуврал
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. Ж.Ганибал
    22:50 “Шинэ тооллын 100” Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Сайнбуянгийн Амарсайхан


    2020.05.20. Лхагва. МҮОНТ

    18:20 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:30 “Иргэдийн эрх зүйн боловсролд”
    19:00 Шинэчлэгч бүтээлч парламент. УИХ- ын сурталчилгааны нэвтрүүлэг
    19:20 Хөшөөтийн өчигдөр ба өнөөдөр. Ховд аймагт үйл ажиллагаа явуулж байгаа МоЭнКо компанийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. Бие даан нэр дэвшигч Ж.Эрхэмбаатар

    22:50 “Шинэ тооллын 100” Хуульч, Эдийн засагч Загдхүүгийн Нарантуяа


    2020.05.19. Мягмар. МҮОНТ

    18:15 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:30 Онцгой дуудлага
    19:20 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?” Багануур дүүргийн бүтээн байгуулалтын магтаал
    19:30 Сод бүтээн байгуулалт. Сод Монгол группийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Ц.Анандбазар оролцсон.
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. МАН-аас нэр дэвшигч Х Ганхуяг
    22:50 “Шинэ тооллын 100” Хуульч, Удирдлагын ухааны магистр Болдын Цэнгэл


    2020.05.18. Даваа. МҮОНТ

    18:15 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:25 Эх орны төлөө
    18:55 Амин үргэлжлэл. МАН-аа нэр дэвшигч, Гадаад харилцааны дэд сайд Б.Батцэцэгийн хөрөг нэвтрүүлэг
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. МАН-аас нэр дэвшигч Г.Дамдинням

    22:50 “Шинэ тооллын 100” Улс төр судлаач Цэндийн Баатархүү


    2020.05.17. Ням. “25-р суваг” телевиз.

    20:10 “Эзгүй нэг жил”. Г.Батхүү агсны тухай нэвтрүүлэг
    21:10 “Танайд хоноё” нэвтрүүлэг. ШУТИС багш Цэрэндоржийн Амарсанаагийнд очиж хонов. Нөхөр нь нэр дэвшигч Адъяасүрэн юм байна

    UBS телевиз

    18:25 Өөрөөс эхлэх амьдрал.
    19:00 Эзгүй нэг жил. Г.Батхүү агсны тухай нэвтрүүлэг
    19:30 Сайн уу сайнаа


    2020.05.17. Ням. МҮОНТ

    12:30 Алтан сан хөмрөгөөс: MNB 50 жил “Алтанцамхаг” хүндэтгэлийн концерт
    15:10 “Шинэ тооллын 100” Хуульч, Хууль зүйн удирдлагын магистр Очирсүхийн Машбат
    18:10 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:20 “Монголчууд Америкт” К.Отгонцэцэг
    18:50 “Хайртай аян” Орхон аймгаас бэлтгэв
    19:40 “Хүүхэд бүрд цэвэр ус”
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. Эрүүл мэндийн дэд сайд асан Ж.Амарсанаа.
    22:45 Шинэ тооллын 100” Анагаах ухааны доктор Жигжидсүрэнгийн Чинбүрэн


    2020.05.16. Бямба. МҮОНТ

    17:40 “Шинэ тооллын 100” Улс төр судлаач, доктор, дэд профессор Цэрэнжамцын Мөнхцэцэг
    18:40 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    19:00 “Сүндий сан” 5 жилийн ойн нэвтрүүлэг
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн асан Х.Тэмүүжин
    22:45 “Шинэ тооллын 100” МСНЭ-ийн ерөнхийлөгч Хархүүгийн Мандахбаяр


    2020.05.15. Баасан. МҮОНТ

    15:45 “Наран мандах нутгийн хүү” хөрөг нэвтрүүлэг. Сүхбаатар аймгийн Засаг дарга асан Ж.Батсуурийн тухай нэвтрүүлэг
    18:30 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:40 Гол сэдэв. Алсын хараа – 2050 баримт бичгийн тухай тайлбар
    19:20 Амрыг эрье
    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?”. Налайх дүүргийн хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын тухай 
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Ц.Цогзолмаа
    22:45 “Шинэ тооллын 100” Улс төр судлал, Эрх зүйн магистр Бөхчулууны Энхболд


    2020.05.14. Пүрэв. МҮОНТ

    18:40 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”

    19:00 Сүлд

    22:05 Засах цаг: “Хуруу ба хошуу”. Нэвтрүүлэг гэхээс илүү засгийн газрыг магтсан сүржигнэл. Ерөнхий сайдын хэвлэл мэдээллийн албанаас бэлтгэсэн. Бүтэн цаг.

    23:05 “Шинэ тооллын 100” Хуульч, Нийгмийн ухааны магистр Балжиннямын Баярсайхан


    2020.05.13. Лхагва. МҮОНТ

    18:10 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:40 “Удам”
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Б.Саранчимэг
    22:45 “Шинэ тооллын 100” Бизнесийн удирдлагын магистр Баатаржавын Лхагважав


    2020.05.12. Мягмар. МҮОНТ

    18:10 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    18:30 “Иргэдийн эрх зүйн боловсролд”
    19:10 “Баримт” эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг
    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?”
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”
    22:45 “Шинэ тооллын 100” Эдийн засагч Батбаярын Жаргалан


    2020.05.11. Даваа. МҮОНТ

    17:10 Орон нутгийн хөгжлийн сан: “Иргэн таны оролцоо”
    17:20 Эх орны төлөө
    18:10 ХЗДХЯ-ны 20 жилийн бүтээн байгуулалт
    19:30 АТГ-ын мэдээлэл
    22:05 “Цаг үе, үзэл бодол”
    22:45 “Шинэ тооллын 100” Эдийн засгийн ухааны доктор, МУИС-ийн Профессор Чинбатын Ундрам


    2020.05.10. Ням. UBS

    Сайн уу, Сайн аа нэвтрүүлэг. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Д.Үүрийнтуяа оролцсон.


    2020.05.10. Ням. 25-р суваг телевиз

    15:50 “5 жилийн ойн нэвтрүүлэг”. Сүндийн сангийн нэвтрүүлгийн давталт

    17:30 “bon appetit”. Хүн намын удирдах зөвлөлийн гишүүн Б.Мөнхсоёл

    18:30 “дуусдаггүй хэргүүд”. Э.Бат-Үүлийн эсрэг нэвтрүүлэг

    21:10 “Танайд хоноё” нэвтрүүлэг. Дундговь аймгийн Гурвандалай суманд очсон нэвтрүүлэг


    2020.05.09. Бямба. 25-р суваг

    21.10. “5 жилийн ойн нэвтрүүлэг”. Сүндийн сангийн 5 жилийн ойн нэвтрүүлэг байна. Маргааш өглөө нь давтсан. Бусад хэд хэдэн сувгаар гарчээ


    2020.05.09. Бямба. C1 телевиз

    18.20. Мөрөн хот нэвтрүүлэг. “Мөрөөдлөө алдсан Мөрөн” нэртэй нэвтрүүлэг байна. Хаш-Эрдэнийн Эрдэнэбаатарыг сурталчилсан нэвтрүүлэг. Сэтгүүлч Г.Алтантүрүүгийн нэвтрүүлэг. “Алтантүрүү. PR Communication”.

    21.00. Алганы хээ ток шоу. Р.Булгамаа, Ерөнхийлөгчийн зөвлөх, хуульч


    2020.05.09. Бямба. 25-р суваг

    Ам нээвэл … ярилцлага. СХД-ийн Засаг дарга Жигжидсүрэнгийн Сандагдорж


    2020.05.10. Ням. МҮОНТ

    16:00 Бүрэн зураглал
    18:50 Орон нутгийн хөгжлийн сан: Иргэн таны оролцоо
    19:00 Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны тайлан
    19:25 “Монголчууд Америкт” Фермер К.Отгонцэцэг
    22:55 “Шинэ тооллын 100” Төрийн удирдлагын магистр Борхүүгийн Сүхбаатар


    2020.05.09. Бямба. МҮОНТ

    18:00 “Үхэшгүй мөнхийн хороо” Баримтат кино
    18:50 Орон нутгийн хөгжлийн сан: Иргэн таны оролцоо
    19:00 “Хайртай” аян. Хөвсгөл аймгаас бэлтгэв
    22:55 “Шинэ тооллын 100” Улс төр судлалын докторант Баяртулгын Сэмжидмаа


    2020.05.08. Баасан. МҮОНТ

    18:10 Орон нутгийн хөгжлийн сан: Иргэн таны оролцоо
    18:20 Амрыг эрье
    18:35 Нийгмийн эгэх хариуцлага- Залуусын оролцоо. Дэлхийн банкны төслийн нэвтрүүлэг
    19:15 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?” Налайх дүүргийнхэн шөнийн цагаар айх аюулгүй амьдарч байгааг магтаж эхэлж байна
    19:25 Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны тайлан
    23:35 “Шинэ тооллын 100” Мэдээллийн технологийн докторант Жигжидийн Ган-Эрдэнэ


    2020.05.07. Пүрэв

    18:30 Орон нутгийн хөгжлийн сан: Иргэн таны оролцоо
    18:50 Сүлд
    19:00 Нийгмийн даатгалын салбар-2019
    19:20 Дүгнэх цаг: Соёл, спортын салбар
    21:20 “Наран мандах нутгийн хүү” хөрөг нэвтрүүлэг. Сүхбаатар аймгийн Засаг дарга асан Ж.Батсуурийн тухай. Сэтгүүлч Г.Золжаргал
    22:30 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан


    2020.05.06. Лхагва. МҮОНТ

    18:20 Орон нутгийн хөгжлийн сан: Иргэн таны оролцоо
    18:30 “Иргэдийн эрхзүйн боловсролд” /шууд/
    21:20 Бид хамтдаа. Буцаан үзэхэд оронд нь Зам тээврийн яам үзүүлж байна. Зам тээврийн яамны дүгнэх цаг гарч байна.
    21:40 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Д.Оюунхорол
    23:20 “Шинэ тооллын 100” Оксфордын их сургуулийн төрийн бодлогын магистр Мөнхжаргалын Чимэддорж


    2020.05.05. Мягмар. МҮОНТ

    “Цаг үе үйл явдал”. УИХ-ын гишүүн Ж.Ганбаатар оролцсон


    2020.05.05. Мягмар. “25-р суваг” телевиз

    22 цагийн үед. “Эрх мэдэл их хулгайд шунагчид” нэвтрүүлэг. Намбарын Энхбаярын эсрэг нэвтрүүлэг. Сэтгүүлч Э.Дагиймаа хөтөлсөн


    2020.05.05. Мягмар. TV9 телевиз

    23 цагийн үед. “Худалдагдсан монгол” нэвтрүүлэг. АН-ын Үндэсний бодлогын хорооны хуралд дээр хандивын асуудлаар С.Эрдэнэ, Мөнх-Эрдэнэ нар хэрэлдэж байгаа бичлэгээр хийсэн байна


    2020.05.04. Даваа. МҮОНТ

    “Цаг үе, үйл явдал”. УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэ оролцсон


    2020.05.04. 21.20. ТМ телевиз

    2020.05.02. 19.45. ТМ телевиз  

    Хөгжлийн загвар нэвтрүүлэг. Хотын хөгжил сэдвээр. Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Амарсайхан оролцов


    2020.05.03. Ням. ТМ телевиз байх

    13.00. Freedom Street (Эрх чөлөөний гудамж) нэвтрүүлэг

    Хүний эрхийн хуульч М.Ичинноров хөтөлж хуульч, хүний эрхийн индэр ТББ-ын тэргүүн Ц.Баттуяатай ярилцсан


    2020.04.03. Ням. Монгол телевиз

    “Чимгээ шоу” нэвтрүүлэг. УИХ-ын гишүүн Н.Учрал эхнэртэйгээ оролжээ.


    2020.05.03. Ням. МҮОНТ

    12.00 (Хөтөлбөрт байгаагүй) “100 чухал сэдэв” нэвтрүүлэг. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт тойрсон маргааны тухай. С.Баатархуяг хөтөлсөн. Бусад сувгуудаар дараалан гарч байна. 

    18:30. “Интермед” эмнэлэг үзүүлж байна (Хоол боловсруулах эрхтэн судлал-Дурангийн төв)

    21:20. “Цаг үе, үзэл бодол”. МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Хархүүгийн Мандахбаяр оролцов

    22:00. Гол сэдэв. Агаарын бохирдол

    “Монголын мэдээ” суваг

    18.50. Үйл явдал, тойм, тайлбар. “Хорт хавдаргүй хот” сэдвээр хүний гавьяат эмч Ж.Чинбүрэн. Газрын харилцаа, меежмент сэдвээр Нийслэлийн газар зохион байгуулалтын албаны дарга Э.Болорчулуун.


    2020.05.03. Ням. TV9 телевиз

    “Шинэ Ховдын гараан дээр”. УИХ-ын гишүүн, УИХ-ын байнгын хорооны дарга С.Бямбацогтын тайлангийн нэвтрүүлэг. Төлбөрт нэвтрүүлэг гэжээ


    2020.05.03. Ням. C1 телевиз

    “Бидний тухай бид” аж байдал, эх нутгийн бахархлын тухай төсөл нэвтрүүлэг. Сэтгүүлч Г.Алтантүрүү Орхон аймгаас бэлтгэжээ. “Нутгийн хүү Д.Өсөхбаяр” гэдэг залуутай хийсэн ярилцлагын нэвтрүүлэг байна


    2020.05.03. Ням. MNC телевиз. 

    “Мөнхтөрийн цаг” ярилцлага. УИХ-ын гишүүн асан Г.Баярсайхан оролцсон


    2020.05.03. Ням. VTV суваг

    19.10. (“Хобби” нэвтрүүлгийн оронд) “Зөвийг хайна” баримтат нэвтрүүлэг. Нэт капитал банк бус санхүүгийн байгууллагын үүсгэн байгуулагч Д.Сүндийн тухай. Сэтгүүлч С.Отгонсүрэн хөтөлсөн. Тэдний гэр бүлийн мөнгө хүүлдэг бизнесийн тухай (сэтгүүлч Л.Пүрэвнямын Дорноговь аймгийн Сайншанд сумаас бэлтгэсэн нэвтрүүлгийн хэсгээс), гэр бүлийн асуудал (“эхнэрээ хүчирийлэгч Сүндий …”) гэх мэт. Төгсгөлд нь “Зөв.мн сайтын редакцид бүтээв. 2020” гэжээ.

    21.00. “Цагаан тэнхлэг” (Хөтөлбөрт “Эв Монгол” нэвтрүүлэг гэж байсан). Сэтгүүлч Ш.Гүрбазарын “Цагаан тэнхлэг” нэвтрүүлэг. Хуульч Доржийн Миеэгомботой хийсэн ярилцлага байна


    2020.05.03. Ням. 25-р суваг нэвтрүүлэг

    15.20. Амжилт нэвтрүүлэг (давталт)

    21.10. Танайд хоноё нэвтрүүлэг. Жип сервис компанийн захирал Д.Мөнх-Эрдэнийннд очсон


    2020.05.03. Ням. 14.10. ТМ телевиз

    2020.04.30. Пүрэв. 21.20. ТМ телевиз

    “Танил хүн” нэвтрүүлэг. С.Бямбацогт, УИХ-ын гишүүн, Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны даргын өнгөрсөн 4 жилд хийсэн ажил. Сэтгүүлч Н.Өнөрцэцэг Ховд аймагт очиж сурвалжилсан байна.


    2020.05.02. Бямба. МҮОНТ

    15.00. УИХ-ын цаг. УИХ-ын хэвлэл мэдээллийн албанаас бэлтгэв

    18.00. Эх сурвалж. Өмнөговь аймгаас бэлтгэв

    19.00. 100 чухал сэдэв. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт тойрсон маргааны тухай. Сэтгүүлч С.Баатархуяг хөтөлсөн.

    Temuujin Kh: Монгол улсын Үндсэн хуульд Үндсэн хуулийн адил хүчин чадалтай нэг л баримт бичиг байх тухай маш тодохой, маргах аргагүй заасан нэг заалт бий! Түүнээс өөрөөр УИХ-аас баталсан хууль, тогтоол, хэн нэг албан тушаалтны шийдвэр, эрх мэдэлтний хувийн бодол, эрдэмтдийн төөрөгдсөн үзэл, олонхын дур зоргоор Үндсэн хуулийн хүч чадал, үйлчлэлийг үгүйсгэх, саармагжуулах, хойшлуулах, зогсоох боломжгүй! … Үндсэн хуулийн хүч чадал, үйлчлэлийг Үндсэн хуулийн бус аргаар үгүйсгэх, саармагжуулах, хойшлуулах гэж оролдох нь Үндсэн хуульт байгууллын эсрэг гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл! Эрх мэдлийн нөлөө, эд хөрөнгийн давалгаанд өртхөөрөө судалж, мэдсэн шинжлэх ухаан, итгэж үнэмшдэг онол, үзлээ гээж, заадаг хичээлээсээ замнадаг амьдрал нь гаждаг эрдэмтэн багш нараа цөөнгүй харлаа!… Түүнээс төсвийн мөнгөөр нэвтрүүлэг хийж, иргэдээ гүтгэн, шинжлэх ухааныг хуурмаглан, Үндсэн хуулийг гүжирдэн гутаахыг тань өөгшүүлэн, тэвчин суумааргүй байна! Төлбөртэй нэвтрүүлгийн цаанаас биш шүүмж өрнүүлэгч эрдэмтэн, судлаачидтай нүүр тулаад маргаж мэтгэлц!

    19.20. Дүгнэх цаг. Хөгжлийн тулгуур. ХХААХҮЯ

    23.40. Шинэ тооллын 100. Монгол Улсын 21 дэх Ерөнхий сайд асан Ринченнямын Амаржаргал оролцсон


    2020.05.02. Бямба. 25-р суваг.  

    15.20. “Ам нээвэл …” зочны ярилцлага. Хуульч эрх зүйч, Баянзүрх дүүргийн МАХН-ын хорооны дарга Өсөхбаяр 

    18.00. Bon appetit нэвтрүүлэг. Баянгол дүүргийн Засаг дарга С.Одонтуяа оролцсон.  

    21.10. “Амжилт” нэвтрүүлэг.  Нэт капитал санхүүгийн группийн үүсгэн байгуулагч, ТУЗ-ийн дарга Доржрэнцэнгийн Сүндийгийн тухай. Сэтгүүлч Дөлгөөн бэлтгэж хөтөлсөн

    22.10. Улс төрийн задлан нэвтрүүлэг. №2. 60 АН. Хувьчлагдсан ардчилал. Сэтгүүлч У.Болортуяа хөтөлжээ.


    2020.05.02. Бямба. ТМ телевиз

    “Миний ажлын өрөөнд” нэвтрүүлэг. Хөх тэнгэрийн чуулган академийн тэргүүн А.Алтангэрэлийнд зочилсон нэвтрүүлэг. Жүжигчин Дэмидбаатар, Гүрсэд хоёр зочилж байна


    2020.05.01. Баасан. МҮОНТ

    19.20. Жайка шинрай үзүүлж байна. ХНХЯ-нд хэрэгжсэн төслийн тухай нэвтрүүлэг

    19.00. Хотод юу өөрчлөгдөв?. Багахангай дүүргийн бүтээн байгуулалтыг магтсан нэвтрүүлэг.

    23.30. Шинэ тооллын 100. Эдийн засгийн ухааны магистр Майнбаярын Тулгат

     
  • Mongold 0 on 2020.05.28 Permalink | Reply  

    1957 оны Нью-Йорк ба 2000-аад оны Улаанбаатар… 

    Motherless Brooklin буюу “Өнчин Бруклин” кинонд 1957 оны Нью-Йорк гарч байна. Брюс Уиллис, Питер Нортон тогложээ. Эхнээсээ дуустал аллага, мөрдлөг, хуйвалдаан. Гэхдээ үйл явдлын цөм нь харуудын хорооллын барилгуудыг нурах дөхсөн гээд буулгаж шинэчлэх төлөвлөгөөг тойрсон тэмцэл юм. Үүний тулд оршин суугчдыг янз бүрийн аргаар нүүлгэж зайлуулна, зарим нь сураггүй алга болно. Энэ бүгдийн цаанаас нь хотын хөгжлийн асуудлыг хариуцсан Мозес Рэндольф хэмээх эрх мэдэл, мөнгөтэй эрхмийн дүр тодорно. Эсрэг талд нь тэр барилгуудыг хуучирч муудаагүй гэсэн дахин төлөвлөлтийн эсэргүүцэгчид. Хотын зөвлөлийн хурал, жагсаал цуглаан дээр үзэж тарцгаана. Тайлал нь юу вэ гэвэл “энэ хотыг эрх мэдэлтнүүд удирддаг боловч эрх мэдэлтнүүдийг Мозес удирддаг” гэсэн үгийг нэг нь хэлдэг.  2000-аад оноос хойшхи Улаанбаатарыг санагдуулж байгаа биз?

     
  • Mongold 0 on 2020.05.26 Permalink | Reply  

    Олон нийтийн телевизтэй болох оролдлого бүтэлгүйтсэн тухай буюу төрийн сэлфи 

    2020.05.25.

    Олон нийтийн телевизтэй болох оролдлого бүтэлгүйтсэн тухай буюу төрийн сэлфи

    Манай улс бараг сөнөчихсөн байсныг нэгэн эрхэм тэнгэрээс бууж ирээд аварч байгаа тухай нэвтрүүлэг маягийн сүржигнэл хоёр жил гаруй үргэлжилж байна. Нэр нь “Засаг цаг – Засах цаг”. Нэвтрүүлгийн гол баатар – У.Хүрэлсүх “Ийгл” телевизээс нэгэн сэтгүүлчийг дуудан авчирч хэвлэлийн төлөөлөгч гэж нэрлэсэн ч ямар нэгэн өөр команд өгснөөс зайлахгүй, цаадах нь албаны хүн биш, энэ Засгийн газрыг магтаж л байвал юу дуртайгаа бурдаг хөтлөгч болж хувирсан билээ. Сүүлийн хоёр долоо хоногийн туршид олон нийтийн телевизээс эхлэн бусад сувгуудаар дахин дахин үзүүлсээр байгаа “Засах цаг”-ийн ээлжит дугаар нь “Хуруу ба хошуу” давхар нэртэй. Би саяхан суваг хэсч явахдаа яаж ч зугтаад баралгүй энэ нэвтрүүлэгт хэдэн секунд “баригдах” зуур Байгалийн түүхийн музейн барилгыг буулгасныг зөвтгөн ярихтай таарч цааш хэсэг зуур үзтэл юу сонсов оо?

    Түүхэндээ анх удаа Их эзэн Чингис хааны нэрэмжит музей байгуулах, Үндэсний урлагийн их театр байгуулахад хэн хаанаас яагаад эсэргүүцээд байна вэ? Арай бид харийнхны бодлогын явуулгаар өөр хоорондоо хэмлэлдэж суугаа юм биш биз дээ?! 

    Монгол Улсын Ерөнхий сайдын дороос мэндэлж буй энэ зөнч, бас геополитикч заавал ингэж дэмийрэхгүй бол цаадуул нь загнаад салдаггүй юм болов уу?

    “Муусайн” арилжааны телевизүүд дүүрч. Тэд Засгийн газар мөнгө өгөхөөр нь аваад гаргасан биз. Харин хууль журамтай олон нийтийн телевиз? Ер нь яах гэж тийм олон хурал семинар, хууль журам, хэрүүл тэмцэл хийж олон нийтийн телевизийг байгуулсан, тэгээд жил бүр татвар төлөгчдийн тэрбум тэрбумаар тэжээж ирсэн бэ гэвэл төрийн байгууллага, албан тушаалтнуудаас хараат бус байлгах гэж. Харин 2005 онд Олон нийтийн радио, телевизийн тухай хууль гаргаж Монгол телевизийн нэрийг сольсноос хойш 15 жилийн дараа харвал бүр ухарч Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс эхлээд төрийн байгууллага, албан тушаалтнууд өөрсдийгөө хүссэнээрээ, гоёор (ганц сайжирсан юм нь энэ) тольддог төрийн сэлфи маягийн телевиз болсон байна.

    1998 оны Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний хуулиар төрийн байгууллагууд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлтэй байхыг хориглосон бол тэд МҮОНРТ хэмээх дундын хэрэгсэлтэй. Өнөөдөр төрийн захиргааны төв байгууллагууд бараг бүгд олон нийтийн телевизэд өөрийн нэвтрүүлэгтэй болжээ.

    • Сүлд хөтөлбөр (Ерөнхийлөгчийн тамгын газар
    • УИХ-ын цаг (УИХ-ын Хэвлэл мэдээллийн албанаас бэлтгэв)
    • “Нээлттэй засаг” (Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газар)
    • “Засаг цаг – Засах цаг” (Засгийн газрыг хэвлэл мэдээллийн алба)
    • “Эх орны төлөө” (Батлан хамгаалах яамны дэргэдэх “Дуулга” студиэс бэлтгэсэн)
    • “Прокурорын цаг” нэвтрүүлэг
    • “Амрыг эрье” (Цагдаагийн Ерөнхий газрын хэвлэл мэдээллийн төвийн нэвтрүүлэг)
    • “Онцгой дуудлага” (Онцгой байдлын ерөнхий газар)
    • “Сүлдэт баганын дэргэдээс” (Хил хамгаалах ерөнхий газрын дэргэдэх “Хилчин” студиэс бэлтгэдэг нэвтрүүлэг)
    • АТГ-ын мэдээлэл гэх мэт.

    Одоо сонгууль дөхөөд шинээр нэмэгдсэнийг дурдвал, “Шинэчлэгч бүтээлч парламент”, “Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны тайлан” гэх мэт цуврал нэвтрүүлгээс гадна “Бүтээн байгуулалтын цаг” (“Зам тээврийн хөгжлийн яам үзүүлж байна”), “ХЗДХЯ-ны бүтээн байгуулалт”, “Дүгнэх цаг” (Соёл, спортын салбар), “Хөгжлийн тулгуур” (ХХААХҮЯ), “Нийгмийн даатгалын салбар-2019”, “Шатахууны үнийн тогтвортой байдал”, “Уул уурхай ба эдийн засаг”, “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр” (Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам ажлаа тайлагнасан цуврал), “Хандлагаа өөрчилсөн он жилүүд” (Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны сурталчилгаа) гэх мэт. Ердийн ярилцлагууд болох “Цаг үе үйл явдал”, “Гол сэдэв”, “Нийгмийн хэлэлцүүлэг” тэр чигээрээ төрийн байгууллага албан тушаалтнуудыг тайлагнах горимд шилжив.

    “Хотод юу өөрчлөгдөв? гэж нэвтрүүлэг гардаг болжээ. Нийслэлийн есөн дүүрэгт өнгөрсөн дөрвөн жилд гарсан амжилтыг нэг нэгээр нь дандаа магтдаг, гэхдээ зөвхөн Баянгол, Баянзүрх дүүргийг хог ихтэй байна гэж шүүмжилснийг нягталбал тэр хоёрт Ардчилсан нам засаг барьдаг учраас гэнэ.

    Төрийн байгууллага, төсөл хөтөлбөрийн нэг удаагийн бусад захиалгат нэвтрүүлгүүд бол тасрахгүй. Тэднийг гүйцэд нэрлээгүй, өөрөөр хэлбэл захиалга, төлбөр авч суваг, цагаа зарах, хүмүүстээ хуваарилж гүйцэтгүүлэх, олсноо зарж үрэх гээд олон нийтийн телевизийн дарга нарын нөр их ажлыг дутуу дэлгэсэн бол уучилна биз. Би лав “Цагийн хүрд”-ийн ил далдыг хэзээ ч мэдэж барахгүй.

    Үргэлжлүүлье. УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын “Парламентын шинэчлэл-1”, “Парламентын шинэчлэл-2” цуврал, түүний ажлын тайлангийн нэвтрүүлгүүд, УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнийн “Алсын хараа – 25″. Урт хугацааны хөгжлийн бодлого” нэвтрүүлэг янз бүрийн хэлбэрээр хоёр он дамжин хагас жил гаруй үргэлжилж энэхүү “аугаа” баримт бичгийн сурталчилгаа олон нийтийн телевизийг зай завсаргүй чигжлээ. “Ерөнхий сайдын санаачилсан …” гэж эхэлдэг “Хайртай” аяны цуврал нэвтрүүлэг, бас Монгол Улсын гадаад харилцаагаар дамжуулан түүнийг рекламдсан “Ирж буй Монгол”-д тайлбар хэрэггүй биз.

    Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн дагуу 5-р сарын 25-нд Засгийн газар шинэчлэгдэх ёсгүй гэж хэлэх үндсэн зорилготой ч түүнээсээ хальж асгарсан”Бүрэн зураглал” байна. Яг ийм зорилготой “100 чухал сэдэв.”. Үндэсний телевизэд юу болоод байгааг надаас өөр сонирхдог хүн байдаггүй мэт санагддаг, харин энэ удаад УИХ-ын гишүүн асан Х.Тэмүүжин тэвчээр алдав бололтой “… төсвийн мөнгөөр нэвтрүүлэг хийж, иргэдээ гүтгэн, шинжлэх ухааныг хуурмаглан, Үндсэн хуулийг гүжирдэн гутаахыг тань өөгшүүлэн, тэвчин суумааргүй байна! Төлбөртэй нэвтрүүлгийн цаанаас биш шүүмж өрнүүлэгч эрдэмтэн, судлаачидтай нүүр тулаад маргаж мэтгэлц!” хэмээн олон нийтийн телевиз яг юу хийх ёстойг шаарджээ.

    Хэрвээ төрийн байгууллагуудын бэлтгэсэн нэвтрүүлгийг дамжуулдаг нэгдсэн суваг, төрийн өндөр албан тушаалтнуудын үүрэг даалгавар, захиалга гүйцэтгэгч төдий байх юм бол үндэсний олон нийтийн телевиз гэж байхын хэрэг юун. Монголчууд олон нийтийн телевизтэй болох гэсэн найдлага та бидний нүдэн дээр аль хэдийнэ замхарчээ.

    Ирэх долоо хоногт 2020 оны УИХ-ын сонгуулийн сурталчилгаа эхэлж МҮОНРТ гэж хууль дүрэм жигтэйхэн номлож, улс төрийн намууд, нэр дэвшигчдийн сурталчилгааг тэв тэнцүүхэн хийж өгнө гэдэг шинэ дүрээр гарч ирнэ. Ердөө хорин нэгхэн хоног.

     
  • Mongold 0 on 2020.05.25 Permalink | Reply  

    “Шинэ тооллын 100” нэвтрүүлэг 

    МҮОНТ

    “Шинэ тооллын 100” нэвтрүүлэг

    Ийм том найрнаас Монголын Үндэсний олон нийтийн телевиз яаж хоцрохов. Гуравдугаар сард эхэлсэн “Шинэ тооллын 100” цуврал нэвтрүүлэг байна. Хэн хэний тухай байсныг жагсаавал Болдбаатарын Гүнбилэг, Пүрэвсүрэнгийн Наранбаяр, Оюуны Эрдэнэ-Өрнөх, Мянганбуугийн Наранбаяр, Баасандаваагийн Дөлгөөн, Баатаржавын Мөнхсоёл, Тогмидын Доржханд, Доноровын Гантулга, Дашдондогийн Үүрцайх, Жаргалсайханы Золжаргал, Бадралын Мөнхдөл, Дамдинсүрэнгийн Бямбасайхан, Бадрахын Найдалаа, Батбаярын Насанбилэг, Чадраабалын Өнөрбаяр, Гонгорын Дамдинням, Ганбаатарын Жавхлантөгс, Сүхбаатарын Эрдэнэболд, Доржрэнцэнгийн Сүндий, Тогоочийн Бат-Эрдэнэ, Батнасангийн Оюунгэрэл, Сандагдоржийн Баярбаатар, Цагаан-Өвгөний Жадамбаа. Тэд бол мөнгө төлөөд урьдчилан сурталчилгаа хийж байгаа гарцаагүй нэр дэвшигчид.

     
  • Mongold 0 on 2020.05.25 Permalink | Reply  

    Ийгл телевизийн “Санчир гаригийн зочин” нэвтрүүлэг 

    2019 оны 12-р сарын 21. Бямба. УИХ-ын гишүүн Б.Саранчимэг

    2020 оны 4-р сарын 11-ны Бямба. УИХ-ын гишүүн Г.Батхүү агсаны ууган хүү, “залуу бизнесмен” Б.Ганхөлөг

    4-р сарын 18-ны Бямба. УИХ-ын гишүүн асан Л.Гантөмөр 

    4-р сарын 25-ны Бямба. АЭХ-ны дэд ерөнхийлөгч Б.Жаргалан, УИХ-ын гишүүн асан Н.Батбаярын охин

    5-р сарын 02-ны Бямба. Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Амарсайхан

    5-р сарын 09-ны Бямба. Тэнгри группын захирал Ганбатын Очирбат

    5-р сарын 16-ны Бямба. Mars V төслийн санаачлагч, Сүхбаатарын Эрдэнэболд

    5-р сарын 23-ны Бямба. Хууль зүйн дэд сайд асан Б.Энхбаяр

    5-р сарын 30-ны Бямба. Дорноговь аймгийн Засаг дарга Т.Энхтүвшин

     
  • Mongold 0 on 2020.05.18 Permalink | Reply  

    Урт цагаан (1961-2020?) 

    2020.05.18.

    Нийслэлийн өмчид байдаг Урт цагаан үйлчилгээний төвийн барилгыг урдуур нь өнгөрөх Жуулчны гудамжтай хамт дахин төлөвлөх концепци, зураг төсөл боловсруулах уралдаанд ирүүлсэн 28 бүтээлийг зарлаж, олон нийтийн саналыг авч дуусчээ. Удахгүй тусгай комисс хуралдаж шийдвэрлэнэ.

    Үзлээ. Бараг бүгдээрээ Урт цагааныг төрөл арилжуулсан байх юм. Тэр зайнд тааруулан элдэв янзаар фантаазлан зурсан барилга байгууламжууд ерөнхийдөө уртаашаа сунасныг эс тооцвол Урт цагааныг санагдуулах бүтээл ганц хоёрхон байна. Зарим нь бүр тэнгэр баганадсан цамхаг босгоод үүдэнд нь богино цагаан пин шиг юм үлдээн гийгүүлжээ.

    Урт цагаан ямар утга учир, үнэ цэнэтэй, түүний дүр төрхийг яагаад яг хуучнаар хадгалах ёстойг сүүлийн хэдэн өдөр олон хүн, тэдний дотор судлаач, уран барилгачид нотлон бичиж байгаа дээр юу нэмэхэв. Хичнээн энгийн, авсаархан хэрнээ төгс барилга байсан билээ. Мэдэх хүн бүрт дурсамжтай. Намайг бага ангид байхад ээж нэг удаа гутлын зан тавиулахаар Урт цагаанд ажилладаг эгч рүү явуулж, би тэр цагийн бүх ээж нарын үглэдэгчлэн “ийш тийшээ харж яваад машин доогуур орчихолгүй” (гудамжаар тийм олон машин явдаг байсан юм шиг), бас хамраа ханцуйгаараа шудралгүй, нусны алчуураар арчаад явж ирсэн тул “ингээд миний хүү тусад орлоо” гээд магтаж билээ. Дараа нь ээж дэлхийн аваргатай найз, тэр гуталчин хийдэг гэж ярьдаг байсныг бодоход би байт харвааны дэлхийн аварга Д.Дэмбэрэлээр гутлаа засуулсан байх. Урт цагааныг устгах бүү хэл хамаагүй гар хүрвэл XX зууны Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот ийм байсан гэж харуулах, дурсах, бас бахархах түүхэн барилга төдийгүй бүхэл бүтэн гудамж алга болно.

    Уралдаанд оролцсон мэргэжлийн архитекторууд үүнийг ойлгоогүй гэж баймааргүйсэн. Тэгвэл яагаад? Үүний учрыг ажлын даалгаварт “Одоо байгаа барилга байгууламжийн хуучин дүр төрхийг тусгаж болно” гэж зааснаас сая ойлгов. Болно гэхлээр тусгахгүй байж бас болно гэсэн үг. Бас газар дээгүүр доогуур зогсоолтой байхыг шаарджээ. Ингэж буруу тийш залжээ.

    Миний анх “овоо доо” гэж бодсоноос тэс өөр, Нийслэлийн хот байгуулалт, хөгжлийн газар Урт цагааны түүхэн дүр төрхийг сэргээхээс илүүтэйгээр тэр зайнд Урт цагааны нэрээр халхавчилсан дахин нэг том үйлчилгээний төв барих зорилго тавьжээ. Барих, эзэмших компани нь бэлэн анаад сууж байгаа бол би лав гайхахгүй. Уг нь түүх, уран барилгын дурсгалт барилга гэдэг нь тов тодорхой учраас учраас тусгай хамгаалалтанд авч түүхэн дүр төрхийг сэргээх уралдаан зарлах ёстой байсан.

    Хэрвээ та анзаарсан бол Урт цагаантай холбоотой цорын ганц нэр дуулдаж байгаа нь зураг төслийг нь хийсэн архитектор Б.Дамбийням. 1958 оноос эхлэн барьж 1961 онд барьж ашиглалтанд оруулжээ. Тэгвэл Урт цагааныг балгас болтол явуулсан этгээдүүд хэн бэ?

    Урт цагаан бол нийслэлийн өмчийн III байр гэж явдаг. Зах зээлд оронгуут 1991 онд нийслэлийн өмчийн газар, одоогийн нэрээр Нийслэлийн өмчийн ашиглалт, удирдлагын газар байгуулагдан хариуцаж эхэлсэн. Ингээд урт цагааныг энд тэндээс нь түрээслүүлсэн нэрээр гучин жилийн турш зоргонд нь хаяжээ. Хэрвээ нийслэл өмчиндөө жинхэнэ эзэн байсан бол ашигтай түрээслээд, үнэ цэнийг нь нэмээд, орлогоор нь засвар үйчилгээг цаг тухайд нь хийлгээд,  тэгэхдээ түүхэн дүр төрхийг өөрчлөхийг хатуу хориглоод явах байсан ч тэгээгүй. Үүний оронд 30-аадхан (зарим мэдээллээр бол 4-5-хан) хүнд хямдхан түрээслүүлээд (бүр 2000-аад оны эхээр хотын ерөнхий менежер Т.Бадамжунайн үед сэтгүүлчид Урт цагааны түрээслэгчдийг мэдэх гэж хөөцөлдөөд чадаагүй, тэгэсхийгээд больсон), цаадуул нь хэдэн зуун хүнд давхар түрээслүүлэхийг мэдсээр байж юу ч хийгээгүй. Энд тэндээс нь цөмлөж, илүү дутуу юм нэмж барихыг зогсоогоогүй. (Хэрвээ тэр олон дарга нарын хувийн өмч байсан бол яасан сайхан авч яваа бол?) Бодвол халдаж болохгүй хэдэн эрхэм цаана нь байсан биз. Сүүлдээ нүдний өмнө энд тэндээсээ ховхорч унахыг далимдуулан шууд акталж буулгах аргад шилжиж лав гурван удаа мэргэжлийн хяналтын дүгнэлт гаргуулсан ч нөгөө олон зуун давхар түрээслэгчид эсэргүүцэн тэмцсэн учраас өнөөдрийг хүрч байж сая нэг хөөн гаргажээ. Энэ хооронд Урт цагааны арын хөл бөмбөгийн талбай шиг том зайг нөгөө нууц түрээслэгчид болон нийслэлийн албан тушаалтнууд өөрсдөө авч, эсвэл бусдад олгож хэргээ бүтээгээд гээд арилж одсон байна. Одоо тэнд нь хэдэн том орон сууц, баахан офис баригдсан. Уг нь Урт цагаантайгаа цуг, цул орон зай.

    Тэд хэн бэ? Хууль журамтай улсад бол тэдэнтэй хариуцлага тооцдог. Урт цагааныг хэвээр үлдээж чадахгүй ч Урт цагааныг устгасан хүмүүсийг түүхэнд үлдээх юмсан. Харамсалтай нь том түрээслэгчид нууц, тэдэнд үйлчилсэн нийслэлийн өмчийн газар, бас нийслэлийн соёлын газрын үе үеийн дарга, албан тушаалтнууд солигдоод алга болсон. Томоор ярих юм бол өнгөрсөн хугацаанд хотын даргаар, багаа бүрдүүлж ажилласан М.Энхболд, Ц.Батбаяр, Г.Мөнхбаяр, Э.Бат-Үүл, С.Амарсайхан нар буруу шийдвэр гаргасан, зөв шийдвэр гаргаагүйгээрээ буруутай. Юутай ч өнөөдөр Урт цагааныг төдийгүй өнгөрсөн гучин жилийн алдааг та бидний ой санамжаас арчин хаях гэж байна.

    Одоо Урт цагааны урдах гудамжийг баруун талаас нь хааж тусдаа орон зай үүсгэдэг Шар дэлгүүрийн ээлж дөхөж байгаа бололтой. Бүр урт түүхтэй барилга юмсан.

    Төгсгөлд нь:

    XX зуунд бүтээн байгуулсан хотын төвийг дахин бүтээн байгуулах гэж оролдохоо болимоор юм. Тэртээ тэргүй олон зууны түүхэн барилгагүй байж дөнгөж 50-60 наслаж ядаж байгаа хэдхэн барилгаа хадгалж үлдээхсэн. Монголын барилгууд яахаараа монгол хүний дунджаас бага насалдаг юм бэ? Урт цагаан жар ч хүрэхгүй нь. Гэвч эрх мэдэлтнүүд зогсохгүй байна. Юм л бол буулгаад барьдаг болжээ. Саяхан баригдаад дууссан буюу дуусч байгаа Хууль зүй, дотоод хэргийн яам ба Монгол банкны зэрэгцсэн хоёр барилгыг харсан уу? Нөгөө хот төлөвлөлт, барилгын хууль тогтоомж, барилга хоорондын зай, хажуугийн орон сууцны нар харах эрх, зогсоол, 10-аас доошгүй хувь эзлэх ёстой ногоон байгууламж хаачсан бэ? Ерөөсөө Улаанбаатарт хот төлөвлөлтийн онц байдал тогтоох хэрэгтэй болсон байна.

    Бүр төгсгөлд нь:

    Нийслэлд найдвар алга. Тэгвэл Монгол Улсын соёлын өвийн газар гэж ямар газар байдаг вэ? Байгалийн түүхийн музейгээс эхлээд буулгаж байхад юугаа хийж суусан бол? Дорнод аймгийн нутаг дахь Хэрлэн барсын туурийг пааландаж “сайжруулсан” тэр нөхөд биш биз? Тэгвэл найдвар алга даа…

     
  • Mongold 0 on 2020.05.04 Permalink | Reply  

    “Төр бол би” 

    2020.05.04.

    Тэртээ 2002 онд Хэнтий аймгийн Батноров сумын Бэрх тосгоны захирагчийн албаны нэгэн залуу “Дэлхийн зөн”-д ажилд оржээ. Монголд хүүхэд, гэр бүл, орон нутгийн иргэдэд чиглэсэн буяны үйл ажиллагаа явуулдаг энэ байгууллагын нэрэнд их учир байжээ. Тэр залуугийн зөн чанар гэнэт идэвхжиж “Алсын хараа” хэмээх ном бичлээ. Алс гэдэг бол цаг хугацаанаас гадна орон зай тул төдөлгүй Улаанбаатарт шилжин ирж Баянзүрх дүүргээр дамжаад МАХН-ын шинэ ордонд тухлав. Цаашихыг бид мэднэ. Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ 2016 онд МАН-аас нэр дэвшиж УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон билээ. Гэвч тайвширсангүй. 2018 оны төгсгөлөөр УИХ-ын даргаа огцруулах тэмцэлд босч, хачирхаж гайхсан хүмүүст “Би албан тушаалд дурлаагүй, яасан ч дарга болохгүй” хэмээн тангарагласан боловч дурлана, болно гэдгээ зөнгөөрөө мэдэж байжээ. Сарын дараа Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга болов.

    Тэгтэл Л.Оюун-Эрдэнийн холын хараа огцом хурцдаж Монгол Улсад ирээдүйн замыг нь зааж өгөх ажилд идэвхийлэн орлоо. Ингээд ноднин намраас хойш “Алсын хараа – 2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогын баримт бичгийг даргалан боловсруулж энэ өдрүүдэд УИХ-ын хурлаар хэлэлцүүлэн батлуулж байна. Түүнд оролцсон гэх 1500 эрдэмтэн мэргэд хэдий аугаа байж болох ч 30 жилийн алсыг хардаг хүмүүс лав биш хэрнээ эрх мэдэлтэй даргыг дуулгавартай дагалаа. Олон нийтийн телевиз түүний алсын харааг тойрсон мэргэн цэцнээр дүүрэв. Улс орон хэтдээ яаж амьдрах талаар ярьж хэлэлцэн, бүр цаасан дээр буулгаж байх чухал хэдий ч гурван сарын дараах короновирусын цар тахлыг харж бараагүй нөхдүүд гучин жилийн турш яаж амьдрахыг зааж өгөв.

    Ийм онигоо байдаг. Хамтралын хурал эхлэхэд дарга босч,

    -Нөхөд өө, өнөөдөр хоёр асуудал хэлэлцэнэ. Нэгдүгээрт, малын саравч барих тухай, хоёрдугаарт, коммунизм байгуулах зорилтын тухай. Гэхдээ саравч барих банз байхгүй учраас шууд коммунизм байгуулах асуудалдаа орцгооё.

    Харин эрхэм гишүүн, сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хоёуланг нь чадлаа. Өөрийн сонгогдсон Хэнтий аймагтаа түүхэн аялал жуулчлалын бүс гэсэн алсын харааг бодож өгөөд сүүлийн гурван жилийн турш мөнгөөр усалжээ Зөвхөн 2020 онд улсын төсвийн 130 тэрбумын хөрөнгө оруулалтыг хуваарилсан нь бусад аймгуудынхаас хэд дахин их. Монголд эко аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд Азийн хөгжлийн банкнаас олгосон 38 сая долларын хөнгөлөлттэй зээлийн тэн хагасыг Хэнтий рүү урсгав. Ингээд баахан хөшөө дурсгал босгож өгч байна.

    Аялал жуулчлалын салбарын нэг бус судлаач, эрдэмтдийн ярихыг сонсоход, манай аялал жуулчлал өвөрмонголынхоос тэс өөр, тэднийг дууриан хиймэл хөшөө дурсгал босгож үй олон жуулчин авчирвал монголын байгаль сүйрнэ. “Манай байгаль өөрөө хамгийн сайхан хөшөө” гэж нэг нь хэлжээ. Тэгсэн хэрнээ амаа хамхиж ирсний учрыг сая оллоо.

    Жил гаруйн өмнө УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр Л.Оюун-Эрдэнэ ингэж анхааруулсан байна.

    … энэ төслийг зориудаар сатааруулах ийм итгэл үнэмшилтэй хүмүүс байдаг юм байна гэдгийг би олж харсан өнөөдөр би бас тэр хүмүүсийн нэр төрд халдаад яахав нэрлээд яахав цаашаа энэ төслийг хэрвээ ийм байдлаар гацаах ийм бодлого явуулах юм бол тэр хүмүүсийг би хэвлэлийн бага хурал хийж дэлгэнээ. Чингис хаантай холбоотой энэ бүтээн байгуулалт зөвхөн Хэнтий аймгийн асуудал биш монголын асуудал ч биш байхгүй юу. Энэ бол дэлхйин асуудал. Хоёрхон мянган жил байгаа нэг мянган жилийг нь суут хүн… .Өөрсдөө түүхийн өмнө төрийн эсрэг гэмт хэрэг хийж байгаа хүмүүс гэж цаашдаа үзэх болно шүү… Үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой Монгол улсын тусгаар тогтнолтой холбоотой асуудал ш дээ. Ер нь бол хангалттай шүү. Энэ гурван үсэгтэй хэдэн компаний гар хөл уmсан хүүхэлдэй болсон хүмүүс та нар аятайхан байна шүү Монголд бас төр гэж байгаа шүү Компани төрийн дээр гарч байсан ийм түүх байхгүй шүү … Хатуу тэмцэх болно шүү энийг бас сануулчихий цаашаа хэрвээ энэ төслийг ийм байдлаар ямар нэг байдлаар Монгол улсын түүхийн эсрэг ийм үйлдэл явуулах юм бол улс төрийн хатуу тэмцэл хийнэ шүү энийг би хариуцлагатай мэдэгдье.

    Хэн ч төрийн эсрэг гэмт хэрэгтэн болохыг хүссэнгүй. Маргаан, мэтгэлцээн, хэлэлцүүлэг юу ч болсонгүй. Зөвхөн ганц хүний эрх мэдлээр шийдэгджээ. Хэрэв Л.Оюун-Эрдэнийн алсын хараа хөдлөөгүй бол 2050 он гэсэн тэр баримт бичгийг хэн ч нэхэхгүй байсан. 400 сая жуулчин бол зөвхөн түүний ганцаараа бодож гаргасан тоо. Ичсэн хүн алав гэдэг шиг өнгөрсөн баасан гаригийн УИХ-ын чуулган дээр дэлхийн аялал жуулчлалын байгууллагын даргаас эхлээд Монголын эзэнт гүрний нэрийн өмнөөс баахан дүвчигнөсөн ч тоогоо нотолсонгүй. Магадгүй хэт холыг хардаг тулдаа зуун жилийн дараахыг хэлсэн байж болох.

    Юутай ч Л.Оюун-Эрдэнэ гэдэг хүний хувийн зөн Монгол төрийн бодлого болох нь тэр. Тэртээ XVII зуунд Францын 14-р Людовик хаан “Төр бол би” гэж хэлсэн нь зөвхөн тухайн цагтаа байсан бол манай хүн цаг хугацаанд ч баригдсангүй.

    Хэнтий аймагтаа бол тэрбээр үнэхээр төр болжээ. 4000 гаруйхан хүнтэй өөрийн төрөлх Бэрх тосгондоо цутгаж байгаа хөрөнгө оруулалт зарим аймгийнхтай дүйсэн. Мөнгөө  багтааж ядаад Далд уурхайн музей, сургалт судалгааны төвийг тэнд байгуулах гэж байна. ТЭЗҮ-г нь дөнгөж сая баталжээ. Айхтар холыг хардаг хүн учраас Оюутолгойгоос гадаад дотоодын гүний уурхайчид очиж хичээл заалгана гэж тооцоолсон байж магадгүй.  Адилхан далд юм чинь. Дэргэд нь кембрижийн стандартыг хэрэгжүүлэх том сургуулийг тэнд барьж эхэлсэн. Зүүн гурван аймгийн хүүхдүүдийг энэ тосгонд цуглуулж сургана гэж ярьжээ. Гэхдээ үүнээсээ өөрөө ч гэсэн үл мэдэг санаа зовсон бололтой “шаардлагатай тохиолдолд дахин би тэр тойрогт чинь нэр дэвшихгүй гэдгээ амлая” гэж мэдэгдэж байсан ч сийхгүй дэвших алсын хараа түүнд бий.

    АСЕМ байна. 2004 онд Вьетнамд, 2012 онд Лаост илүү дутуугүй болж өнгөрсөн арга хэмжээг зүв зүгээр явуулахын оронд манай нэг нөхөр төрийн өндөр албан тушаалаасаа буухын өмнө өөрийгөө ганц сайн рекламдья гээд хэтрүүлсэн билээ. Тэртээ найман зууны өмнө Чингэсийн монгол дэлхийн талыг эзэлж Ази, Европын улсуудыг хурааж удирдагчдын толгойг бөхийлгөсөн бол одоо Цахиагийн Элбэгдорж хоёрдахь удаагаа цуглуулах нь … гэж эхэлсэн дээ. Хэдэн зуунд цуурайтах арга хэмжээ гэж бодогдсон шүү. Гэтэл өнөөдөр АСЕМ-ийг төсвийн мөнгийг зөв буруу зарцуулсныг шалгасан аудитынхнаас өөр хэн ч дурсахаа больжээ. Үр ашиггүй үрсэн нэрээр хэсэг нөхдийг шоронд хийчих шахсан.

    Ноднин дараачийн чингэсчин гарч ирсэн нь Ухнаагийн Хүрэлсүх. Чингэсийн төрсөн нутгаас сонгогдсон нь багадсан түүний толгойд Чингэс хааны музейг санаачлан байгуулж түүнтэй нэрээ хавсрах мэргэн санаа орж ирэв. Эрх мэдэл байхад тооцоо судалгаа, тэр тусмаа олон нийтийн санаа бодол хэрэггүй. Ингээд хамгийн түрүүнд нүдэнд өртсөн Байгалийн түүхийн музейн барилга руу дайрч оров.

    Хэрвээ Чингэс нэрийг үнэхээр хүндэлсэн бол ямар ч орон зайгүй, зогсоолгүй, ногоон байгууламжгүй энд биш, уул ус тэгширсэн, өндөр тэнгэрийн дор холоос сүр жавхлантай харагдахуйц, ойртохийн хэрээр амьсгаа давхцах тийм уужим орон зайг сонгох байсан юм. Гэтэл хажуугийн орон сууцнуудын дундах хүүхдийн тоглоомын талбай, бяцхан цэцэрлэгийг булааж босгосон хувийн “Хүрээ” төвтэйгээ Чингэсийг хөрш буулгалаа.

    Төрийн том шийдвэрийг мэргэн түшмэд, ухаантнууд туйлын нарийн бодож тооцоолон гаргадаг гэж иргэд боддог байх. Заримдаа тийм. Заримдаа бол үгүй. 2006 оны алт, зэсийн үнийн гэнэтийн өсөлтийн татвар бол фортуна Батбаярын сэдсэн санаа гэх. Тэрхүү 68 гэсэн тоог тогтооход хорин мянган байтугай хоёр хувьсагчтай ч томъёо бодох шаардлагагүй, зүгээр л телевиз үзээд японы сумод Асашорюү хэд дэх аварга болсныг мэдэхэд л хангалттай. Дубайн гэрээ гэгчийн буруу зөвийг орхиж хэлэхэд энэ бол “шийдлийн” Засгийн газрын Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг гэдэг ганц хүний “зоримог шийдэл” байжээ. Ийм гэрээг УИХ-аас нууцаар хийх эрх түүнд байгаагүй учраас шалгагдаж буй.

    Хэвтээ төмөр зам, Сайншандын цогцолбор, Майдар хот бол Халтмаагийн Баттулга гэдэг ганц хүний санаа. Тэрнээс биш “Женко” компанийхан судалж судалж эзэндээ санал болгосон юм биш. Ноднин Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн гурав хуралдаад тэтгэврийн зээлийг тэглэх шийдвэр гаргасан нь 2017 онд Ерөнхийлөгчөөр сонгохдоо иргэдийн зээл тэглэхийн төлөө ажиллана гэж амалсан зөвхөн түүний шаардлага. Түүнд дөрлүүлсэн Улсын Их Хурал, Засгийн газар дуулгавартай дагажээ. Ноднин Хятадад огцом бэлэглэсэн 30000 хонь бол зөвхөн Ерөнхийлөгчийн “гоё” санаа. Жирийн иргэн ийм санал дэвшүүлсэн бол онигоо болох байсан.

    Бид тэднийг яагаад зогсоож чаддаггүй вэ? Ерөөсөө тийм дур зоргоороо хүмүүст анхнаасаа эрх мэдэл өгөхгүй, эсвэл тэр дор нь буцаагаад авчихаж болохгүй юу? Болохгүй, наад зах нь дөрвөн жил тэвчихээс өөр аргагүй. Яагаад гэвэл тэднийг бид сонгосон, харин улс төрийн намууд бидэнд санал болгосон. Өөрөөр хэлбэл, манай намууд зөв хүмүүсийг шилж дэвшүүлдэг бус, худалч, хулгайчид, бүр дээрэмчдийг сонгогч бидэнд шахдаг болсон байна.

     
  • Mongold 0 on 2020.04.30 Permalink | Reply  

    2020.04. Олон нийтийн телевизээр 

    2020.04.30. Пүрэв. “25-р суваг” телевиз

    21.20. Дуусдаггүй хэргүүд. “С .Зоригийн хэргийн цаана”. TV9 телевизийн сэтгүүлч М.Батбилэг хөтөлсөн.  Төгсгөлд нь ямар ч нэр, хаяг байхгүй.


    2020.04.30. Пүрэв. МҮОНТ

    19:00 “Хо Ши Мин- Үндэсний эрх чөлөөний баатар, нэрт зүтгэлтэн” баримтат кино

    19:30 Петровис группийн “Миний машин” урамшуулалт хөтөлбөрийн супер шагналын эзэд тодруулах шууд нэвтрүүлэг

    21:20 Ирж буй Монгол (Энэ нэвтрүүлэг олон сувгаар гарлаа. Жишээлбэл 2020.05.03-ны орой TV9-өөр “Төлбөрт нэвтрүүлэг” гэсэн тодотголтойгоор гарчээ)

    23:15 “Шинэ тооллын 100” Хошууч генерал Пүрэвийн Сэргэлэн


     

    2020.04.29. Лхагва. МҮОНТ

    18:20 Прокурорын цаг

    18:40 “Холын наран ойртсон он жилүүд” баримтат кино 1-р хэсэг (Монгол-Японы найрамдал)

    21.20. Нийгмийн хэлэлцүүлэг. Эрчим хүчний хэрэглээ ба хангамж хэлэлцүүлэг

    23.00. Шинэ тооллын 1006 Уул уурхайн инженер, эдийн засагч Лүндэнгийн Наранбаатар


    2020.04.28. Мягмар. МҮОНТ

    19.40. Хотод юу өөрчлөгдөв? Багахангай дүүргийн ололт амжилтын тухай. Ахмадын өргөөтэй болсон тухай эхэлж байна

    21.20. “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн, Шадар сайд Ө.Энхтүвшин оролцжээ. 

    23.00. Шинэ тооллын 100. Хөдөлмөрийн эдийн засагч Эрхэмбаатарын Төмөрбаатар


    2020.04.27. Даваа. МҮОНТ

    18.10. Дашваанжил газ. Ёндоо 99.9 аяны шалгаруулалт

    21.20. Инфлюенсер 2020. Энэ нэвтрүүлгийг цуцалсан байна

    23.20. Шинэ тооллын 100. Социологийн ухааны магистр Шаривын Жандос


    2020.04.26. Ням. МҮОНТ

    Анх зарласан хөтөлбөрт байгаагүй. 10.20-11.00 цагийн үед “Монголыг бүтээлцэж буй эрхмүүд” нэвтрүүлэг. УИХ-ын гишүүн, УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазарын тухай, Н.Золжаргал хөтөлсөн. Hero Entertainment 2020.

    18:00 Анти корона буюу эдийн засаг

    21:20 “Шинэ тооллын 100” Агрономич Лхагвасүрэнгийн Баяртулга


    2020.04.25. Бямба. МҮОНТ

    14:40 Дүгнэх цаг

    15:00 “УИХ-ын цаг” УИХ-ын ХМА-наас бэлтгэв

    18:10. Гол сэдэв

    18:30 “Бид нэг амьтай шүү” аяны хүрээнд Өмнөговь аймгаас бэлтгэсэн сурвалжилга

    18:50 “Шинэ тооллын 100” Олон улсын эдийн засагч, эрх зүйч Пүрэвбаатарын Мөнхтулга

    21:20 “Хайртай” аян. Завхан аймгаас бэлтгэв


    2020.04.24. Баасан. МҮОНТ

    18:50 “Монголчууд Америкт” Д.Гэрэлтуяа

    19:20 Дүгнэх цаг. Зам тээвэр, хөгжлийн яам үзүүлж байна. ЗТХ-ийн сайд Б.Энх-Амгалангийн ОХУ-д хийсэн айлчлалын тухай гарчэээ.

    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?”. Сонгинохайрхан дүүргийн Эмэгтэйчүүдийн холбооны дэргэдэх хөдөлмөр эрхлэлтийн төвийн тухай

    20:00 “Цагийн хүрд” Мэдээллийн хөтөлбөр/шууд/

    -МҮОНРТ 2019 оны үйл ажиллагааны болон санхүүгийн тайлангаа олон нийтэд танилцууллаа. ҮЗ-ийн дарга Б.Энхмандахын яриа

    -МҮОНРТ “Монгол контент” компанитай байгуулсан стратегийн түншлэлийн гэрээний хүрээнд МҮОНРТ-ийн байранд Маамуу нэртэй хүүхдийн булан байгуулав.


    2020.04.23. Пүрэв. МҮОНТ

    19:20 “Хүрээлэн” Амьд ертөнцийн цуврал

    21:20 “Дүгнэх цаг”. Зам тээврийн хөгжлийн яам үзүүлж байна. Зам тээврийн салбарын дүгнэх цаг

    22:40 “Шинэ тооллын 100” Менежментийн зөвлөх Пүрэвдоогийн Батхишиг


    2020.04.22. Лхагва. МҮОНТ

    21:20 Ирж буй Монгол. 


    2020.04.22. Лхагва. 25-р суваг нэвтрүүлэг

    Улс төрийн задлан нэвтрүүлэг. №1. Жаран тэрбумын 2-р точка. М.Энхболдын 60 тэрбумын схем АН-ын дарга С.Эрдэнээр овгоо сольж ЖАР АН тэрбум болж байгаа тухай гэсэн байна


    2020.04.21. Мягмар

    18:30 Онцгой дуудлага

    18:50 “Хотод юу өөрчлөгдөв..?”. СХД-ийн тухай. “Амжилт ололт зөвхөн өндөр барилга барьснаар хэмжигдэхгүй” гэж эхлэв. Аз болж дүүргийн Засаг дарга Сандагсүрэнгийн санаачлагаар номын сан баригдсан байжээ.

    19:00 “Түүх мартахгүй” Уран сайхны киноны нээлт

    20:00 “Цагийн хүрд” Мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    21:25 “Цаг үе, үзэл бодол”. Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг дарга Сандагсүрэнтэй хийсэн ярилцлага

    23:00 “Шинэ тооллын 100” Системийн инженер Адъяабатын Амарбаяр


    2020.04.20. Даваа. МҮОНТ

    19:30 “Америкаар 10 000 бээр” 6-р хэсэг

    21:20 Сүлдэт баганын дэргэдээс… Хил хамгаалах ерөнхий газар. “Хилчин” студи үзүүлж байна

    22:45 “Шинэ тооллын 100” Эдийн засагч, Бизнесийн удирдлагын магистр Отгоншарын Батнайрамдал


    Энэ өдрүүдэд МҮОНТ-ийн нэвтрүүлгийн зай завсраар “Алсын хараа – 2050” гэсэн сурталчилгаа тасралтгүй явж байна. Янз бүрийн сэдвээр, янз бүрийн хүмүүсийг оролцуулжээ


    2020.04.19. Ням. МҮОНТ

    21:05 “Шинэ тооллын 100” Хуульч, Мэдээлэл технологийн инженер Цагаан-Өвгөний Жадамбаа


    2020.04.18. Бямба. МҮОНТ

    14.30. УИХ-ын цаг. УИХ-ын хэвлэл мэдээллийн албанаас бэлтгэв.

    18:25 Гол сэдэв. Уул уурхайн лицензийг Засгийн газар цэгцлэх арга хэмжээ авч байгаа тухай тойм нэвтрүүлэг. БОАЖЯ-ны сайд Н.Цэрэнбаттай хийсэн ярилцлага оржээ.

    18:45 “Шинэ тооллын 100” Эдийн засагч Сандагдоржийн Баярбаатар

    19:45 “Эрүүл бие амны хөндийгөөс эхэлдэг- Colgate”

    21:05 “Хайртай” аян Увс аймгаас бэлтгэв. “Засгийн газар ивээл дор явагдаж байгаа “Хайртай аян …” гэж эхэлж байна.


    2020.04.17. Баасан. МҮОНТ

    18:10 Амрыг эрье
    18:30 “Олон нийтийн цаг”
    19:00 World music online festival
    19:20 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”. Сонгинохайрхан дүүргийн бүтээн байгуулалтын тухай сайшаасан нэвтрүүлэг

    19:30 Дүгнэх цаг. “Зам тээврийн хөгжлийн яам үзүүлж байна”. “Зам, тээврийн салбарын дүгнэх цаг”.


    2020.04.16. Пүрэв

    18:00 “Хүрээлэн” амьд ертөнцийн цуврал

    18:40 Эрүүл мэндийн салбар 2016-2020 он

    19:20 Монгол оронд Герефорд үүлдрийн үхэр. “Махны чиглэлийн герефорд үүлдрийн үхрийг Монгол оронд нутагшуулсан нь” нэртэй нэвтрүүлэг байна. Яг үхрийн тухай биш, харин энэ үүлдрийн үхрийг үржүүлж байгаа  УИХ-ын гишүүн Ж.Энхбаярын сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Өөрөө хэд хэдэн удаа гарч “Бидний хийж байгаа энэ төсөл …” гэх мэтээр байн байн гарч ярьжээ. Төгсгөлд. Газар агро, gazargroup.mn, 100 жил медиа групп. 2020 гэжээ.

    19:45 “Эрүүл бие амны хөндийгөөс эхэлдэг- Colgate”. Сурталчилгааны нэвтрүүлэг.

    22:25 “Шинэ тооллын 100” Монголын эмэгтэйчүүдийн холбооны ерөнхийлөгч Батнасангийн Оюунгэрэл


    2020.04.15. Лхагва. МҮОНТ

    18:30 Нийслэлийн цэргийн штаб-95 жил. Сурталчилгааны нэвтрүүлэг.

    21:05 “Шатахууны үнийн тогтвортой байдал”. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны суртачилгааны нэвтрүүлэг

    23:00 “Шинэ тооллын 100”. Тогтвортой хөгжлийн судлаач Тогоочийн Бат-Эрдэнэ


    2020.04.14. Мягмар. МҮОНТ

    19:20 АТГ-ын мэдээлэл
    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”
    21:10 “Цаг үе, үзэл бодол”. УИХ-ын гишүүн Н.Учрал оролцсон


    2020.04.13. Даваа. МҮОНТ

    19:00 “Америкаар 10 000 бээр” 5-р хэсэг
    19:25 Шинэ хөдөө
    19:45 “Эрүүл бие амны хөндийгөөс эхэлдэг- Colgate”
    22:40 “Шинэ тооллын 100” Санхүүч, Мэдээлэл технологийн магистр Доржрэнцэнгийн Сүндий


    2020.04.12. Ням. МҮОНТ

    18:45 “Монголчууд Америкт” Бизнесийн удирдлагын менежер С.Жамьянхүү
    19:15 “Жаран” Монголын төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, доктор, профессор Сономын Лувсанвандан
    21:05 Нийслэлийн соён гэгээрүүлэх цаг
    22:55 “Шинэ тооллын 100” Хууль зүй, Төрийн удирдлагын магистр Сүхбаатарын Эрдэнэболд


    2020.04.11. Бямба. МҮОНТ

    13:30 Газрын тос боловсруулах үйлдвэр
    13:50 “УИХ-ыг цаг” УИХ-ын ХМА-наас бэлтгэв
    18:55 “Түүх мартахгүй” кино бүтсэн түүх
    19:30 “Уул уурхай ба эдийн засаг”
    21:05 “Хайртай” аян Ховд аймгаас бэлтгэв
    21:55 “Бүрэн зураглал”


    2020.04.10. Баасан. МҮОНТ

    18:45 Нээлттэй засаг
    19:05 Амрыг эрье
    19:20 “Хотод юу өөрчлөгдөв..”
    19:30 Газрын тос боловсруулах үйлдвэр
    19:50 MNB энэ 7 хоногт
    21:05 Талын Монгол брэнд
    23:00 “Шинэ тооллын 100” Төрийн удирдлагын магистр Ганбаатарын Жавхлантөгс


    2020.04.09. Пүрэв. МҮОНТ

    18:35 “Дүгнэх цаг-Урлаг, спорт”
    19:15 Сайн байна уу?.. Эрдэнэт хот /2016-2020 оны бүтээн байгуулалт/
    22:40 “Шинэ тооллын 100” Уул уурхайн засаглал судлаач Гонгорын Дамдинням


    2020.04.08. Лхагва

    18:30 АТГ-ын мэдээлэл /давталт/
    18:50 Хүүхдийг ивээх сан:”Дүрсээр наадагч”
    18:55 Хүүхдийг ивээх сан: “Уншлагын хөзөр”
    19:00 Бүтээн байгуулалтын цаг /давталт/
    19:30 Томилолтоос ирлээ
    19:50 MNB энэ 7 хоногт
    22:40 “Шинэ тооллын 100” Хууль зүйн ухааны доктор Чадраабалын Өнөрбаяр


    2020.04.07. Мягмар. МҮОНТ

    18:50 “Дүгнэх цаг-Боловсрол”. БСШУСЯ-ны нэвтрүүлэг. TV9 телевизийн сэтгүүлч Баатарбилэг хөтөлсөн.

    19:20 Онцгой дуудлага
    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”
    19:50 MNB энэ 7 хоногт
    21:05 “Цаг үе, үзэл бодол”


    2020.04.06. Даваа. МҮОНТ

    18:50 “Америкаар 10 000 бээр” 4-р хэсэг
    19:20 “Мэргэжил бүхэн сайхан” Дархан Сэлэнгийн цахилгаан түгээх сүлжээ ХК
    22:40 “Шинэ тооллын 100” Олон улсын харилцаа судлалын магистр Батбаярын Насанбилэг


    2020.04.04. Бямба. МҮОНТ

    21:05 “Хайртай” аян. Баян-Өлгий аймгаас бэлтгэв

    21:55 Нийслэлийн соён гэгээрүүлэх цаг. “Цэмцгэр Улаанбаатар” сэдвээр ярилцлага байна


    2020.04.03. Баасан

    19:20 “Бүтээн байгуулалтын цаг”. Зам тээврийн хөгжлийн яам үзүүлж байна. Эхэнд нь ба төгсгөлд нь “Зам тээврийн салбарын дүгнэх цаг” гэжээ.

    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”. Өмнөх дугаараар Баянзүрх дүүргийн хог газрын асуудлыг шүүмжилсэн бол энэ дугаараар Баянзүрх дүүргийн ИТХ-ын АН-ынхан хууль бусаар дангаараа хуралдаж удирдлагыг хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд хөрөнгө бүтээн байгуулалтын ажил муу байгаа тухай шүүмжилсэн дугаар байна. ИТХ-ын төлөөлөгч Хонгорын яриа. Төгсгөлд нь “2020” гэжээ.


    2020.04.02. Пүрэв. МҮОНТ.

    19.20. Хандлагаа өөрчилсөн он жилүүд. Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны хийсэн ажлын сурталчилгааны нэвтрүүлэг байна. Ийгл телевизийн сэтгүүлч хөтөлжээ.

     
  • Mongold 0 on 2020.04.15 Permalink | Reply  

    Хавар болохоор нийслэлийн иргэдийн хувьд тэнийдэг биш түгшдэг болоод олон жил өнгөрчээ. Нийслэлийн төвийг тайван байлгаад өгөөч ээ. Одоо болоо юм биш үү? 

     
  • Mongold 0 on 2020.04.04 Permalink | Reply
    Tags:   

    Зүв зүгээр байсан цэцэрлэг … 3,2 тэрбум … “Ю Би констракшн” 

    2020.04.04.

    Уг асуудал маш энгийн. Сүхбаатарын талбайн урд бүтэн жарнаас урт удаан налайж байгаа жижигхэн цэцэрлэгт хүрээлэнг дахин дахин ухаж төнхөх ямар ч шаардлагагүй, тэр тусмаа гурван тэрбумыг зарах ёсгүй.

    Зах зээлийн эхээр ундуй сундуй болж хогонд дарагдан өнгө зүс муухан байснаа улс, нийслэл мөнгөтэй болохын хэрээр хоёр ч удаа тохижуулж хамгийн сүүлд Э.Бат-Үүлийн үед одоогийн (хашаагаар далдлахын өмнөх) тэр төрхийг олжээ. Дүүрэн мод, хөндлөн гулд огтлолцсон явган замууд, хаа сайгүй зөндөө сандал. Өөр юу хэрэгтэй юм бэ?! Хоёрхон дутагдал байсан. Нэг нь ихэнхдээ хаалттай нийтийн бие засах газар, нөгөө нь АСЕМ-ийн буюу аймшгийн хөшөө. Эхнийхийг ажилд оруулаад (төвийн шугаманд холбогдоогүй гэж муулсан, тэгвэл холбох), хоёрдахийг нь устгадаггүй юм аа гэхэд АСЕМ Вилла руу ч юм уу хаа нэг тийш зөөхөд хангалттай. Нийслэлийн хагас зуун жилийн түүхийн гэрч, ой санамжийг агуулсан хуучин төрхийг, завтай хүмүүс цугларч шатарддаг саравч зэргийг үгүйлдэг хүмүүс бий, гэхдээ нэгэнт тохижуулсныг хэн ч шүүмжлэхээ больж бүгд дассан байв. Харин ноднин уржнангаас нийслэлийн зөвхөн төв хэсгийн зай завсар, замын уулзвар болгон дээр, тэр дотор энэ цэцэрлэгийг өөрчлөх элдэв зураг загвар гаргахад дарга нарыг мөнгөө барж ядаж байна, цагаа тулбал том яриа өрнөнө гэж бодсоноос биш яг хийнэ, тэр тусмаа татвар төлөгчдийн мөнгийг зарцуулна гэж хэн ч зүүдлээгүй.

    Гэтэл 3-р сарын 31-нд уг цэцэрлэгийг 3,2 тэрбум төгрөгөөр шинэчлэх тухай хэвлэлийн хурал зарлаад сөхөө өгөхгүйгээр маргааш өглөө нь гадуур хүрээлсэн тавцангуудыг хэмхлэн хашаалж эхэлснийг залуучууд шууд эсэргүүцлээ.  Тэдэнтэй маш олон хүн нэгдэв. Эрдэмтэн, докторууд өргөх бичигт гарын үсэг зурцгаав. Хариуд нь Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд хотын захирагч С.Амарсайхан хилэнтэй мэдэгдэл хийж энэ цэцэрлэгт хамаатай хамаагүй элдэв асуудлыг хольж хутгаж байгаад бүгдийг загналаа. Хамгийн ноцтой нь гэвэл:

    “Сүхбаатарын талбайн урд хэсэг 2006 онд хувийн эзэмшилд олгосон байсныг 2019 онд газар эзэмших эрхийг нь цуцалж, нийтийн эзэмшилд авсан… Улс төрийн зорилгоор иргэдэд буруу мэдээлэл өгч, төрийн захиргааны байгууллага иргэдийг хооронд нь талцуулж, улс төрийн болон хувийн, бизнесийн ашиг сонжоо хайсан хүмүүс бүтээн байгуулалтыг зориуд харлуулж байна … Сүхбаатарын талбайн урд талын 2.5 га газрыг эзэмшиж байсан “Ю Би констракшн” компанийнхан шүүхээр заргалдаж эхэлсэн бөгөөд газрыг буцааж авахын тулд зохион байгуулалттай сүлжээ ажиллаж байна..  Сүхбаатарын талбайн урд хэсгийн нийтийн эдэлбэрийг ногоон байгууламж болгож тохижуулах ажил зогсохгүй … “

    Иргэдээ бараг л мафийн  сүлжээнд буруутгах энэ тэр дүүрч. Бид харин юуг мэдэж авсан бэ гэвэл нөгөө “Ю Би констракшн” компани газрыг нь буцааж авахаар шүүхдэлцэж байгаа аж. Тэгвэл асуудал бүр ноцтой бөгөөд иймэрхүү заргаар компани үргэлж ялж, хот дандаа ялагддаг. Яагаад гэвэл ийм газрын бичиг цаасыг ширхэгчлэн бүрдүүлж, гарын үсэг зуралцаж байгаа өгч авалцсан байдаг бол цуцлах болохоороо “цуцалсугай” гэсэн ганц өгүүлбэр бичдэг. Түүнийгээ дэлхийгээр нэг зарлахыг яана. Хэрвээ С.Амарсайхан дарга Д.Эрдэнэбилэгээс баталгаатай буцааж авахыг хүссэн бол Засаг дарга асан Ц.Батбаяр захирамжаа (тэрхүү Ю Би-тэй компанийн нэр хэдэн жилийн дараа, харин цаана нь Д.Эрдэнэбилэг гэгч байгаа нь уржнан тодорсон) нууцлан гаргахдаа юуг үндэслэсэн, ямар гэрээ байгуулсан, цааш яасныг нэгд нэгэнгүй илчилж, үг үсэггүй шалгаж, шалгуулж байж сая хөдлөх байлаа. Шүүх болбоос хотын болоод хэний зөв буруу, нийтийн эрх ашиг хохирсон эсэхийг бус, үндсэндээ бичиг цаас, гарын үсэг, тамга нь бүрэн байгаа эсэхийг үздэг газар шүү! Энэ бүхэн Ю Би констракшн-ы ардах Худалдаа, хөгжлийн банкны хуульчдын гарт бүрэн байж таараа. Тэгээд ч энэ газрыг бараг 10 сая долларын барьцаанд тавьсан учраас нэг зууснаа яасан ч тавихгүй …  

    Мөнгөтэй компани үргэлж ялж ирсний жишээ С.Амарсайхан даргад өөрт нь хамаарна. 2006 онд тэдний гэр бүлийн “Собт трэйд” компани Богдхан уулын Зайсан толгойн баруун хойд энгэрийн газрыг Зөвлөлтийн дайчдын дурсгалын цогцолбортой давхардуулан аялал жуулчлалын зориулалтаар ашиглах зөвшөөрлийг Байгаль орчны яамны сайд У.Барсболдоос авчээ. Харин олон нийтийн шахалт шаардлагаар 2010 онд Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Л.Гансүх уг зөвшөөрлийг цуцлахад компани захиргааны хэргийн шүүхэд өгч улмаар Улсын дээд шүүхээр өөрийн талд шийдвэрлүүлсэн байдаг. Сүүлдээ компани өөрт учирсан хохирол гэж 800 гаруй сая төгрөг нэхэмжлэн айлгахад яам бүрэн бууж өгч эвлэрлийн гэрээ байгуулан гэрчилгээг нь буцаан олгож дахин таван жилээр сунгаж өгсөн юм. Тэр үед МАХН, АН хоёр их бага эвслийн Засгийн газруудыг байгуулж нэг хөнжилд шургачихаад байсан учраас асуудал замхарсан. Хэрвээ тэр газар Л.Гансүх сайдын юм уу хэн нэгэн албан тушаалтны хувийн эзэмшилд байсан бол хэзээ ч ялагдахгүй байлаа.

    Одоо “Ю Би констракшн” компани Сүхбаатарын талбайн урдах цэцэрлэгийн газрыг буцааж авах ихээхэн магадлалтай. Улаанбаатарын олигарх С.Амарсайханы хувьд тэр хамаагүй, сонгуулиас өмнө иймэрхүү “бүтээн байгуулалт”-аар шоудаж байгаад УИХ руу арилж өгөх мөрөөдөлтэй.

    Зөвхөн энэ биш. Тун удахгүй, бүр өнөө маргаашгүй Улаанбаатар хотын урдуурх Туул голын эргийг амралт зугаалгын бүс болгож тохижуулах гоё зураг төслүүдийг гаргаж ирнэ. Энэ удаад төсвөөс мөнгө гаргахгүй байж магадгүй, харин уг газрыг компаниудад хувааж (бас Рио Тинтогийн нэр дуулдаж байсан) өгөөд бужигнуулж өгнө. Эцсийн зорилго нь Их тэнгэрийн амны эсрэг талд Туул голын онцгой хамгаалалтын бүс дотор Монгол Улсын байгаль орчин, тусгай хамгаалалттай газар нутаг, усны бүх хууль журмыг иж бүрнээр нь зөрчин босгож эхлээд ноднин зогссон, “Зүүнбаян рефайнери” компанийн гэгдэх амины орон сууцны хотхоныг энэ дуулианаар барьж дуусгах явдал юм.

    Бас болоогүй, дараачийн “бүтээн байгуулалт” сэмхэн дөхөж байгаа. Энэ бол нийслэлийн энд тэндээс Зайсан руу тавих агаарын дүүжин тээвэр бөгөөд Францын Засгийн газраас 60 сая еврогийн зээл авч хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ. Нийслэлийн, тэр тусмаа өргөн уудам хөндийд налайсан хотын төвөөрөө ингэж хүн тээвэрлэдэг солиотой улс дэлхийн хаана ч байхгүй гэж мэргэжлийн хүмүүс нотлоод байгаа. Байгууллаа ч түүгээр иргэд өдөр тутам ажилдаа ирж очихгүй, сайндаа л Зайсан хилл цогцолбороор үйлчлүүлэх зарим хүмүүсийг хүргэх унаа байхаас хэтрэхгүй. Мөн гэнэт гарч ирсэн (арван жил судалсан гэнэ, хэн ч мэдээгүй) Тэнгэрийн замыг нэмэх юм бол та бидний толгой дээгүүр төмөр хэлхэлдсэн “галзуу хулгана”-ын хот болох нь ээ?

     
  • Mongold 0 on 2020.04.03 Permalink | Reply
    Tags: Занданбат Д.   

    Д.Занданбат чадах уу? 

    2020.04.03.

    Арваад хоногийн өмнө арван таван нам, дөрвөн эвсэл 2020 оны УИХ-ын сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрөө Үндэсний аудитын газарт гардуулснийг Монгол Улсын хөгжлийн үзэл баримтлал, бас санхүүгийн эх үүсвэр шаардсан зорилтуудыг хэрэгжүүлэх зардлын хэмжээ Төсвийн тогтвортой байдлын хуулийн шаардлагад нийцсэн эсэхийг хянаад 2020 оны 04 дүгээр сарын 25-ны дотор дүгнэлт гаргах ёстой.

    Нарийвчилсан тоонууд одоогоор хаалттай ч тэр өдөр эрх баригч болон бусад намууд урьдчилан танилцуулснаас үзэхэд тэд сонгогчиддоо гар татсангүй. Монгол Ардын мөнгөний тооноос зайлсхийсэн ч нийгмийн даатгал төлж байгаа иргэн бүр орон сууцанд орох боломжийг бий болгоно гэжээ. Эхнэр, нөхөр, бас ажил хийдэг хүүхдүүд тусдаа байртай болох нь ээ?

    Тэгвэл Ардчилсан Нам дундаж цалин, орлогыг 3 сая төгрөгт хүргэнэ.  Орон сууц амлаагүй, гэхдээ иргэд өөрсдөө орон сууцтай болох юм гэнэ. Сарын 3 саятай хүн шууд ипотекийн зээлэнд шууд орох учраас амалснаас ялгаа юу байхав. 

    Харин МАХН, Иргэний Зориг Ногоон нам, Монголын Уламжлалын Нэгдсэн намын гурвын эвсэл хоёрын хооронд нарийлаад байлгүй, цалин орлогыг шууд 5 сая төгрөгт хүргэхээр болжээ. Тэд ноднин үнэгүй орон сууцны бүртгэл явуулж эхэлснээ энэ удаад давтаагүй ч цуцлаагүйг бодоход албан ёсны мөрийн хөтөлбөрийн хажуугаар хууль зөрчихгүйгээр хүч нэмээд явах шинжтэй. Энэ бол байр горьдсон хүмүүсийн ачаар Н.Энхбаяр нарын ганц хоёр дарга сонгогдоход хэрэгтэй, бас аюулгүй. Учир нь тэртээ тэргүй олонхи болохгүй учраас “та нараас олонхи болгоогүй учраас” гээд ам таглана.  

    Намын биш бөгөөд нэр дэвшихгүй эдийн засагчдын хэлж буйгаар арай дэндүү амалжээ. Хэрвээ тийм бол дээрх хэдэн намыг залилан мэхлэх аргаар Засгийн эрхийг хууль бусаар авахаар завдсан гээд татан буулгах учиртай. Саяхан М.Энхсайхан Тавантолгойг яахыг ч юм завдсаний төлөө хэрэг үүсгэсэн билээ. 

    Цалин орлогын тоог нэмэх дэндүү амархан. Наад зах нь мөнгө хэвлээд тараахад ханш унаад талх 5 мянгад хүрчихвэл дундаж цалин аяндаа нугараад явчихна. Гагцхүү “2021 онд “Мазаалай” бондын 500 сая, 2022 онд “Чингис” бондын нэг тэрбум, 2023 онд “Гэрэгэ” бондын 800 сая, 2024 онд “Хуралдай” бондын 600 сая ам.долларын зээлийг яаж төлөхөө намууд мөрийн хөтөлбөртөө итгэж болохуйцаар тусгасан уу? 

    Одоо Үндэсний аудитын газар яахыг харья. Дарга нь Д.Занданбат. Намтрыг нь үзтэл 2017 оны 7-р сард Татварын ерөнхий газрын даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдон ажиллаж явцдаа НӨАТ-ын буцаан олголтын журам дүрмийг зөрчин арилжааны банкуудтай гэрээ хийж татвар төлөгчдийн хувийн мэдээллийг өгсөн үндэслэлээр 2019 оны 1-р сард Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар түүнийг халж орхижээ. Энэ эрхмийн карьер ингээд дуусдаг байжээ гэтэл 2019 оны 5-р сард Үндэсний аудитын газрын даргаар томилсон байх юм. Бүр УИХ-аар шүү. Хэлэлцүүлгийн явцад тэрбээр “Энэ ажлыг хариуцлагатай, сэтгэл гаргаж хийнэ гэсэн ийм зорилготой байгаа” хэмээн мэдэгдэж байжээ. Нэг л итгэл төрөхгүй байна.

    Тэгэж хэлэх бас нэг шалтгаан байна. 

    2008 онд нийслэлийн Иргэдийн Хурлын сонгуулиар Хан-Уул дүүргийн Засаг дарга бөгөөд дүүргийн МАХН-ын хорооны дарга Доржсүрэнгийн Занданбатын удирдсан сонгуулийн штаб “Өрх бүрт 30 сая төгрөг олгоно” хэмээн амлаж сурталчилгаагаа эхлүүлсэн байдаг.  

    Иргэд тайлбар, задаргааг шаардахад хариулсан нь: Бэлнээр олгохгүй ээ, эхлээд Хан-Уул дүүрэг байгаа сөнөсөн үйлдвэрүүдийг сэргээж ажилд оруулна, тэр үйлдвэрүүд ажилчин авна, нэг айлаас нэг хүнийг ажилд оруулна, тэд цалин авна, сард төдийг авна, жилд 12 сар байдаг болохоор 12-оор үржүүлэхээр төд болно, бүрэн эрхийн 4 жилээр үржүүлэхээр 30 сая болно…

    Сонгогчид салаавч өгч Хан-Уул дүүрэгт МАХН хиартал ялагдсан нь мэдээжийн хэрэг. Д.Занданбат нар залилангийн хэрэгт татагдаагүй нь их юм. Ингээд дараачийн найман жил Хан-Уул дүүрэг Ардчилсан намын гарт орсон билээ.

     
  • Mongold 0 on 2020.04.02 Permalink | Reply  

    “Бүрэн зураглал: Үндсэн хуулийн өөрчлөлт” нэвтрүүлэг 

    2020.04.02

    Өнөөдөр оройн ETV, Eagle, VTV, NTV, ТВ8 телевизээр УИХ-ын дарга Г.Занданшатарын хөтөлсөн Бүрэн зураглал: Үндсэн хуулийн өөрчлөлт нэвтрүүлэг гарлаа. Ойрын 2-3 өдөр бусад үндсэн сувгуудаар гарч дуусах байх. (Ням гаригт UBS ба ТМ телевизээр гарч байв) Эрх баригчид команд өгвөл монголын хэвлэл мэдээлэл, ялангуяа телевизүүд “Гүйцэтгэе” хэмээн ёсолж нэг эгнээнд жагсдагийн ээлжит жишээ. Зүгээр л мөнгө, мөнгө, мөнгө.

    Нэвтрүүлгийн эхлэлийг харахад Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлт 5-р сарын 25-наас хэрэгжиж эхлэхээр Засгийн газар огцрохгүй, шинээр зохион байгуулагдахгүй, давхар дээлтэй дөрвөн сайд үлдээд бусад нь чөлөөлөгдөхгүйг нотлох явдал бололтой. Занданшатараар эхэлж, үзэгчдийн анхаарлыг татаж чадах элдэв хүмүүстэй хийсэн Занданшатарын ярилцлагаар үргэлжилж, Занданшатараар төгсөж байна. Одоо цагт үзэгчдийн буюу иргэд сонгогчдын толгойг ийм тансаг ухуулгаар гурван цагий турш бөмбөгддөг болжээ. Үүнийг хэн захиалсан ба хэн цацаж өгсөн нь тодорхой. Харин хэн хийснийг нэвтрүүлгийн төгсгөлд хэлсэнгүй. “Херо энтертэйнмент” биз.

     
  • Mongold 0 on 2020.03.31 Permalink | Reply  

    2020.03. Олон нийтийн телевизээр 

    2020.03.31. Мягмар 

    18:40 “Миний нэрийн хуудас”
    19:10 Эрчим хүчний яам үзүүлж байна: Дүгнэх цаг
    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”
    19:50 MNB-энэ 7 хоногт
    20:00 “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/
    20:45 MNB-энэ 7 хоногт
    20:55 “Боролдойн цаг”
    21:05 “Цаг үе, үзэл бодол” /шууд/
    21:45 “Ерөнхий сайдын санаачилга”


    2020.03.30. Даваа


    2020.03.29. Ням

    МҮОНТ

    18:20 Хөгжлийн замаар: “Эрүүл мэндийн үйлчилгээ”

    18:50 “Шинэ тооллын…100” Доноровын Гантулга

    Монголын мэдээ

    18:50 “Баримт” эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг /Өмгөөлөгчийн ёс зүй/

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол улс ба НҮБ-ын харилцаа” Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд

    20:45 Экспертийн цаг: “Монгол хүүхдийн хөгжил” Боловсролын хүрээлэнгийн эрдэмтэн,


    2020.03.28. Бямба

    МҮОНТ

    18:30 “Интермед” эмнэлэг үзүүлж байна: Мэс заслын дэвшилтэт технологи

    18:50 “Шинэ тооллын…100” Тогмидын Доржханд

    21:00 “Хайртай” аян Говь-Алтай аймгаас бэлтгэв

    Монголын мэдээ

    17:30 “Анхаарах өнцөг” Махны экспорт

    17:50 УИХ-ын цаг: УИХ-ын ХМА-аас бэлтгэв.

    18:40 Нийслэлийн соён гэгээрүүлэх цаг

    19:00 Халуун сэдэв: Барилга асуудал

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол улсын эдийн засгийн гадаад бодлого”

    20:45 “Дэлхий дахинд” ОУ-ын тойм /Цөлийн сувд Кувейт/

    21:10 “Хайртай” аян нэвтрүүлэг /Говь-Алтай аймгаас бэлтгэв/


    2020.03.27. Ням

    МҮОНТ

    18:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”

    Баянзүрх дүүрэгт гарсан өөрчлөлтийн тухай. Гэхдээ хогтой байна гэх мэтээр шүүмжилсэн. Бодвол тус дүүрэгт АН олонхи болсон байх.

    18:50 Тэтгэвэртээ гарсан тэтгэвэрийн сан

    УИХ-ын гишүүн Н.Учрал хөтлөгчийн үүрэг гүйцэтгэсэн нэвтрүүлэг

    21:00 “Шинэ тооллын…100” Баатаржавын Мөнхсоёл

    Монголын мэдээ

    20:45 Нээлттэй засаг

    21:10 “Алсын хараа 25” Байгаль орчны салбарт бодлогын эргэлт гаргах боломжтой юу?


    2020.03.26. Пүрэв

    МҮОНТ

    21:00 Хорт хавдаргүй Улаанбаатар хот

    21:10 “Шинэ тооллын…100” Баасандаваагийн Дөлгөөн

    Монголын мэдээ

    18:40 Прокурорын цаг

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол, Куба, Латин Америкийн харилцаа” Ахмад Дипломатч

    20:00 “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    20:45 “Хүрээлэн амьд ертөнц” цуврал нэвтрүүлэг

    21:15 “Алсын хараа 25” Хөдөө аж ахуйн салбар хөгжлийн нэг тулгуур мөн үү?

    22:10 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Боснигоос Франц, Францаас гэртээ хүрсэн/


    2020.03.25. Лхагва

    МҮОНТ

    18:30 Прокурорын цаг

    18:50 Оюундалай

    19:10 “Төрийн бодлого-миний амьдралд”

    Хөдөлмөрийн нийгмийн хамгааллын яамны өнгөрсөн 4 жилийн ажлыг магтаж сурталчилсан нэвтрүүлэг. МҮОНТ-ийн хоёр сэтгүүлч хөтөлжээ.

    21:00 “Шинэ тооллын…100” Мянганбуугийн Наранбаатар

    Монголын мэдээ

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол, ХБНГУ-ын харилцаа” Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд

    21:10 “Алсын хараа 25” Шинжлэх ухаан, технологи, инновацын салбарын тулгамдсан

    22:10 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Туркээс Герман хүрэх зам/

    2020.03.24. Мягмар

    МҮОНТ

    19:40 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”

    Монголын мэдээ

    19:10 Алтан аргамж: “Монгол, Египет, Ойрхи Дорнодын харилцаа” Онц бөгөөд бүрэн эрхт
    20:45 “Баримт” эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг /Өмгөөлөгчийн ёс зүй/
    21:20 “Алсын хараа 25” Цахим засаглалыг хөгжүүлэх боломж гарц, шийдэл
    22:10 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Малигаас Египет хүрэх зам/

    2020.03.23. Даваа

    МҮОНТ

    19:25 “Америкаар 10 000 бээр” 2-р хэсэг

    21:00 “Баримт” Эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг:“Өмгөөлөгчийн ёс зүй”

    21:30 “Мартах учиргүй” Төр нийгмийн зүтгэлтэн, Гавьяат эдийн засагч Ж. Гомбожав

    Монголын мэдээ

    18:40 “Баримт” эрэн сурвалжлах нэвтрүүлэг сэдэв /Чимээгүй аюул/

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол, Японы харилцаа” Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд

    21:10 “Алсын хараа 25” Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах шаардлага, боломж

    22:10 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Иорданаас Этиоп хүрэх зам/

    Монголын мэдээ

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол, Японы харилцаа” Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд

    21:10 “Алсын хараа 25” Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах шаардлага, боломж

    22:10 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Иорданаас Этиоп хүрэх зам/

    2020.03.22. Ням

    Монголын мэдээ

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол улсын өнөөгийн гадаад бодлого” Монгол улсын гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар оролцов.

    20:00 “Долоо хоногийн тойм” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    20:45 Экспертийн цаг: “Дархлалын систем, түүний хамгаалалт” Хүний их эмч, клиникийн профессор Ц.Эрдэнэ оролцов.

    21:05 Технологийн ертөнцөөр

    21:25 “Токио хүрэх зам” теле сэтгүүл

    21:55 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Узбекистанаас Сири хүрэх зам/

    2020.03.21. Бямба

    МҮОНТ

    21:00 “Хайртай” аян Баянхонгор аймгаас бэлтгэв…

    Монголын мэдээ

    18:45 Хөгжлийн замаар: “Жижиг дунд үйлдвэрлэл-2”

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол, БНАСАУ-ын харилцаа” Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд П.Үржинлхүндэв оролцов.

    21:05 “Хайртай” аян. Баянхонгор аймгаас…

    21:55 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Энэтхэгээс Шриланк хүрэх зам/

    2020.03.20. Баасан

    МҮОНТ

    19:30 Амрыг эрье

    19:45 “Хотод юу өөрчлөгдөв…”

    21:00 “Шинэ тооллын 100” Оюуны Эрдэнэ-Өрнөх

    Монголын мэдээ

    19:10 “Хууль ба амьдрал”

    20:45 Нээлттэй засаг

    21:05 “Алсын хараа 25” Хөгжлийг дэмжсэн Төрийн алба…

    22:05 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Японоос Хятад хүрэх зам/

    2020.03.19. Пүрэв

    МҮОНТ

    21:00 “Шинэ тооллын 100” Пүрэвсүрэнгийн Наранбаяр

    Монголын мэдээ

    19:20 Алтан аргамж: “Монгол, АНУ-ын харилцаа” Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд Х.Бэхбат оролцов.

    21:05 “Алсын хараа 25” Монгол улсын дээд боловсрол Дэлхийд…

    22:05 “Дэлхийн 80 гайхамшиг” баримтат кино /Австралиас Камбож хүрэх зам/

    2020.03.18. Лхагва

    МҮОНТ

    19:25 “Мартагдашгүй 1080 хоног”

    21:00 “Монгол омогшил” хүндэтгэлийн цэнгүүн

    Монголын мэдээ

    19:15 Алтан аргамж: “Монгол, БНХАУ-ын харилцаа” Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайд Д.Цахилгаан, Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин Х.Аюурзана нар оролцов.

    21:05 “Алсын хараа 25” Дундаж давхрагыг нэмэгдүүлэх боломж…

    22:05 “Энхийг сахиулагчид” баримтат кино

    2020.03.16. Даваа

    МҮОНТ

    19:25 “Америкаар 10 000 бээр”

    21:00 “Шинэ тооллын 100” Болдбаатарын Гүнбилэг

    2020.03.04. Лхагва

    МҮОНТ

    21:20 “Ирж буй Монгол”

     
  • Mongold 0 on 2020.02.23 Permalink | Reply  

    Хотод юу өөрчлөгдөв? 

    2020.02.23.

    Энэ сараас олон нийтийн телевиз нийслэл Улаанбаатар хотод зориулсан хэд хэдэн нэвтрүүлэг явуулж эхлэв. 

    2020.02.18-ны Мягмар гаригийн 19:40 цагаас “Хотод юу өөрчлөгдөв..?” гэж Баянгол дүүргийн бүтээн байгуулалтын тухай магтаалын нэвтрүүлэг гарав. Төгсгөлд нь ямар ч нэр хаяг байхгүй, зөвхөн “2020 он” гэжээ. 

    2020.02.22-ны Бямба гаригт гарсан “Хотод юу өөрчлөгдөв..?” дугаараар Баянгол дүүрэг хогныхоо асуудалд дорвитой өөрчлөлт гаргасангүй гээд дүүргийн хөрөнгө оруулалтыг шүүмжиллээ.

    Бас энэ орой нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайхан санаачилж, нийслэлийн ЗДТГ-ын захиалсан “Нийслэлийн соён гэгээрүүлэх цаг” цуврал нэвтрүүлэг эхэллээ.

     
  • Mongold 0 on 2020.02.22 Permalink | Reply  

    “Ирж буй Монгол” 

    2020.02.22.

    Телевизийн нэвтрүүлгийн хамгийн оргил цагаар, 2020 оны 02-р сарыг 22-ны Бямба гаригийн 21.20 цагаас Олон нийтийн телевизээр гарсан “Ирж буй Монгол” нэвтрүүлэг Монгол Улсын гадаад харилцааны түүх болон орчин үеэр дамжуулан, нэр нөлөөтэй хүмүүсийн яриагаар чимэглэж Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийг дээд зэргээр магтаж өглөө. Төгсгөлд нь “2020 он” гэснээс өөр нэр хаяг байсангүй. Хаанахын хэн бэлтгэсэн нь нууц үлдэв. 

    Энэ нэвтрүүлгийн дахин давтаж, бас бусад сувгуудаар ээлж дараалан гарав. Манай телевизүүдийг командлах ийм амархан.

     
  • Mongold 0 on 2020.02.18 Permalink | Reply  

    Өмч хувьчлалыг шалгасан гэв 

    2020.02.18.

    Энэ оройн “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрийн зочноор Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын төрийн өмчийн удирдлага зохицуулалтын хэлтсийн дарга Ц.Баяр-Эрдэнэ уригдаж УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнийн тушаалаар хөрөнгө оруулалтын эрхийн бичгийн цэнхэр, ягаан тасалбараар хийгдсэн зэрэг 1990-ээд оны өмч хувьчлалыг шалгасан дүнгийн талаар танилцуулахаар болов.

    Үзлээ. Харамсалтай нь ямар нэгэн тодорхой дүгнэлт хэлсэнгүй. Тоо, баримт, жишээ, нэр ус ширхэгийг ч дурдсангүй. 

    Яг нэг жилийн өмнө УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнэ сайд болохын тулд, сайд болсныхоо дараа сүр дуулиантай зарласан тэр шалгалт тэгээд хаачив? Тэр үдэш үүнийг асуух олон нийтийн сэтгүүлч байсангүй.

     
  • Mongold 0 on 2020.02.14 Permalink | Reply  

    Мөнгөтэй бол ямар ч байгууллага, хувь хүн олон нийтийн телевизээр селфидэж болно 

    Сүүлийн саруудад олон нийтийн телевизээр гарч байсан компаниудын гэрээт (байнгын) болон захиалгат (нэг удаагийн) нэвтрүүлгүүдийн нэрийг тэмдэглэж авснаа жагсаавал,

    – Оюутолгой компанийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг

    -“Хүдэр дагасан сурвалжлага” (Эрдэнэт үйлдвэрийн сурталчилгааны нэвтрүүлэг)

    -“Энержи ресурс” үзүүлж байна”

    -“Интермед эмнэлэг нийгмийн хариуцлагын хүрээнд”

    -“Махимпекс үзүүлж байна” гэх мэт. 

    “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөрийн яг эхэнд Худалдаа хөгжлийн банкны лого гардаг нь “Цагийн хүрд” ХХБ-аар эхэлж байна гэсэн үг юм. 

     
  • Mongold 0 on 2020.02.10 Permalink | Reply  

    Шонхорын наймаа … 

    2020.02.10.

    Монгол Улсын Засгийн газар наанаа хориглосон хэрнээ цаанаа шонхор шувууг нууц тогтоолоор гадагш гаргасаар байгаа талаар хэвлэл мэдээллээр шуугиж хэн сайдын үед хэдийг барьж хаашаа илгээснийг хүртэл зарласан билээ. 

    Эрх баригчдын өмнөөс олон нийтийн телевиз 2020 оны 2-р сарын 10-ны “Цагийн хүрд”-ээрээ дуугарав.  “Засгийн газраас 2021 онд үндэсний бахархалт шувуугаар зарласнаас хойш шонхорыг агнахыг хориглосон. Тэгвэл сүүлийн өдрүүдэд зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шонхор шувууг их хэмжээгээр экпортолж байна мэдээлэл гарч байгаа. Энэ мэдээлэл хэр бодитой тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг хүргэхээр студид сэтгүүлч Анхбаяр ажиллаж байна” гэж эхлэв. Дараа нь монгол орны шонхорын тархац, тоо толгой, эрдэмтдэг судалдаг, тогонд цохиулдаг, төрөл зүйл гэж баахан ярив. Монгол Улсын засгийн газар хичнээн тооны шонхор шувууг арабын орнуудад худалдах, бэлэглэхээ шийдэх асуудал гардаг гэж тайлбарлав. Төгсгөлд нь БОАЖЯ-ны газрын дарга П.Цогтсайхан, тоо томшгүй гаргаад байгаа юм биш, хэдий хэмжээний шонхор гаргахыг эрдэмтдийн баг судалж тогтоогоод төрийн захиргааны төв байгууллагын  шийдвэрээр гаргадаг гэв. 

    Хэвлэл мэдээллээр гарч байгаа мэдээллийг няцааж цайруулах үүрэг авсан нь илт. Гэхдээ шонхорыг их хэмжээгээр гараагүй гэдгийн нотлох байна нэг ч тоог хэлэхгүйгээр дүйвүүлээд өнгөрах нь тэр.

     
  • Mongold 0 on 2020.01.25 Permalink | Reply  

    2020.01. Олон нийтийн телевизээр 

    2020.01.25. Бямба

    МҮОНТ

    17:10 “100 давсан амжилт” баримтат нэвтрүүлэг’. “Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн Бөөр шилжүүлэн суулгах мэс заслын багийн 100 дахь удаагийн хагалгаанд зориулав”

    17:30 “Медиа-тур” төсөл. БНТурк улсаас… 2-р хэсэг

    “Монголын мэдээ” суваг

    17:30 УИХ-ын цаг: УИХ-ын ХМА-аас бэлтгэв

    21:30 Туул голын бохирдол-Шийдэл (УИХ-ын өргөдлийн байнгын хорооны нэвтрүүлэг)


    2020.01.24. Баасан

    МҮОНТ

    17:40 Нээлттэй засаг

    18:00 Амрыг эрье

    18:55 “Медиа-тур” төсөл. БНТурк улсаас… 1-р хэсэг

    19:25 Агаарын бохирдол, шийдэл… Оронд нь “Мартах учиргүй”, УИХ-ын гишүүн асан Ё.Адилбишийн тухай хөрөг нэвтрүүлэг гарав

    “Монголын мэдээ” суваг

    18:00 “Монголын мэдээ” тойм, тайлбар /шууд/

    19:00 Агаарын бохирдол-Шийдэл (УИХ-ын өргөдлийн байнгын хорооны нэвтрүүлэг)

    21:40 “Амрыг эрье” ЦЕГ-ын Дуудлага студиэс бэлтгэв.

    23:15 Засаг цаг-Засах цаг


    2020.01.23. Пүрэв

    МҮОНТ

    17:50 Сүлд

    18:10 “Хүрээлэн” амьд ертөнцийн цуврал

    18:40 “Төр түмнийхээ төлөө зүтгэсэн 44 жил” баримтат нэвтрүүлэг (“Хавдар судлалын үндэсний төв үзүүлж байна”. Сурталчилгааны нэвтрүүлэг)

    19:20 “Мартах учиргүй” Төр нийгмийн зүтгэлтэн Ё.Адилбиш

    20:00 “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    -МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөлийн шийдвэрээр Л.Нинжжамцын өнгөрсөн 3 жилд хийсэн ажлыг хангалттай гэж үзээд хуралд оролцсон гишүүдийн 100 хувийн саналаар дахин гурван жилээр сунгав… Өнгөрсөн 3 жилд их ажил хийсэн .. 3 жилд 1000 гаруй мэргэжил дээшлүүлсэн… Үндэсний зөвлөлийн дарга Б.Энхмандах: МҮОНРТ-д сайн засаглалыг бэхжүүлсэн.

    23:05 “ЛОЗАНН-2020” Залуучуудын өвлийн олимпын тойм


    2020.01.19. Ням

    “Монголын мэдээ” суваг

    16:00 УИХ-ын цаг: ХМА-наас бэлтгэв.
    16:30 “Ярилцах хойморт” УИХ-ын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга С.Бямбацогт оролцоно.
    21:00 Экспертийн цаг: “Алсын хараа 2050” бодлогын баримт бичигт… “ШУА-ийн академич Т.Дорж”
    21:20 Хөндөх сэдэв: Тамхины хяналтын тухай хуулийн хэрэгжилт…
    21:40 “Мартах учиргүй” Улаанбаатар хотын намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Л.Лантуу
    22:10 “Хөдөө аж ахуйн салбар 2019 онд”
    22:40 “ЛОЗАНН-2020” Залуучуудын өвлийн олимпын тойм


    2020.01.16. Пүрэв

    МҮОНТ

    19:00 Засаг цаг-Засах цаг

    “Монголын мэдээ” суваг

    14:40 Экспертийн цаг: “Алсын хараа 2050” бодлогын баримт бичигт… “ШУА-ийн академич Т.Дорж”


    2020.01.07. Мягмар

    МҮОНТ

    “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр

    -“Болор цом” наадамд МҮОНР-ийн найруулагч түрүүлсэн тухай сурвалжлага. Наадам дээр Ерөнхий захирал Л.Нинжжамц мэндчилгээ дэвшүүлж хэлсэн үг.


    2020.01.05. Ням

    МҮОНТ

    20:00 “Долоо хоногийн тойм” хөтөлбөр

    -Ерөнхийлөгчийн мэндчилгээг дахин үзүүлэв

    -Тэтгэврийн зээлийг тэглэхийг дэмжсэн иргэдийн яриа. (Хоёр хоногийн өмнөх сурвалжлагын давталт)

    -Тэтгэврийн зээлийг тэглэх талаар УИХ-ын дарга Г.Занданшатартай хийсэн ярилцлага

    -Тэтгэврийн зээлийг тэглэхийг дэмжсэн Д.Бямбасүрэнгийн ярилцага

    -Тэтгэврийн зээлийг тэглэхийг дэмжсэн МҮХАҮТ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Амартүвшингийн ярилцлага

    -Кувейт улс иргэддээ мөнгө өгдөг, тэтгэврийг нь өв залгамжлуулдаг гэсэн танилцуулга. “Манай улсад тэтгэврийн зээлтэй нас барж байна” гэх мэт.

    -Монгол улсын хөгжлийн урт хугацааны бодлого боловсруулж гардуулсан тухай сурвалжлага

    -Иргэдийг хорт хавдраас урьдчилсан сэргийлэх үзлэгт үнэ төлбөргүй хамруулна гэсэн сурвалжлага. Сайд Д.Сарангэрэлийн яриа.

    -Телевизийн “Алтан цамхаг” шалгаруулалтын тухай. “”Цагийн хүрд”-ийн магтаал, “Монголын мэдээ” сувгийн захирал Гандиймаа ба Ерөнхий захирал Л.Нинжамц нарын өөрсдийгөө магтсан яриа. (Давталтууд)


    2020.01.04. Бямба

    МҮОНТ

    18:00 Монгол улсын 2019 оны онцлох үйл явдал

    20:00 “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    -УИХ-ын сонгуулийн сурталчилгааны өмнө Шударга өрсөлдөөн хэрэглэгчийн төлөө газраас хэвлэл  мэдээллийн хэрэгсэлд зориулж гаргасан мэдэгдлийг уншив. (Хэрвээ жинхэнэ олон нийтийн телевиз бол хөндлөнгийн шинжээчдийн байр суурийг гаргах байжээ)

    21:00 MNB-энэ 7 хоногт
    21:10 Алтан цамхаг-2019
    22:30 MNB-энэ 7 хоногт.


    2020.01.03. Баасан

    МҮОНТ

    18:50 Эрүүл мэндийн даатгал-Таны амьдралд. Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын сурталчилгааны нэвтрүүлэг. Төгсгөлд нь ЭМЯ, ЭМДЕГ, 2019 гэжээ.

    19:10 “Амь нэг Архангай” Архангай аймгийн хөгжлийн форум. УИХ-ын гишүүн Ж.Мөнхбатын зохион байгуулсан арга хэмжээний нэвтрүүлэг. Архангай аймгаас соногдсон бусад гишүүд, бусад алдартнууд оролцсон. Төгсгөлд нь нэвтрүүлгийн нэр, 2020 он

    “Монголын мэдээ” суваг

    21:00 “Алсын хараа 25” Монгол улсын Хөгжлийн урт хугацааны бодлого: “Хот ба хөдөө-бүсчилсэн хөгжил нь мөн үү?…”


    2020.01.02. Пүрэв

    МҮОНТ

    20:00 “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    -Ерөнхийлөгчийн зарласан тэтгэврийн зээлийг тэглэхээр зарласныг дэмжсэн УИХ-ын гишүүдийн ярилцлага

    -Тэтгэврийн зээлийн талаар гудамжинд иргэдтэй хийсэн ярилцлага. Бүгд дэмжиж байна. 

    -Оны онцлох зочин: Байгаль орчны яамны газрын дарга Булгантай хийсэн ярилцлага. Байгаль орчны яамны 2019 оны ололт амжилтын тухай ярив. Араас нь сэтгүүлч өөрөө нэмж магтав 

    -Аймгуудаас ирүүлсэн шинэ оны эхний сурвалжлагууд. Шинэ жилийн ямар ч үйл явдал байхгүй, зөвхөн 2018 оны ажлын сурталчилгаа.

    21:00 MNB-энэ 7 хоногт

    21:10 “Баярын мишээл-2020” /давталт/

    “Монголын мэдээ” суваг

    18:20 Прокурорын цаг

    19:15 Халуун сэдэв 2019 оны онцлох тойм

    19:35 Монголын мэдээ энэ долоо хоногт

    21:00 “Алсын хараа 25” Монгол улсын Хөгжлийн урт хугацааны бодлого: “Монгол үндэстний өв соёл, үнэт зүйлс мөн үү?…”

    22:00 Атрын 60 жилийн ойд: “Баатруудаараа бахархъя” /давталт/


    2020.01.01. Лхагва

    МҮОНТ

    18:10 “Мөнгөн мод” Оны шилдэг уран бүтээлч шалгаруулах ёслол

    19:40 Шилдэг компаниудын шинэ жилийн мэндчилгээ

    19:50 MNB-энэ 7 хоногт

    20:00 “Цагийн хүрд” мэдээллийн хөтөлбөр /шууд/

    -Аймгуудаас ирүүлсэн шинэ оны эхний сурвалжлагууд. Шинэ жилийн ямар ч үйл явдал байхгүй, зөвхөн 2018 оны ажлын сурталчилгаа.

    -“Оны онцлох зочин”. Сангийн яамны 2019 оны ажлын сурталчилгааны ярилцлага. Тус яамны төрийн нарийн бичгийн дарга Наранцогт оролцов.

    -Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатарын яриа орсон сурвалжлага.

    21:10 Шилдэг компаниудын шинэ жилийн мэндчилгээ

    22:55 “Дурлаж болохгүй бүсгүй” Монголын уран сайхны кино

    00:00 “MNB Өчигдөр, Өнөөдөр, Маргааш”.

     
  • Mongold 0 on 2020.01.10 Permalink | Reply  

    Олон нийтийн телевизийн сэлфи оргил 

    2020.01.12.

    Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга 2019 оны сүүлчийн хэдэн минутад шинэ жилийн мэндчилгээ дэвшүүлж дуусмагц олон нийтийн телевизийн Ерөнхий захирал Л.Нинжжамц залган авлаа. Хэрвээ Ерөнхийлөгч нэлээд хэдэн минутийн турш хундагаа өргөж бариад тамирчин хүн биш л бол гар цуцахаар хөдөлгөөнгүй зогссоныг тэр чигээр нь хөдөлгөөнгүй үзүүлсэн бол Ерөнхий захирал тусгайлан зассан өөрийн телевизийн хамгийн том студэд хөшөө мэт босгосон MNB гурван үсгийн урд ув улаанаар цацран зогсож ард түмэнтэйгээ мэндчилснийг энд тэндээс нь дурандан ер бусын үзэсгэлэнтэйгээр харуулсаар дуусгав. Хундагаа хоёр гараараа барьсан нь гайхалтай зөв шийдэл, Ерөнхийлөгчөөс хамаагүй илүү харагдаж байлаа.

    Ийнхүү МҮОНРТ манай хамгийн том бөгөөд албан ёсны телевиз учраас Монгол Улсад 2019 оныг Х.Баттулга үдэж 2020 оныг Л.Нинжжамц эхлүүллээ. Хатагтайн араас Худалдаа хөгжлийн банк, Мобикомын мэтийн жижиг сажиг захирлууд даруухнаар бараа болон ээлжлэн гарч үйлчлүүлэгчдийнхээ мэндийг асуув. Он солигдох энэхүү торгон мөчид төрийн нөгөө хоёр өндөрлөг – Г.Занданшатар, У.Хүрэлсүх нар үзэгдээгүй.

    Ерөнхий захирлын энэхүү мэндчилгээ Монголын үндэсний олон нийтийн радио, телевиз 52 жилийн турш явж явж хүрсэн хамгийн өндөр оргил болов. Энэ бол сэлфи оргил. Монголоор бол өөрөг, өөрөгдөлт. Өөрийгөө хамаг гоё дээрээ тавьж байгаад харуулахыг хэлнэ. Үүнийг чадлаа. Одоо Ерөнхий захирал олон нийтийн телевиз, радиогийн хөтөлбөрийг өглөө бүр өөрийн биеэр эхлүүлж ард түмнээ сэрээгээд, орой нь үлгэр ярьж өгөөд унтуулдаг байж яагаад болохгүй гэж?

    Хэдхэн мөчийн өмнө Ерөнхийлөгчийн амнаас сенсаац шийдвэр сонсож, тэгснээ оргилуун дарс буудуулан хөөрч, балгаж, араас нь Ерөнхий захирлын мэндчилгээний гоё сайханд автан угсраа шоконд орсон үзэгчид түүний яг юу хэлснийг сайн анзааралгүй өнгөрсөн байж магадгүй. Гэхдээ санаа зоволтгүй, хэлээд өгье. Үндсэндээ МҮОНРТ хичнээн мундаг болох тухай сүүлийн хэдэн жилийн турш сельфидэж байгаа тэр зүйлээ давтсан. Тийм мундаг телевизийн Ерөнхий захирал ямар байж таарахав?

    Өнөөдөр МҮОНТ-ийн нэвтрүүлгийн байнгын сэдэв нь олон нийтийн телевиз өөрөө болжээ. Тэднийхээр бол Монгол Улсад тухайн өдөр болсон хамгийн чухал үйл явдлын тоонд олон нийтийн радио, телевизийн ажил алба, ололт амжилт багтана. МҮОНТ-ийнхний оролцсон арга элдэв арга хэмжээнээс эхлээд MNB кидс цэцэрлэгийн хичээлийн жилийн нээлт, хаалт, шинэ жилийн баярын арга хэмжээ гэхчлэн тасрахгүй. Хэрвээ МҮОНРТ-ээс хэн нэгэн одон медаль авчихвал Их хурлын гишүүд бол цаашаа.

    “Цагийн хүрд”-ийн мэдээ, сурвалжлагынх нь нэг гол баатар нь Ерөнхий захирал өөрөө. Ерөнхий захирлын оролцсон уулзалт, Ерөнхий захирлын байгуулсан гэрээ, Ерөнхий захирлын суусан хурал, түүний амнаас гарсан үг өгүүлбэрийг заавал гаргана. Ерөнхий захиралдаа ийм хүндэтгэлтэй хандаж заримдаа өргөмжлөх тал руугаа явж байгааг харахад бахархмаар ч юм шиг.

    МҮОНРТ сүүлдээ тусгайлсан сэлфи нэвтрүүлэгтэй болов. Өнгөрсөн 12-р сарын туршид МҮОНРТ-ийн “Өнөөдөр, маргааш нөгөөдөр” гэсэн 45 минутийн нэвтрүүлгийг Үндэсний телевиз ба “Монголын мэдээ” сувгаар ээлжлэн бараг арваад удаа давтав. Бас “МҮОНРТ бол хуультай, хэнээс ч хараат бус, хэн ч нөлөөлж чадахгүй” гэсэн сайрхал ч юм шиг, битгий шүүмжил гэсэн сэрэмжлүүлэг ч юм шиг сэлфи сурталчилгаа ноднингоос хойш  нэвтрүүлгүүдийн зай завсрыг чигжээд салахаа байлаа.

    Хэдэн жилийн өмнө урьд зүгт нэг залуу ер бусын хөөрхөн хүүхэнтэй танилцаж гэрлээд төрсөн хүүхэд нь тиймхэн царайтай гарсан тухай зураг Интернэтийг шуугиулсан.  Тэр хүүхэн их хэмжээний мөнгөөр гоо сайхны мэс засал хийлгүүлсэн нь ийнхүү илэрч нөхөр нь бүр шүүхэд хандсан гэдэг.

    Манай МҮОНРТ үнэхээр гоё болсныг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Улаан цэнхэрээр алагласан барилга байшингийн сайхныг харахад л хангалттай. Үүний тулд сүүлийн хэдэн жил маш их мөнгө зарцуулжээ. Зар сурталчилгаа, төлбөртэй нэвтрүүлэг нь хяналтаас гарсан. Улсын төсвөөс жил бүр 10 гаруй тэрбум төгрөгийг төсвөөс хуваарилдаг болж 2017 онд бүр 20 тэрбумыг өгч үүд хаалганаасаа эхлээд техник тоног төхөөрөмжинд бүрэн засал хийлгэсэн гэж байгаа.

    За би баахан магтлаа. Одоо шүүмжилнэ. Ингэж сайжирсан олон нийтийн телевизээс олон нийтийн “хүүхэд” буюу тийм хөтөлбөр төрөх ёстой атал төр засгийн, бүр нэг намын хөтөлбөр мэндлээд байх юм.

    Ерөнхийлөгч Х.Баттулга шинэ жилийн мэндчилгээ дэвшүүлэхдээ тэтгэврийн зээлийг тэглэх тухай зарласан нь олон нийтийг донсолгов. Тэд хоёр биш, гурав дөрөв, тав хуваагдаж, их зээлтэй, бага зээлтэй, зээл авсан аваагүйгээрээ барьцаж талцан үзэж тарж байна. Сонгуульд зориулсан улс төрийн арга хэмжээ гэдгийг бүгд мэдэж байгаа ч төрийн гурван өндөрлөг үүрэг өгсөн тул сонгуульд нэр дэвших, дэвшихгүй, ЖДҮ-гийн зэрэг барьцаанд байгаа Засгийн газар, Улсын Их хурлын гишүүд бие биенээ хэр өглөгчөөрөө давж гарах гэж алийгаа алдаж байна.

    Тэгвэл нөгөө талд өөр байр суурьтай хүмүүс бий. Хэргийн учир хэний хэдэн төгрөгийн зээлийн өрийг хэрхэн тэглэхэд бус, ерөөсөө үүнийг хийж болохгүй, өмнөх сонгуулиудийн Эх орны хишиг, хувь, хувьцаа мэтийн санал худалдан авалтын үргэлжлэл бөгөөд эцсийн дүндээ төрийн өр зээл улам нэмэгдэн үнэ ханш өсч ард нийтээрээ хохирно гэж тэд үзжээ.

    Улс орон тэтгэврийн зээлээр амьсгалж байгаа энэ арваадхан хоног бол олон нийтийн телевиз юу чаддагаа харуулах цаг. Гоё сайхан дэлгэцэн дээрээ өөр өөр байр суурийг харьцуулан жинхэнэ олон ургальч үзлийг цэцэглүүлж улс төрчдийн шийдвэрийн зөв бурууг хэлэлцүүлэхийн зэрэгцээ сэлфи нэвтрүүлэгтээ шившлэг мэт давтаад байгаа “зөвхөн олон нийтийн эрх ашигт үйлчилж” буйгаа нотлон харуулах ховорхон боломж.

    Гэвч байдаггүй ээ. Олон нийтийн телевизийн сурвалжлагч нийслэлийн гудамжинд гарч санал асуусан арваад хүн бүгд тэтгэврийн зээл авсан, тэглүүлэх хүсэлтэй буюу дэмжсэн хүмүүс байж таарлаа. Хууль батлагдаагүй байсан эхний долоо хоногийн тоймоор сурвалжлагаа давтаж араас нь ярилцсан 20-р тогтоолын “эцэг” Ерөнхий сайд асан Д.Бямбасүрэн, ажил үүргээрээ бизнесийн, тэр дундаа банкуудын эрх ашгийг хамгаалах үүрэгтэй МҮХАҮТ-ийн ерөнхийлөгч Ө.Амартүвшин хоёр яасан байхав? Хууль батлагдсаны дараах тойм нь тэр чигээрээ сурталчилгаа байв.

    Энэ арваад хоногт олон нийтийн телевизээр тэтгэврийн зээлийг тэглэх асуудлаар төр засгийнхаас өөр ямар байр суурь цухуйсан ч үгүй. Хэлэлцүүлэг мэтгэлцээн хийсэнгүй. Энэ асуудлаар мэдээ сурвалжлага зөндөө гаргасан гэж хэлэх байх. Хэрвээ сайд дарга, албан тушаалтнуудын ярьсныг зөвхөн дамжуулах юм бол хөдөлгөөнгүй зоосон сайн камер, сайн уншдаг хөтлөгч байхад л хангалттай. Мэдээлж дамжуулахыг арилжааны телевизүүдээс гадна нийгмийн сүлжээ дутахааргүй сайн хийдэг болсон. Олон нийтийн телевиз өөрийгөө шагшин сэлфидсээр байгаад баримжаагаа алджээ. Ямар ч телевиз чухал асуудлыг мэдээлээд араас нь янз бүрийн байр суурьтай, хөндлөнгийн хүмүүс, шинжээчдийг хаа нэгтээгээс, гадаад дотоодоос ч хамаагүй олоод, гэрээс нь холбогдоод ч хамаагүй яриулж сонсдог нь ардчилсан нийгэмд ердийн жишиг, соёл болсныг мэдээгүй тууж явна.

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel